ΚΥΠΕ
Η συνολική δημοσιονομική επιβάρυνση για το κράτος, για την περίοδο 2014-2030, από τη στήριξη προς τον Συνεργατισμό, υπολογίζεται περίπου στα €2 δισ., αναφέρει σε έκθεσή της η Ελεγκτική Υπηρεσία.
Σύμφωνα με την έκθεση, η εκτίμηση προκύπτει από το ποσό της αρχικής ανακεφαλαιοποίησης €1,675 δισ. πλην €175 εκ. που ανακτήθηκε, €340 εκ. που αφορά στο 10% του ποσού της κρατικής στήριξης ύψους €3,54 δισ. που αναμένεται ότι δεν θα αποπληρωθεί (εκτίμηση ΣΕΔΙΠΕΣ για 90% αποπληρωμή) και €200εκ. που αφορά στο κόστος χρηματοδότησης των €3,54 δισ., αφού η χρηματοδότηση του κράτους προς τη ΣΕΔΙΠΕΣ αποδίδει μόλις 1%.
Ο Γενικός Ελεγκτής σημειώνει ότι το τελικό ποσό θα εξαρτηθεί κυρίως από το κατά πόσο θα επιτευχθεί ο στόχος ανάκτησης του 90%, έχοντας υπόψη ότι τα δάνεια που δεν έτυχαν μέχρι σήμερα διαχείρισης ενδέχεται να είναι και τα πιο προβληματικά, καθώς και το ότι όσο μειώνεται το χαρτοφυλάκιο, θα περιορίζονται τα έσοδα από τόκους, και κατ΄επέκταση, η δυνατότητα εξόφλησης της κρατικής οφειλής.
Επίσης, σημειώνεται ότι το 2030 προβλέπεται να παραμένει χαρτοφυλάκιο ονομαστικής (όχι πραγματικής) αξίας €2,4 δισ. «Η ανακτήσιμη αξία του, η αξιοποίησή του και ενδεχόμενη παράταση της διαχείρισης του θα επηρεάσουν την τελική συνολική δημοσιονομική επιβάρυνση και θα αποτελέσουν την επόμενη σημαντική πρόκληση», σημειώνεται.
Ο έλεγχος της ΕΥ αφορούσε την αποτελεσματικότητα της λειτουργίας της ΚΕΔΙΠΕΣ όσον αφορά στην αποπληρωμή της κρατικής στήριξης προς την πρώην Συνεργατική Κυπριακή Τράπεζα (ΣΚΤ) και παρουσιάζει τη συνολική αναμενόμενη δημοσιονομική επιβάρυνση για το κράτος από τη στήριξη προς τον Συνεργατισμό.
Σύμφωνα με την ΕΥ, μέχρι τις 31.3.2026, η ΚΕΔΙΠΕΣ πραγματοποίησε συνολικές αποπληρωμές κρατικής στήριξης ύψους €1,765εκ., από τα οποία τα €1,680 εκ. αφορούσαν σε μετρητά, τα €73 εκ. σε δαπάνες υλοποίησης του Σχεδίου «Ενοίκιο Έναντι Δόσης» και τα €12 εκ. σε άλλες αποπληρωμές, περιλαμβανομένων εξοφλήσεων δανείων των Σχεδίων ΕΣΤΙΑ και του Κεντρικού Φορέα Ισότιμης Κατανομής Βαρών.
Κάνοντας μία σύντομη ιστορική αναδρομή, ο Γενικός Ελεγκτής, Ανδρέας Παπακωνσταντίνου, στον πρόλογό του, αναφέρει ότι, παρά την ανακεφαλαιοποίηση με €1,675 δισ. το 2014–2015, η ΣΚΤ δεν κατέστη βιώσιμη. Στις 29.3.2018, οι ημερήσιες εκροές καταθέσεων ανήλθαν στα €126 εκ. Τα δάνεια δεν μπορούσαν να επιφέρουν ρευστότητα, ιδιαίτερα τα μη εξυπηρετούμενα, τα οποία τον Σεπτέμβριο του 2017 αποτελούσαν το 58,8% των συνολικών χορηγήσεων.
