Στέλλα Μούρεττου
Αποτελούν λύση ή μέρος του προβλήματος; Τα φώτα τροχαίας στον κυκλικό κόμβο του Γενικού Νοσοκομείου Λευκωσίας συνεχίζουν να προκαλούν αντιδράσεις μεταξύ των οδηγών, οι οποίοι κάνουν λόγο για αυξημένη συμφόρηση και επικίνδυνες στιγμές στον δρόμο.
Το Τμήμα Δημοσίων Έργων (ΤΔΕ), πάντως, εμφανίζεται κατηγορηματικό: τα φώτα ήρθαν για να μείνουν, καθώς οι μελέτες δείχνουν ότι έχουν βελτιώσει τη λειτουργία του κόμβου και έχουν μειώσει τους χρόνους αναμονής.
Τα φώτα ήρθαν για να μείνουν
Τα φώτα τροχαίας στον κυκλικό κόμβο εγκαταστάθηκαν τον Οκτώβριο του 2024 κι αποτελούν μόνιμη κυκλοφοριακή ρύθμιση. Όπως μόνιμη είναι πλέον και η σηματοδότηση στη συμβολή των λεωφόρων Λεμεσού και Δημήτρη Χριστόφια, η οποία εγκαταστάθηκε τον Μάρτιο του 2026, αφού προηγήθηκε δοκιμαστική λειτουργία με φορητά (Portable Signals) φώτα τροχαίας.
Είναι μια απόφαση που λήφθηκε, όπως τόνισε η αρμόδια υπηρεσία του ΤΔΕ, μετά από κυκλοφοριακή μελέτη που εκπονήθηκε στο πλαίσιο της αδειοδότησης και λειτουργίας μεγάλης εμπορικής ανάπτυξης στην περιοχή του πρώην κτηρίου «Στεφανίδη», βόρεια του Γενικού Νοσοκομείου Λευκωσίας, να τοποθετηθούν φωτεινοί σηματοδότες στον κυκλικό κόμβο του Γενικού Νοσοκομείου Λευκωσίας και στη συμβολή της Λεωφόρου Λεμεσού (Β1) με τη Λεωφόρο Δημήτρη Χριστόφια (πρώην Φυτωρίου).
«Είναι μια περιοχή με σημαντικό κυκλοφοριακό αποτύπωμα, η οποία έχει προσθέσει κυκλοφοριακό φόρτο στους εν λόγω κόμβους - επιπρόσθετο του φόρτου που ήδη διερχόταν διά μέσου των κόμβων πριν τη λειτουργία της εμπορικής ανάπτυξης αυτής, καθιστώντας αναγκαία τη λήψη μέτρων για καλύτερη διαχείριση της κυκλοφορίας», αναφέρει. Επισημαίνει μάλιστα, ότι μια τέτοια πρακτική υιοθετείται όταν παρουσιάζονται ανισορροπίες στους κυκλοφοριακούς φόρτους στα σκέλη ενός κυκλικού κόμβου, οι οποίες προκαλούν συμφόρηση και καθυστερήσεις. «Με τον τρόπο αυτό μπορεί να δοθεί περισσότερος χρόνος (προτεραιότητα) στους κλάδους με τον μεγαλύτερο κυκλοφοριακό φόρτο, με αποτέλεσμα να επιτυγχάνεται μια ισορροπημένη και αποδοτική διαχείριση της κυκλοφορίας διά μέσου του κόμβου», αναφέρει.
Που θα τοποθετηθούν τα «έξυπνα φώτα τροχαίας»
Το ΤΔΕ διευκρινίζει ότι το νέο σύστημα διαχείρισης και ελέγχου αστικής κυκλοφορίας Το έργο «Προμήθεια, Εγκατάσταση και Συντήρηση Νέου Συστήματος Διαχείρισης και Ελέγχου της Αστικής Κυκλοφορίας (UTC-Urban Traffic Control)», δεν θα εφαρμοστεί στους εν λόγω κόμβους, αλλά σε κύριους άξονες της αστικής Λευκωσίας και Λεμεσού στους οποίους υπάρχουν διασταυρώσεις με φώτα τροχαίας σε κοντινές αποστάσεις, με κύριο στόχο να επιτευχθεί συντονισμός των φώτων τροχαίας κατά μήκος των κύριων οδικών αξόνων αυτών. Εντός του έτους θα εφαρμοστεί συνολικά σε 125 φωτοελεγχόμενες συμβολές, συγκεκριμένα 75 στην επαρχία Λευκωσίας και 50 στην επαρχία Λεμεσού, με δυνατότητα επέκτασης του συστήματος. Οι κύριοι οδικοί άξονες περιλαμβάνουν τις Λεωφόρους Λεμεσού/ Μακαρίου Γ’, Στροβόλου, Γρίβα Διγενή στη Λευκωσία και στη Λεωφόρο Μακαρίου Γ’, Σπύρου Κυπριανού και την παραλιακή Λεωφόρο στη Λεμεσό. Σε μεμονωμένους κόμβους που βρίσκονται σε αρκετά μεγάλη απόσταση από άλλους κύριους κόμβους, τα «έξυπνα φώτα τροχαίας» μπορούν να ρυθμίζονται μεμονωμένα, χωρίς δηλαδή να λαμβάνεται υπόψη η λειτουργία των γειτονικών κόμβων. Αυτή είναι η περίπτωση του κυκλικού κόμβου παρά το Γενικό Νοσοκομείο Λευκωσίας και της συμβολής Λεμεσού (Β1) με τη Λεωφόρο Δημήτρη Χριστόφια (πρώην Φυτωρίου).
