Εφραίμ Γεωργίου
Τι και αν το φετινό Παγκόσμιο Κύπελλο προσφέρει θέαμα, γκολάρες, αστέρες που τα δίνουν όλα, καλό επίπεδο ποδοσφαίρου, συγκινήσεις, ανατροπές, εκπλήξεις κι όλων των ειδών συναισθήματα (θετικά κι αρνητικά). Τι και αν εξωαγωνιστικά είναι με διαφορά το πιο πολυσυζητημένο (όχι με την καλή έννοια), καθώς φρόντισε για αυτό ο Τραμπ με τα καψόνια σε διαιτητές, τη FIFA, τους παίκτες. Βάλε στη σούμα τις τιμές, τα social media, τους Νορβηγούς, το Ινφαντίνο που πάει σε κάθε παιχνίδι με τζετ αφήνοντας μια τεράστια περιβαλλοντική πληγή. Υπάρχει όμως ένα ακόμη στοιχείο που ξεχωρίζει και μετατρέπει αυτό το τουρνουά σε μια πρωτοφανή ψηφιακή ζούγκλα.
Είναι, με διαφορά, το πρώτο Μουντιάλ των fake news και της ανεξέλεγκτης χρήσης της Τεχνητής Νοημοσύνης (AI). Ποτέ ξανά στο παρελθόν η παραπληροφόρηση στον αθλητισμό δεν είχε πάρει τόσο τρομακτικές διαστάσεις, με «εργαλεία που μπορούν εύκολα να παραπλανήσουν μεγάλη μάζα οπαδών.
Ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι το παιχνίδι ανάμεσα στην Αίγυπτο και την Αργεντινή. Αγώνας που άφησε πίσω του τεράστια συζήτηση για τις διαιτητικές αποφάσεις με τον κόσμο να χωρίζεται σε στρατόπεδα και την τοξικότητα να χτυπά κόκκινο. Μόνο που αυτή τη φορά η μονταζιέρα της προπαγάνδας έχει ακόμη ένα όπλο στην φαρέτρα της κι αυτό δεν είναι άλλο απ’ την τεχνητή νοημοσύνη, τις παραγωγές deepfake βίντεο και φυσικά τη διασπορά fake news. Το θέμα εκ των πραγμάτων δεν αφορά αυτή καθαυτή τη διαιτησία κι ούτε αν ο διαιτητής έπαιξε Αργεντινή ή όχι. Η ουσία βρίσκεται σε όλα αυτά που ακολούθησαν.
Τις τελευταίες ώρες κάνει τον γύρο του διαδικτύου ένα βίντεο στο οποίο ο πρόεδρος της FIFA, Τζάνι Ινφαντίνο, εμφανίζεται να κάνει επίσημες δηλώσεις και να κατακεραυνώνει τον διαιτητή του Αίγυπτος - Αργεντινή, τονίζοντας μάλιστα με αυστηρό ύφος ότι «δεν πρόκειται να διευθύνει ξανά κανένα παιχνίδι σε αυτό το Μουντιάλ» λόγω των λαθών του. Δεν το λες κι εξαιρετική δουλειά, καθώς με λίγη προσοχή μπορεί να αναγνωρίσει κανείς πως πρόκειται για AI.
View this post on Instagram
Έλα όμως που αυτό το βίντεο πήρε 164 χιλιάδες κοινοποιήσεις από έναν λογαριασμό και μόνο. Σε άλλον λογαριασμό, κι όπως φαίνεται πιο κάτω πήρε 56 χιλιάδες κοινοποιήσεις. Κι άμα το ψάξεις λίγο περισσότερο είναι αντιληπτό πως έφθασε στην οθόνη πολλών μα πάρα πολλών εκατομμυρίων.
Κι η αλήθεια ο Ινφαντίνο δεν έκανε ποτέ τέτοια δήλωση, ούτε η FIFA προχώρησε σε κάποιο δημόσιο σταύρωμα του διαιτητή, όμως, εκατομμύρια οπαδοί παγκοσμίως το πίστεψαν και το αναπαρήγαγαν!!!
Πηγαίνοντας ένα βήμα πιο πέρα υπήρξαν χιλιάδες, ίσως κι εκατοντάδες χιλιάδες αναρτήσεις «επίσημων δηλώσεων» του Πιερλουίτζι Κολίνα (επικεφαλής της επιτροπής διαιτησίας της FIFA) στις οποίες φερόταν να λέει ότι ο διαιτητής ήταν κάκιστος και πως με τις αποφάσεις του καθόρισε ξεκάθαρα το τελικό αποτέλεσμα υπέρ της μίας ομάδας.
Η πραγματικότητα εντελώς διαφορετική. Ο Κολίνα όχι μόνο δεν ισοπέδωσε τον διαιτητή, αλλά σε επίσημη τοποθέτησή του τον δικαίωσε απόλυτα, στηρίζοντας τις αποφάσεις του.
Κι όπως σημειώσαμε πιο πριν δεν έχει καμία σημασία τι πιστεύει ο καθένας για τη διαιτησία. Τα έκανε μαντάρα; Δεκτό. Ήταν άριστος; Πάλι δεκτό. Η κάθε πλευρά έχει τη δική της έντονη άποψη, η οποία όμως δεν έχει καμία σχέση με το θέμα.
Το Μουντιάλ του 2026 είναι το πρώτο στην ιστορία όπου τα fake news έχουν τόσο τεράστιο όγκο, παίρνοντας πλέον ανεξέλεγκτες διαστάσεις. Μπήκαμε στην εποχή όπου η οπαδική τοξικότητα δεν προέρχεται από τα παράπονα ενός προπονητή στη συνέντευξη ή την κόντρα στις κερκίδες αλλά πια κατασκευάζεται με ΑΙ και υποστηρίζεται από fake news.
Κι όταν εκατομμύρια άνθρωποι διαμορφώνουν άποψη, εξοργίζονται και φανατίζονται με βάση βίντεο και δηλώσεις που δεν συνέβησαν ποτέ, το πρόβλημα ξεφεύγει από τις γραμμές του γηπέδου.