Μετά την πρόσθετη κρατική στήριξη ύψους €3,54 δισ., η Ελληνική Τράπεζα απέκτησε το υγιές μέρος του χαρτοφυλακίου της ΣΚΤ («καλή τράπεζα») με ενεργητικό €9,340 δισ. και υποχρεώσεις €8,968 δισ., έναντι €74,2εκ., δημιουργώντας άμεσο λογιστικό κέρδος €298εκ.
Η εναπομένουσα οντότητα («κακή τράπεζα») μετονομάστηκε σε ΣΕΔΙΠΕΣ. Στις 31.12.2018 είχε ενεργητικό, μετά τις αποτιμήσεις, €3,844 δισ. και υποχρεώσεις €4,016 δισ., περιλαμβανομένης της οφειλής προς το κράτος ύψους €3,57 δισ. Η ΣΕΔΙΠΕΣ δημιούργησε την ΚΕΔΙΠΕΣ για τη διαχείριση του μεγαλύτερου μέρους του ενεργητικού της, με σκοπό τη μεγιστοποίηση της αποπληρωμής προς το κράτος, κυρίως μέσω της ανάθεσης της διαχείρισης του χαρτοφυλακίου της στην Altamira Cyprus.
Σύμφωνα με τον Γενικό Ελεγκτή, η διοίκηση της ΚΕΔΙΠΕΣ καταβάλλει προσπάθειες για την ανάκτηση της κρατικής στήριξης, μέσα στο πλαίσιο συμβάσεων, εργασιακών δεσμεύσεων και περιορισμών που κληρονόμησε η εταιρεία και το οποίο περιόρισε την ευελιξία της στο χειρισμό των θεμάτων αυτών. Συγκεκριμένα, αναφέρει ότι η νέα συμφωνία που επιτεύχθηκε με την Altamira Cyprus βελτίωσε σημαντικά τους όρους, παρόλο που το τελικό όφελος θα εξαρτηθεί από τις πωλήσεις πακέτων δανείων και ακινήτων.
Όπως σημειώνεται, από τον έλεγχο της ΕΥ, διαπιστώθηκαν ορισμένες αδυναμίες στην εποπτεία της Altamira Cyprus, στις αποτιμήσεις που διενεργήθηκαν στο πλαίσιο αποξένωσης των Συνεργατικών Εμπορικών Εταιρειών καθώς και στις προσλήψεις, στις προαγωγές και στην αποτελεσματικότητα των σχεδίων αποχώρησης προσωπικού.
Όσον αφορά τις αποτιμήσεις που διενεργήθηκαν στο πλαίσιο αποξένωσης των Συνεργατικών Εμπορικών Εταιρειών, η έκθεση αναφέρει ότι, συγκρίνοντας την αξία των συμμετοχών της ΣΕΔΙΠΕΣ στις ΣΕΕ, όπως προέκυψε από τον υπολογισμό της Ελεγκτικής Υπηρεσίας (€60,3εκ.) με το καθαρό αντάλλαγμα που λήφθηκε, η εκτιμώμενη αρνητική οικονομική επίπτωση για τη ΣΚΤ/ΣΕΔΙΠΕΣ κυμαίνεται μεταξύ €9 εκ. και €12 εκ.
Μάλιστα, επισημαίνεται ότι για το ΣΟΠΑΖ και τη Νέα ΣΕΒΕΓΕΠ, το συνολικό τίμημα που εξασφαλίστηκε ήταν χαμηλότερο ακόμη και από την ελάχιστη αξία της συμμετοχής όπως είχε αποτιμηθεί το 2015, με την ΕΥ να αναφέρει ότι οι δύο εταιρείες φαίνεται να μπορούσαν να καλύψουν την ελάχιστη αξία εξαγοράς, ενδεχομένως και μέσω σταδιακής αποπληρωμής, χωρίς να επηρεαστεί άμεσα η ρευστότητά τους.