Συλλογή δεδομένων με αισθητήρες
Στόχος του έργου είναι η καλύτερη διαχείριση της κυκλοφορίας, η οποία θα επιφέρει αύξηση της κυκλοφοριακής ικανότητας του οδικού δικτύου και αναβάθμιση της οδικής ασφάλειας και θα γίνεται μέσω συλλογής και επεξεργασίας δεδομένων σε πραγματικό χρόνο, με δυνατότητα προσαρμογής της λειτουργίας των φώτων ανάλογα με τις κυκλοφοριακές συνθήκες. Το σύστημα παρέχει τη δυνατότητα για παροχή προτεραιότητας σε μέσα μαζικής μεταφοράς και οχήματα έκτακτης ανάγκης, καθώς και τη δυνατότητα σύνδεσης μέχρι και 500 φωτοελεγχόμενων συμβολών παγκύπρια για παρακολούθηση τους εξ αποστάσεως (remote access).
Το σύστημα θα συλλέγει κυκλοφοριακά δεδομένα από αισθητήρες που θα είναι τοποθετημένοι σε καίρια σημεία του οδικού δικτύου σε αστικές περιοχές, θα τα επεξεργάζεται σε πραγματικό χρόνο και θα προσαρμόζει τον χρόνο του πράσινου σηματοδότη ανάλογα με την κυκλοφορία.
Ο φορέας υλοποίησης του έργου αυτού είναι το Τμήμα Δημοσίων Έργων (ΤΔΕ). Για τον συγκεκριμένο διαγωνισμό αναμένεται η απόφαση του Διοικητικού Δικαστηρίου για προσφυγή που έχει υποβληθεί. Σε περίπτωση απόρριψης της προσφυγής από το Διοικητικό Δικαστήριο, ο επιτυχών προσφοροδότης (Ανάδοχος) θα υλοποιήσει το Έργο υπό την καθοδήγηση του ΤΔΕ.
Πέραν του έργου UTC, το ΤΔΕ εκπονεί δύο μελέτες στο παρόν στάδιο για να διαφανεί κατά πόσο θα μπορούσαν να εγκατασταθούν (μεμονωμένα) ευφυή φώτα τροχαίας και σε άλλους κύριους κυκλικούς κόμβους στη Λεμεσό, όπως έγινε στον κυκλικό κόμβο Αγίας Φυλάξεως το 2021.
Μειώσεις στον χρόνο 3-5 λεπτά
Πριν την υλοποίηση των εργασιών εγκατάστασης φώτων τροχαίας, είχε εκπονηθεί κυκλοφοριακή μελέτη. Η μελέτη αυτή κατέδειξε ότι η εγκατάσταση ευφυούς συστήματος σηματοδότησης σε δύο από τους τέσσερις κλάδους του συγκεκριμένου κυκλικού κόμβου κατά τις τέσσερις περιόδους αιχμής (πρωινή, μεσημβρινή, απογευματινή, Σαββάτου), αυξάνει τη συνολική κυκλοφοριακή ικανότητα του κόμβου και μειώνει τις καθυστερήσεις και τις ουρές συνολικά για τον κόμβο.
Επιπλέον, έχουν πραγματοποιηθεί κυκλοφοριακές μετρήσεις χρόνου ταξιδιού, μετά την εγκατάσταση των φώτων τροχαίας. Το αποτέλεσμα είναι ότι έχουν καταγραφεί σημαντικές μειώσεις στις καθυστερήσεις διά μέσου του κυκλικού κόμβου, τρία – πέντε λεπτά κατά μέσο όρο αντίστοιχα, από τον νότιο κλάδο της Λεωφόρου Λεμεσού (κατεύθυνση από Λατσιά) κατά την πρωινή αιχμή, κι από τον βόρειο κλάδο της Λεωφόρου Λεμεσού (κατεύθυνση από Γενικό Νοσοκομείο) κατά τη μεσημβρινή και απογευματινή αιχμή.
