Όταν ξεκίνησε ο πόλεμος με το Ιράν στις 28 Φεβρουαρίου, ο Ντόναλντ Τραμπ διακήρυττε ότι ο αμερικανικός στρατός θα «κατέστρεφε τους πυραύλους τους και θα ισοπέδωνε την πυραυλική τους βιομηχανία». Σε σχετικό βίντεο, ο Τραμπ δήλωνε μάλιστα ότι το οπλοστάσιό τους «θα αφανιστεί ολοκληρωτικά, για ακόμα μία φορά».
Τις ημέρες που ακολούθησαν, η κυβέρνησή του παρουσίαζε τον αφανισμό του ιρανικού πυραυλικού προγράμματος ως τον πρωταρχικό στόχο του πολέμου, δεδομένης της απειλής που, όπως έλεγαν, συνιστούσε για τις αμερικανικές βάσεις και τους συμμάχους στην περιοχή.
Τώρα όμως που ο Τραμπ έχει στα χέρια του μια προκαταρκτική συμφωνία με το Ιράν, εκπέμπει ένα εντελώς διαφορετικό μήνυμα. Εμφανιζόμενος σε συνέντευξη Τύπου την Τετάρτη, στο κλείσιμο της Συνόδου Κορυφής της G7 στη Γαλλία, ο Τραμπ άφησε να εννοηθεί ότι είναι δίκαιο να επιτραπεί στο Ιράν να κατέχει ορισμένους πυραύλους. Συγκεκριμένα ανέφερε ότι «πρέπει να έχουν κάποιους, επειδή διαθέτουν και άλλοι», προσθέτοντας ότι «οι πύραυλοι δεν είναι το πρόβλημα» επειδή «δεν πρόκειται να ανατινάξουν τον πλανήτη». Ο Πρόεδρος επέμεινε στη θέση του αργότερα, δηλώνοντας ότι «σε σχετική αναλογία, νομίζω ότι είναι εντάξει».
Αυτή η εντυπωσιακή «κωλοτούμπα» του Τραμπ αφορούσε έναν από τους μεγαλύτερους διακηρυγμένους στόχους του για τον πόλεμο, αλλά δεν ήταν η μοναδική ανατροπή. Στην εμφανή απόγνωσή του να κλείσει μια συμφωνία για να απεμπλακεί από τον πόλεμο, ο Τραμπ περιέκοψε, παραμέρισε ή εγκατέλειψε σχεδόν όλες τις μεγάλες επιδιώξεις του.
Οι στόχοι του Τραμπ αποτελούσαν ανέκαθεν κινούμενο στόχο. Η κυβέρνησή του παρουσίαζε συχνά μια λίστα τεσσάρων επιδιώξεων, οι οποίες όμως άλλαζαν τακτικά ανάλογα με το ποιος μιλούσε και πότε. Γενικότερα, ο Τραμπ δεν φαινόταν να διαθέτει μια σταθερή πυξίδα για το τι ακριβώς ήθελε να επιτύχει.
Το CNN κατέγραψε το πώς εξελίχθηκαν οι κυριότεροι στόχοι που είχε θέσει ο Τραμπ, με βάση τα τελευταία του σχόλια και το μνημόνιο συνεργασίας (MOU) 14 σημείων με το Ιράν, το οποίο περιλαμβάνει σημαντικά περισσότερες παραχωρήσεις προς την Τεχεράνη παρά το αντίστροφο.
Ολοκληρωτική καταστροφή του πυραυλικού προγράμματος
Ο στόχος: «Θα καταστρέψουμε τους πυραύλους τους και θα ισοπεδώσουμε την πυραυλική τους βιομηχανία. Θα αφανιστεί ολοκληρωτικά, για ακόμα μία φορά», δήλωνε ο Τραμπ στις 28 Φεβρουαρίου.
Η πραγματικότητα: Μέχρι τα τέλη Μαρτίου, ο στόχος υποβαθμίστηκε σε μια «δραματική μείωση» του ιρανικού πυραυλικού προγράμματος. Σήμερα, το μνημόνιο συνεργασίας δεν κάνει την παραμικρή αναφορά σε πυραύλους, καθώς η Τεχεράνη ξεκαθάρισε ότι αυτό αποτελούσε κόκκινη γραμμή στις διαπραγματεύσεις, με τον Τραμπ να δίνει το σήμα την Τετάρτη ότι στο Ιράν θα επιτραπεί να διατηρήσει μέρος αυτών.
«Άνευ όρων παράδοση»
Ο στόχος: «Δεν θα υπάρξει καμία συμφωνία με το Ιράν εκτός από ΑΝΕΥ ΟΡΩΝ ΠΑΡΑΔΟΣΗ!», έγραφε ο Τραμπ στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης στις 6 Μαρτίου.