Αναφέρεται, επίσης, ότι δεν τεκμηριώνεται επαρκώς ότι το συνολικό αποτέλεσμα της αποξένωσης ήταν αντίστοιχο με εκείνο που θα επιδίωκε ένας συνετός ιδιώτης πωλητής υπό ανάλογες συνθήκες, ενώ προστίθεται ότι η μη έγκαιρη επικαιροποίηση της αποτίμησης, οι αδυναμίες στα οικονομικά δεδομένα και οι ασυνέπειες στον χειρισμό των συμμετοχών περιόρισαν τη διαπραγματευτική βάση της ΣΕΔΙΠΕΣ και δεν επέτρεψαν να τεκμηριωθεί ότι εξασφαλίστηκε το βέλτιστο δυνατό οικονομικό αποτέλεσμα.
Όσον αφορά τη συμφωνία με την Altamira, η ΕΥ διατυπώνει την άποψη ότι οι όροι της Αρχικής Συμφωνίας, τουλάχιστον κατά την χρονική στιγμή της εν λόγω αξιολόγησης, δεν ήταν συμβατοί με όρους αγοράς. Η ετεροβαρής για την ΚΕΔΙΠΕΣ συμφωνία αυτή παρέμεινε σε ισχύ από την 1.1.2018 μέχρι την αναδρομική εφαρμογή της Νέας Συμφωνίας από την 1.1.2020. Ωστόσο, σημειώνεται ότι ο οικονομικός αντίκτυπος για τη ΣΚΤ/ΚΕΔΙΠΕΣ δεν κατέστη δυνατό να ποσοτικοποιηθεί με ακρίβεια, λόγω της πολυπλοκότητας του τρόπου υπολογισμού της αμοιβής της Altamira Cyprus.
Επιπλέον, σημειώνεται ότι σύμφωνα με υπολογισμούς της ΚΕΔΙΠΕΣ, η εφαρμογή των όρων της Νέας Συμφωνίας, σε σύγκριση με τους όρους της Αρχικής Συμφωνίας, αναμενόταν να επιφέρει μείωση των συνολικών εξόδων διαχείρισης κατά 24%, που προκύπτει από τη σημαντική μείωση του σταθερού μέρους της αμοιβής και ενίσχυση του μεταβλητού μέρους, καθώς και ουσιωδώς χαμηλότερες χρεώσεις σε περίπτωση απόσυρσης περιουσιακών στοιχείων υπό τη διαχείριση της Altamira Cyprus ή τερματισμού της διαχείρισης. Η συνολική μείωση υπολογίστηκε στα €77,6εκ.
Η ΕΥ σημειώνει, ωστόσο, ότι το όφελος που θα προκύψει για την ΚΕΔΙΠΕΣ σε σχέση με το ύψος της συνολικής αμοιβής της Altamira Cyprus θα εξαρτηθεί, σε μεγάλο βαθμό, από τη διάρθρωση των λύσεων που θα επιτευχθούν και ιδιαίτερα από τον βαθμό που αυτές θα περιλαμβάνουν πωλήσεις σημαντικών πακέτων δανείων ή/και ακινήτων.
Παρακολούθηση Altamira Cyprus
Όσον αφορά την παρακολούθηση του έργου της Altamira, η ΕΥ αναφέρει ότι το πλαίσιο που τέθηκε αρχικά σε εφαρμογή δεν ήταν επαρκώς ανεπτυγμένο. Επιπλέον, δεν καθορίστηκαν οι οικονομικές ή άλλες συνέπειες σε περίπτωση μη επίτευξης των δεικτών απόδοσης.
Η ΕΥ αναφέρει, ακόμη, ότι για περίοδο πέραν των 4,5 ετών, από τον Ιανουάριο 2018 μέχρι τον Οκτώβριο 2022, ίσχυε ένα ανεπαρκές πλαίσιο παρακολούθησης και ελέγχου της απόδοσης της Altamira Cyprus.
