ΚΥΠΕ
Τη μη παροχή επαρκών διευκολύνσεων για θηλασμό κατά την επίσκεψή της στον σύντροφο και πατέρα του παιδιού της καταγγέλλει μητέρα στο ΚΥΠΕ, το όνομα της οποίας για ευνόητους λόγους δεν αποκαλύπτεται.
Η παραπονούμενη αναφέρει ότι έχει επανειλημμένα εγείρει το ζήτημα με το σωφρονιστικό ίδρυμα, εξηγώντας ότι χρειάζεται «έναν πιο ιδιωτικό και κατάλληλο χώρο κατά τη διάρκεια της επίσκεψης», προκειμένου να μπορεί απρόσκοπτα, αν χρειάζεται, να θηλάσει το 8 μηνών βρέφος της.
Όπως σημειώνει, «σε κάποιες περιπτώσεις μπορούσε να βρεθεί κάποιος χώρος και η επίσκεψη ολοκληρωνόταν, ενώ σε άλλες περιπτώσεις δεν μου δινόταν η δυνατότητα να χρησιμοποιήσω κατάλληλο ιδιωτικό χώρο. Αυτό είχε ως αποτέλεσμα να δυσκολεύομαι να θηλάσω το παιδί μου και, σε ορισμένες περιπτώσεις, να αναγκάζομαι να διακόψω ή να μην μπορώ να ολοκληρώσω την επίσκεψη».
Στις 20 Μαΐου 2026 η παραπονούμενη υπέβαλε επίσημο παράπονο στην Επίτροπο Διοικήσεως και Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων και στην Επίτροπο Προστασίας των Δικαιωμάτων του Παιδιού. «Εκείνη την ημέρα το μωρό μου ήταν μόλις τεσσάρων μηνών. Δεν υπήρχε διαθέσιμος κατάλληλος ιδιωτικός χώρος και, παρότι εξήγησα ότι έπρεπε να θηλάσω το παιδί μου, δεν κατέστη δυνατό να βρεθεί μια πρακτική λύση. Ως αποτέλεσμα, αναγκάστηκα να φύγω χωρίς να μπορέσω να ολοκληρώσω την επίσκεψη», εξήγησε.
Το πρόβλημα, όπως αναφέρει, συνεχίστηκε. Συγκεκριμένα, σημειώνει ότι κατά την επίσκεψή της την 1η Σεπτεμβρίου «το μωρό μου έκλαιγε έντονα και προσπαθούσα να το καλύψω με ένα σεντόνι, ώστε να μπορέσω να το θηλάσω στον χώρο του επισκεπτηρίου, κάτι που ήταν εξαιρετικά δύσκολο και άβολο».
Σημείωσε ότι δικηγόρος της πρόσφερε την αίθουσα των δικηγόρων για να μπορέσει να θηλάσει. «Παρέμεινα εκεί περίπου 20 λεπτά και στη συνέχεια αποχώρησα, καθώς δεν ήθελα να εκμεταλλευτώ την προσωπική του καλοσύνη», ανέφερε, σημειώνοντας, ωστόσο, ότι το περιστατικό αυτό απέδειξε ότι υπάρχει απλή και πρακτική λύση, ζητώντας, αφού ενημερώνει εκ των προτέρων ότι συνοδεύεται από το βρέφος της, να προβλέπεται ένας κατάλληλος ιδιωτικός χώρος.
Στις 4 Σεπτεμβρίου, συνεχίζει, της ζητήθηκε να μεταβεί στο φυλάκιο για να θηλάσει. «Εξήγησα ότι ο θηλασμός μπορεί να διαρκέσει 20–30 λεπτά ή και περισσότερο και ότι, εάν αποχωρήσω από τον χώρο του επισκεπτηρίου, ουσιαστικά χάνω μεγάλο μέρος ή ακόμη και ολόκληρη την επίσκεψή μου», ανέφερε.
Ωστόσο, σημείωσε ότι η κατάσταση «κλιμακώθηκε», και, όπως υποστηρίζει, δεσμοφύλακας της είπε «συνέχεια δημιουργείς προβλήματα, έχω εντολές και αν υπάρχει χώρος θα πάτε εκεί».
Η παραπονούμενη ανέφερε στο ΚΥΠΕ ότι, ως μητέρα πέντε παιδιών, «οι επισκέψεις αυτές έχουν για εμένα και την οικογένειά μου ιδιαίτερη σημασία. Είναι μία από τις λίγες στιγμές κατά τις οποίες τα παιδιά μπορούν να έχουν ουσιαστική επαφή με τον πατέρα τους και να διατηρούν έναν οικογενειακό δεσμό μέσα σε μια εξαιρετικά δύσκολη περίοδο», ανέφερε, υπογραμμίζοντας ότι δεν ζητεί προνομιακή μεταχείριση, αλλά «μια απλή, ανθρώπινη, αξιοπρεπή και σταθερή λύση, ώστε μια μητέρα να μπορεί να θηλάσει το βρέφος της και να ολοκληρώσει την οικογενειακή της επίσκεψη».
Κληθείσα να σχολιάσει το ζήτημα η Εκπρόσωπος Τύπου του Υπουργείου Δικαιοσύνης, Νικολέττα Τυρίμου, αναφέρθηκε στις "ιδιαίτερες συνθήκες" που επικρατούν στις φυλακές, εξαιτίας του υπερπληθυσμού και των αυξημένων αναγκών για διαθέσιμους χώρους. Όπως είπε, "δεν είναι πάντα εφικτή η μόνιμη αποκλειστική διάθεση συγκεκριμένου δωματίου. Όπου υπάρχει δυνατότητα, οι φυλακές παρέχουν αναγκαίες διευκολύνσεις, με σεβασμό στις ανάγκες των μητέρων, σε συνάρτηση με τις απαιτήσεις ασφάλειας και την εύρυθμη λειτουργία του σωφρονιστικού ιδρύματος", είπε.