Η πραγματικότητα: Πολύ σύντομα, ο Τραμπ φάνηκε να εγκαταλείπει αυτόν τον στόχο πιέζοντας για διαπραγματεύσεις. Η αρχική συμφωνία που υπάρχει πλέον προχωρά σε εκτεταμένες παραχωρήσεις προς το Ιράν, οδηγώντας πολλούς αναλυτές, ακόμα και από τη συντηρητική παράταξη, να μιλούν περισσότερο για αμερικανική παρά για ιρανική συνθηκολόγηση.
Αλλαγή καθεστώτος
Ο στόχος: «Όταν τελειώσουμε, πάρτε στα χέρια σας την κυβέρνησή σας», «θα είναι δική σας για να την αναλάβετε», «αυτή είναι η στιγμή για δράση. Μην την αφήσετε να περάσει», δήλωνε ο Τραμπ στις 28 Φεβρουαρίου.
Η πραγματικότητα: Αυτός ο στόχος επίσης ατόνησε γρήγορα, όταν έγινε σαφές ότι ο ιρανικός λαός δεν ανταποκρίθηκε στο κάλεσμα του Τραμπ. Ο Πρόεδρος επιμένει περιστασιακά ότι η εξόντωση Ιρανών ηγετών κατά τη διάρκεια του πολέμου συνιστά μια μορφή αλλαγής καθεστώτος, όμως ο νέος Ανώτατος Ηγέτης είναι ο γιος του προηγούμενου. Επιπλέον, ο Τραμπ ισχυρίστηκε την Τετάρτη ότι «δεν το έκανα αυτό για αλλαγή καθεστώτος».
Να μην αποκτήσει ποτέ το Ιράν πυρηνικό όπλο
Ο στόχος: «Θα διασφαλίσουμε ότι το Ιράν δεν θα αποκτήσει πυρηνικό όπλο. Είναι ένα πολύ απλό μήνυμα: Δεν θα έχουν ποτέ πυρηνικό όπλο», δήλωνε ο Τραμπ στις 28 Φεβρουαρίου.
Η πραγματικότητα: Αυτό το ζήτημα παραμένει σε μεγάλο βαθμό ανοιχτό. Το μνημόνιο συνεργασίας αναφέρει ότι το Ιράν «επαναβεβαιώνει πως δεν θα προμηθευτεί ούτε θα αναπτύξει πυρηνικά όπλα». Ωστόσο, η Τεχεράνη διατηρούσε ανέκαθεν αυτή τη θέση, ενώ υπάρχουν ελάχιστες ενδείξεις για το είδος των όρων που θα μπορούσαν να συμφωνηθούν ώστε να εξαλειφθεί οριστικά η απειλή για πάντα.
Μηδενικός εμπλουτισμός
Ο στόχος: «Δεν θα υπάρξει κανένας εμπλουτισμός ουρανίου», έγραφε ο Τραμπ στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης στις 8 Απριλίου, ενώ στις 23 Μαρτίου δήλωνε πως «θέλουμε μηδενικό εμπλουτισμό».
Η πραγματικότητα: Σε πλήρη αναλογία με τον στόχο για τους πυραύλους, ο Τραμπ φάνηκε να υπαναχωρεί και εδώ. Έδωσε σήμα ότι θα επιτραπεί στο Ιράν ο εμπλουτισμός ουρανίου για πολιτικούς σκοπούς, δηλώνοντας την Τετάρτη ότι είναι λίγο δύσκολο όταν άλλες γειτονικές χώρες διαθέτουν ανάλογα προγράμματα για την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας και εσύ δεν τους το επιτρέπεις, καταλήγοντας ότι πρέπει να χρησιμοποιηθεί λίγη κοινή λογική. Νωρίτερα μες στον μήνα είχε δηλώσει στους New York Times ότι το Ιράν θα μπορούσε να εμπλουτίζει σε χαμηλά επίπεδα, τα οποία όμως δεν θα μπορούσαν ποτέ να χρησιμοποιηθούν από τον στρατό.
Κατάσχεση του υψηλά εμπλουτισμένου ουρανίου του Ιράν
Ο στόχος: «Θέλουμε επίσης το εμπλουτισμένο ουράνιο. Θα κατεβούμε εκεί και θα το πάρουμε μόνοι μας», δήλωνε ο Τραμπ στις 23 Μαρτίου.
Η πραγματικότητα: Πρόκειται για ακόμα έναν άγνωστο παράγοντα, αλλά το μνημόνιο φαίνεται να υπολείπεται του στόχου του Τραμπ. Το κείμενο αναφέρει ότι οι δύο πλευρές συμφώνησαν να επιλύσουν τη διάθεση των αποθεμάτων μέσω ενός μηχανισμού που θα συμφωνηθεί αμοιβαία. Ωστόσο, υποδεικνύει ότι το ουράνιο θα υποβαθμιστεί επί τόπου αντί να κατασχεθεί, δηλαδή θα αραιωθεί εντός των εγκαταστάσεων υπό την επίβλεψη του Διεθνούς Οργανισμού Ατομικής Ενέργειας. Την Τετάρτη, ο Τραμπ δήλωσε στους δημοσιογράφους ότι η καταστροφή του πυρηνικού αποθέματος είναι πολύ λιγότερο σημαντική από την αποτροπή απόκτησης πυρηνικού όπλου, καθώς η πρόσβαση σε αυτό το υλικό είναι εξαιρετικά δύσκολη.