Ακόμα, εντοπίστηκαν αδυναμίες στο πλαίσιο παρακολούθησης των εργασιών της Altamira Cyprus, καθώς οι εκθέσεις του Τμήματος Παρακολούθησης Διαχείρισης Ακινήτων, περιλάμβαναν μόνο ευρήματα χωρίς επαρκή τεκμηρίωση των ελεγκτικών εργασιών, αποστέλλονταν με σημαντική καθυστέρηση στην Altamira Cyprus και δεν κάλυπταν το σύνολο των κρίσιμων διαδικασιών διαχείρισης ακινήτων.
Ως εκ τούτου, επισημαίνεται, για μεγάλο χρονικό διάστημα δεν υπήρχε ολοκληρωμένο και αποτελεσματικό πλαίσιο ελέγχου για την έγκαιρη παρακολούθηση των εργασιών της Altamira Cyprus, με κίνδυνο την καθυστέρηση στην αντιμετώπιση τυχόν αδυναμιών.
Σημειώνεται ωστόσο ότι το πλαίσιο παρακολούθησης των εργασιών της Altamira Cyprus έχει βελτιωθεί, κυρίως μετά την εφαρμογή της Νέας Συμφωνίας και την ενίσχυση του πλαισίου λειτουργίας της Υπηρεσίας Παρακολούθησης Εργασιών με τον Εξυπηρετητή, καθώς και τη σταδιακή υλοποίηση των συστάσεων που προκύπτουν από τους ελέγχους που διενεργεί η Μονάδα Εσωτερικού Ελέγχου της ΚΕΔΙΠΕΣ.
Θέματα προσωπικού
Σύμφωνα με στοιχεία της ΚΕΔΙΠΕΣ, η απόφαση του Διοικητικού Συμβουλίου της ΣΚΤ να παραχωρήσει στους υπαλλήλους το δικαίωμα ελεύθερης επιλογής του φορέα μεταφοράς, χωρίς την εφαρμογή κριτηρίων επιλογής, είχε ως αποτέλεσμα η ΚΕΔΙΠΕΣ να διατηρήσει προσωπικό το οποίο, σε αρκετές περιπτώσεις, δεν διέθετε την απαιτούμενη εξειδίκευση για τις εργασίες διαχείρισης μη εξυπηρετούμενων χορηγήσεων. Ως εκ τούτου, η εταιρεία προχώρησε σε προσλήψεις εξειδικευμένου προσωπικού και στην εφαρμογή Σχεδίου Εθελούσιας Αποχώρησης (ΣΕΑ).
Επίσης, σημειώνεται ότι από τον έλεγχο των διαδικασιών πρόσληψης παρατηρήθηκε ότι δεν τηρήθηκαν πλήρως όλα τα προβλεπόμενα διαδικαστικά στάδια, όπως αυτά καθορίζονταν από την εκάστοτε ισχύουσα Πολιτική και το Εγχειρίδιο Διαδικασιών.
Συγκεκριμένα, εντοπίστηκαν περιπτώσεις προσλήψεων στις οποίες ο υποψήφιος που επιλέχθηκε δεν πληρούσε όλες τις απαιτήσεις του σχεδίου υπηρεσίας, η διατύπωση του σχεδίου υπηρεσίας ως προς την απαιτούμενη επαγγελματική εμπειρία ήταν ασαφής, με αποτέλεσμα να μην μπορεί να διαπιστωθεί εάν ο υποψήφιος που επιλέχθηκε πληρούσε το σχετικό κριτήριο, τα απαιτούμενα προσόντα που καθορίζονταν στην προκήρυξη ήταν ιδιαίτερα εκτεταμένα και περιοριστικά γεγονός που περιόρισε τον αριθμό των δυνητικών υποψηφίων, και κατ’ επέκταση το επίπεδο του ανταγωνισμού και παρόλο που ο υποψήφιος που επιλέχθηκε προσκόμισε τίτλο σπουδών διετούς φοίτησης, γεγονός που δημιουργεί αμφιβολίες ως προς την αναγνώρισή του ως ισότιμο πανεπιστημιακό πτυχίο, δεν του ζητήθηκε να αποταθεί στο ΚΥΣΑΤΣ για αξιολόγηση, ώστε να διασφαλιστεί η συμμόρφωση με τις απαιτήσεις του σχεδίου υπηρεσίας.