Εξάλλου, η Διεύθυνση των Φυλακών απάντησε σε σχετική επιστολή της Επιτρόπου Διοικήσεως, η οποία, μετά την υποβολή παραπόνου από τη μητέρα, διερεύνησε την υπόθεση.
Το ΚΥΠΕ εξασφάλισε αποσπάσματα από την απάντηση της Επιτρόπου Διοίκησης στο παράπονο της μητέρας, σύμφωνα με την οποία δεν διαπιστώνεται ότι οι χειρισμοί του Τμήματος Φυλακών βρίσκονται εκτός του νόμιμου πλαισίου δράσης του, καθώς δεν θεωρούνται "δημόσιος χώρος που εξυπηρετεί το ευρύ κοινό". Παρόλα αυτά, προτρέπει τις Φυλακές, να παρέχουν στη μητέρα συγκεκριμένο δωμάτιο για σκοπούς θηλασμού, δεδομένου ότι τηρούνται οι αναγκαίες προϋποθέσεις.
Συγκεκριμένα, αναφέρει ότι στους Ευρωπαϊκούς Σωφρονιστικούς Κανόνες αναγνωρίζεται η σημασία της διατήρησης και ανάπτυξης των οικογενειακών σχέσεων των κρατουμένων μέσω των επισκέψεων, πλην όμως επισημαίνεται ότι οι επισκέψεις δύνανται να υπόκεινται σε περιορισμούς και επιτήρηση για λόγους ασφάλειας, τάξης και πρόληψης ποινικών αδικημάτων.
Παράλληλα, προβλέπεται ότι οι ρυθμίσεις για τις επισκέψεις πρέπει να είναι τέτοιες ώστε να επιτρέπουν στους κρατουμένους να διατηρούν και να αναπτύσσουν τις οικογενειακές τους σχέσεις κατά το δυνατόν με τρόπο όσο το δυνατόν πιο φυσιολογικό.
Επιπλέον, σύμφωνα με την Επίτροπο, στα σχετικά πρότυπα της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για την Πρόληψη των Βασανιστηρίων (CPT) δεν προκύπτει ειδική πρόνοια που να επιβάλλει τη δημιουργία ή διάθεση ιδιαίτερου χώρου μητρικού θηλασμού για μητέρες οι οποίες επισκέπτονται κρατούμενους συνοδευόμενες από τα βρέφη τους.
Όσον αφορά το εθνικό δίκαιο, η Επίτροπος επισημαίνει ότι στον νόμο για την προώθηση και προστασίας του μητρικού θηλασμού προβλέπεται η δημιουργία δωματίου μητρικού θηλασμού ή/και άντλησης μητρικού γάλακτος σε συγκεκριμένους δημόσιους χώρους, οι οποίοι καθορίζονται στο Παράρτημα του Νόμου και περιλαμβάνουν, μεταξύ άλλων, κτίρια του δημόσιου και ευρύτερου δημόσιου τομέα, στα οποία, όμως, εξυπηρετείται το ευρύ κοινό.
«Οι δε Κεντρικές Φυλακές, αφενός δεν αναφέρονται ρητά μεταξύ των χώρων που απαριθμούνται στο υπό αναφορά Παράρτημα, αφετέρου, δε, δεν συνιστούν χώρο εξυπηρέτησης του ευρέος κοινού αλλά σωφρονιστικό ίδρυμα με ελεγχόμενη και υπό προϋποθέσεις πρόσβαση, τηρουμένων αυξημένων μέτρων ασφαλείας», σύμφωνα με την Επίτροπο.
Ωστόσο, η Επίτροπος καλεί το Τμήμα Φυλακών «να εξακολουθήσει να παρέχει το υφιστάμενο συγκεκριμένο δωμάτιο για σκοπούς μητρικού θηλασμού, ως η μέχρι σήμερα ακολουθούμενη πρακτική, νοουμένου ότι θα διασφαλίζονται οι αναγκαίες προϋποθέσεις ασφάλειας και εφόσον καθορίζεται συγκεκριμένη ημέρα και ώρα για τον σκοπό αυτό», προς ενίσχυση, όπως αναφέρει, της επικοινωνίας και σύσφιξης των οικογενειακών δεσμών των κρατουμένων.
Το ΚΥΠΕ επικοινώνησε, επίσης, με την Πρόεδρο της Εθνικής Επιτροπής για την Προστασία, Προαγωγή και Υποστήριξη του Μητρικού Θηλασμού, λειτουργό του Υπουργείου Υγείας, Χρύσω Γρηγοριάδου, η οποία επιβεβαίωσε ότι η Επιτροπή έχει λάβει γραπτό παράπονο από τη μητέρα, το οποίο θα διερευνηθεί, με βάση τις πρόνοιες της νομοθεσίας.
Όπως σημείωσε, το Υπουργείο Υγείας "αποδίδει ιδιαίτερη σημασία στην προστασία, την προαγωγή και την υποστήριξη του μητρικού θηλασμού", αναφέροντας ότι το θεωρεί μεγάλης σημασίας για τη δημόσια υγεία.