Καταστροφή του πολεμικού ναυτικού
Ο στόχος: «Η αποστολή της Επιχείρησης Epic Fury είναι απόλυτα εστιασμένη στην καταστροφή του ναυτικού τους και άλλων υποδομών ασφαλείας», δήλωνε ο Υπουργός Άμυνας Πιτ Χέγκσεθ στις 2 Μαρτίου.
Η πραγματικότητα: Το πολεμικό ναυτικό του Ιράν εξοντώθηκε σε μεγάλο βαθμό κατά τις πρώτες ημέρες του πολέμου. Ωστόσο, το Ιράν διατηρεί σημαντικές ασύμμετρες δυνατότητες για τον έλεγχο των Στενών του Ορμούζ, κυρίως μέσω της χρήσης drones, ναρκών και μικρών σκαφών επίθεσης, γνωστών ως ταχύπλοα.
Μπλόκο στη χρηματοδότηση οργανώσεων όπως η Χεζμπολάχ και η Χαμάς
Ο στόχος: «Και τέλος, διασφαλίζουμε ότι το ιρανικό καθεστώς δεν μπορεί να συνεχίσει να εξοπλίζει, να χρηματοδοτεί και να κατευθύνει τρομοκρατικούς στρατούς εκτός των συνόρων του», δήλωνε ο Τραμπ στις 2 Μαρτίου.
Η πραγματικότητα: Η αμερικανική κυβέρνηση σταμάτησε σε μεγάλο βαθμό να αναφέρεται στο θέμα αυτό εδώ και καιρό, ενώ το μνημόνιο συνεργασίας δεν περιέχει καμία αναφορά για τη στήριξη του Ιράν προς τη Χεζμπολάχ, τη Χαμάς ή άλλες οργανώσεις. Μάλιστα, η συμφωνία φαίνεται να ευνοεί τη Χεζμπολάχ, καθώς επιδιώκει να τερματίσει τις μάχες στον Λίβανο, όπου το Ισραήλ τη σφυροκοπά. Ο Τραμπ δήλωσε την Τετάρτη ότι σε επόμενες διαπραγματεύσεις θα συζητηθεί και το θέμα των τρομοκρατικών οργανώσεων, όμως αξίζει να σημειωθεί ότι το μνημόνιο επιτρέπει άμεσα στο Ιράν να πουλάει πετρέλαιο, δραστηριότητα που το ίδιο το αμερικανικό Υπουργείο Εξωτερικών είχε συνδέσει στο παρελθόν με τη χρηματοδότηση αυτών των ομάδων.
Ένα εντελώς ανοιχτό Στενό του Ορμούζ, χωρίς διόδια
Ο στόχος: «Το θέλουμε ανοιχτό. Το θέλουμε ελεύθερο. Δεν θέλουμε διόδια. Είναι μια διεθνής θαλάσσια οδός, δεν μπορούν να χρεώνουν διόδια», δήλωνε ο Τραμπ στις 21 Μαρτίου, ενώ την Κυριακή επαναλάμβανε στους New York Times τη φράση «μόνιμα χωρίς διόδια».
Η πραγματικότητα: Το μνημόνιο αναφέρει ότι το Ιράν θα καταβάλει κάθε δυνατή προσπάθεια για την ασφαλή διέλευση των εμπορικών πλοίων χωρίς καμία χρέωση, αλλά μόνο για διάστημα 60 ημερών, από τον Περσικό Κόλπο προς τη Θάλασσα του Ομάν και αντίστροφα. Αυτή η ρήτρα των 60 ημερών υπολείπεται σαφώς της μόνιμης λύσης που ζητούσε ο Τραμπ, τουλάχιστον προς το παρόν, ενώ το Ιράν ήδη στέλνει σήματα ότι σκοπεύει να επιβάλει τέλη. Ο πρόεδρος του ιρανικού κοινοβουλίου και βασικός διαπραγματευτής, Μοχαμάντ Μπαγκέρ Γκαλιμπάφ, δήλωσε αυτή την εβδομάδα, σύμφωνα με το Al Jazeera, ότι το Ιράν έχει κυριαρχικά δικαιώματα στα Στενά του Ορμούζ και, ως εκ τούτου, θα χρεώνει κανονικά για τις παρεχόμενες υπηρεσίες.
Πηγή: Έθνος