Ακόμα, σημειώνεται ότι κατά την περίοδο Σεπτεμβρίου 2018-Δεκεμβρίου 2024 πραγματοποιήθηκαν 48 εξωτερικές προσλήψεις, εκ των οποίων οι 15 κατέληξαν σε παραίτηση εντός σύντομου χρονικού διαστήματος, γεγονός που, σύμφωνα με την ΚΕΔΙΠΕΣ, οφειλόταν στο περιορισμένο προσδόκιμο ζωής της εταιρείας και στο καθεστώς εργοδότησής τους με συμβάσεις ορισμένου χρόνου.
Σημειώνεται, επίσης, ότι παραχωρούνται στο προσωπικό προαγωγές χωρίς αυτές να συνοδεύονται από ανάληψη αναβαθμισμένων καθηκόντων.
Επίσης, πέραν των ετήσιων προσαυξήσεων, των μισθολογικών προαγωγών και της παραχώρησης προσαυξήσεων λόγω απόκτησης πρόσθετων προσόντων, παραχωρείται στο 3% του προσωπικού που δεν καλύπτεται από τη διαδικασία προαγωγών μισθολογική αναβάθμιση εντός της κλίμακάς του.
Προστίθεται, ακόμα, ότι στις 31.12.2024 εννέα Υπηρεσίες και Τμήματα ήταν στελεχωμένα μόνο με Διευθυντές/Προϊσταμένους χωρίς υφισταμένους, γεγονός που, σύμφωνα με την ΕΥ, δημιουργεί ερωτηματικά ως προς την ανάγκη ύπαρξης ξεχωριστής Υπηρεσίας/Τμήματος και θέσης Διευθυντή/Προϊσταμένου.
Διαπιστώθηκε επιπρόσθετα ότι, τέσσερα Τμήματα ήταν στελεχωμένα μόνο με λειτουργούς χωρίς Διευθυντή/Προϊστάμενο, γεγονός που δημιουργεί ερωτηματικά ως προς την ανάθεση των καθηκόντων, καθοδήγηση και εποπτεία της εργασίας τους.
Σημειώνεται επίσης ότι από την έναρξη των εργασιών της μέχρι και το 2024 η ΚΕΔΙΠΕΣ προχώρησε σε τρία ΣΕΑ με κύριο στόχο τη μείωση του αριθμού του προσωπικού της. Εκ του αποτελέσματος, και παρά το ότι καταβλήθηκαν σημαντικά ποσά συνολικού ύψους €13,3 εκ., τα ΣΕΑ του 2021 και του 2022 δεν κατάφεραν να πετύχουν τους στόχους που τέθηκαν για μείωση του αριθμού προσωπικού στο επιθυμητό επίπεδο, ενώ στο ΣΕΑ του 2023 δεν τέθηκε συγκεκριμένος αριθμός ως στόχος.
Καταγγελία για ενδεχόμενα ποινικά αδικήματα
Η ΕΥ αναφέρει, επίσης, ότι έγινε δέκτης καταγγελίας, σύμφωνα με την οποία εμπράγματα βάρη επί ακινήτων που είχαν δοθεί ως εξασφάλιση δανείου αρχικού ύψους €540.000 άρθηκαν το 2017, με τρόπο που αφορά σε ενδεχόμενη διάπραξη ποινικών αδικημάτων. Ως αποτέλεσμα, το υπόλοιπο του δανείου, το οποίο δεν εξυπηρετείται, είναι πλέον χωρίς εξασφάλιση.
Αφού λήφθηκαν τα σχόλια της ΚΕΔΙΠΕΣ, το θέμα προωθήθηκε για διερεύνηση στην Αστυνομία.