Μελέτες από Αστυνομία κι άλλους φορείς
Η εγκατάσταση των εν λόγω φώτων τροχαίας έχει εγκριθεί από την Τεχνική Επιτροπή του Κεντρικού Φορέα για την Επίλυση Κυκλοφοριακών Προβλημάτων στην οποία συμμετέχει εκπρόσωπος του Αρχηγού Αστυνομίας, του Διευθυντή Τμήματος Δημοσίων Έργων και του Διευθυντή Τμήματος Πολεοδομίας και Οικήσεως, καθώς και εκπρόσωπος του οικείου Δήμου.
Όπως επισημαίνει η αρμόδια υπηρεσία του ΤΔΕ, η κυκλοφοριακή μελέτη «μικροπροσομοίωσης» που εκπονήθηκε, έδειξε ότι η εγκατάσταση φώτων τροχαίας εκτός από τα οφέλη στην κυκλοφοριακή απόδοση του κόμβου, εξασφαλίζει και ικανοποιητικά επίπεδα οδικής ασφάλειας, σε σύγκριση με την εναλλακτική λύση να παρέμενε η ρύθμιση του κυκλικού κόμβου με προτεραιότητα όλες τις ώρες. Επίσης ότι, «η φωτεινή σηματοδότηση συμβάλλει στη μείωση των επικίνδυνων ελιγμών και στη δημιουργία πιο προβλέψιμων συνθηκών κυκλοφορίας, ιδιαίτερα σε ώρες αιχμής. Για την καλύτερη ενημέρωση των οδηγών έχουν επίσης τοποθετηθεί ηλεκτρονικές πινακίδες μεταβλητών μηνυμάτων». Κι εξηγεί: «Σε κυκλικούς κόμβους με υψηλούς κυκλοφοριακούς φόρτους, ιδιαίτερα όταν παρατηρούνται ανισορροπίες, οι οδηγοί που κινούνται στους δευτερεύοντες κλάδους δυσκολεύονται να εισέλθουν στον κυκλικό κόμβο, με αποτέλεσμα να οδηγεί σε επιθετικούς ελιγμούς, απότομες επιταχύνσεις και λανθασμένες εκτιμήσεις αποστάσεων. Άρα, η εγκατάσταση φωτεινής σηματοδότησης συμβάλλει στην οργάνωση της κυκλοφοριακής ροής και στη μείωση των σημείων σύγκρουσης. Παράλληλα, η εγκατάσταση φώτων τροχαίας επιβάλλει πιο προβλέψιμη κίνηση και συχνά χαμηλότερες ταχύτητες προσέγγισης. Όταν οι οδηγοί γνωρίζουν ότι θα σταματήσουν σε κόκκινο φανάρι, περιορίζονται οι απότομες είσοδοι στον κυκλικό κόμβο».
Μέτρα βελτίωσης
Ο κυκλικός κόμβος του ΓΝ Λευκωσίας, έτυχε εκτενούς παρακολούθησης αφόρου τοποθετήθηκαν τα φώτα τροχαίας τόσο από το ΤΔΕ όσο και από την Αστυνομία κι ετοιμάστηκε από το ΤΔΕ σχέδιο για περαιτέρω βελτίωση της οριζόντιας και κατακόρυφης σήμανσης στον δυτικό κλάδο και στο κυκλικό τμήμα του κόμβου. «Το σχέδιο έχει σταλεί και αναμένεται να υλοποιηθεί από τον εργολάβο που είχε διορίσει η ιδιωτική εμπορική ανάπτυξη, η οποία είχε την υποχρέωση να υλοποιήσει τις εργασίες αυτές στο πλαίσιο αδειοδότησης της», αναφέρει.
Επίσης, «έχουν ήδη εφαρμοστεί και άλλα μέτρα αναβάθμισης στην οδό Λεμεσού (δρόμος Β1) βόρεια του κυκλικού κόμβου Στεφανίδη, όπως η διαπλάτυνση του οδικού άξονα για την παροχή επιπρόσθετων λωρίδων κυκλοφορίας, η κατασκευή κτιστής κεντρικής διαχωριστικής νησίδας, καθώς και η δημιουργία νέας φωτοελεγχόμενης διάβασης πεζών στην οδό Λεμεσού (δρόμος Β1). Παράλληλα, οι αιτητές έχουν και την υποχρέωση για κατασκευή πεζογέφυρας στον βορειοδυτικό κλάδο του κυκλικού κόμβου Στεφανίδη, με στόχο την περαιτέρω ενίσχυση της οδικής ασφάλειας και τη βελτίωση της εξυπηρέτησης πεζών και οχημάτων στην περιοχή».
Καταλήγοντας, οι αρμόδιοι του ΤΔΕ σημείωσαν ότι πέραν από τις εργασίες/ έργα που έχουν υλοποιηθεί στο πλαίσιο της αδειοδότησης της εμπορικής ανάπτυξης αυτής, το Τμήμα προωθεί και άλλα έργα με στόχο την αναβάθμιση του κύριου οδικού δικτύου στην είσοδο της Λευκωσίας.
