ΚΛΕΙΣΙΜΟ
Loading...

Τραμπ, Πούτιν και Σι στο τραπέζι μιας «νέας Γιάλτας»

Τι ζητούν, τι προσφέρουν και ποιος θα πληρώσει τον λογαριασμό

Ο Ντόναλντ Τραμπ αναζητά στην Ασία μια πολιτική επιτυχία που θα αλλάξει τη συζήτηση στην Ουάσιγκτον. Ο Βλαντίμιρ Πούτιν, από την πλευρά του, μια θέση στο τραπέζι όπου λαμβάνονται αποφάσεις για τη διεθνή ασφάλεια και ο Σι Τζινπίνγκ μεγαλύτερη πρόσβαση στην αμερικανική τεχνολογία αλλά και περιθώριο κινήσεων απέναντι σε έναν Αμερικανό πρόεδρο που επιστρέφει στις διεθνείς διαπραγματεύσεις αποδυναμωμένος στο εσωτερικό.

Η συνάντηση των τριών την Πέμπτη στην Κίνα προσφέρεται για ιστορικούς παραλληλισμούς. Πίσω, όμως, από τη συζήτηση περί μιας «νέας Γιάλτας», βρίσκονται συγκεκριμένες εκκρεμότητες: πυρηνικά οπλοστάσια χωρίς επαρκές πλαίσιο ελέγχου, ο πόλεμος με το Ιράν, η ανησυχία της Ουκρανίας και μια τεχνολογική αντιπαράθεση που η υπόθεση της Nvidia κάνει ακόμη πιο δύσκολη.

Ο Πρόεδρος των ΗΠΑ θέλει να αποδείξει ότι μπορεί να εξασφαλίσει συμφωνίες μέσω των προσωπικών του σχέσεων. Οι συνομιλητές του γνωρίζουν πόσο χρειάζεται πλέον ένα αποτέλεσμα.

Η «Γιάλτα» και εκείνοι που απουσιάζουν

Η σύγκριση με τη διάσκεψη του 1945 προκύπτει κυρίως από τη σύνθεση του τραπεζιού: τρεις ηγέτες ισχυρών πυρηνικών δυνάμεων συζητούν για ζητήματα που αφορούν πολύ περισσότερες χώρες. Η Ευρώπη και η Ουκρανία θα παρακολουθούν τις ανακοινώσεις χωρίς να συμμετέχουν στη διαμόρφωσή τους. Υπάρχει, ωστόσο, μια ουσιώδης ιστορική διαφορά. Στη Γιάλτα, οι ηγέτες των ΗΠΑ, της Σοβιετικής Ένωσης και της Βρετανίας διαπραγματεύονταν τη μεταπολεμική τάξη καθώς πλησίαζε η ήττα της ναζιστικής Γερμανίας. Σήμερα, Τραμπ, Πούτιν και Σι δεν προσέρχονται με κοινή στρατηγική ούτε με συμφωνημένη αντίληψη για τη διεθνή ασφάλεια. Για τη Μόσχα, ακόμη και χωρίς συγκεκριμένη συμφωνία, η συνάντηση έχει αξία. Ο Πούτιν εμφανίζεται ως απαραίτητος συνομιλητής για τη διαχείριση παγκόσμιων κινδύνων, ενώ ο πόλεμος στην Ουκρανία συνεχίζεται. Η αμερικανική πλευρά αναφέρει ότι το ουκρανικό δεν αναμένεται να συζητηθεί στην τριμερή. Στο Κίεβο, όμως, παραμένει ο φόβος ότι ο Ρώσος πρόεδρος θα επιδιώξει συνεννοήσεις που επηρεάζουν την Ουκρανία χωρίς τη συμμετοχή της. Η ανησυχία αφορά τόσο όσα μπορεί να συμφωνηθούν όσο και τις προτεραιότητες που θα προκύψουν από τη συνάντηση.

Τα πυρηνικά και η απόσταση των αριθμών

Ο Τραμπ τοποθετεί ψηλά στην ατζέντα τον περιορισμό των πυρηνικών όπλων. Η τελευταία συνθήκη ελέγχου των πυρηνικών εξοπλισμών μεταξύ ΗΠΑ και Ρωσίας έληξε τον Φεβρουάριο και η Ουάσιγκτον επιδιώκει μια νέα συμφωνία που θα περιλαμβάνει την Κίνα. Το Πεκίνο δεν έχει δείξει διάθεση να συμμετάσχει. Οι αριθμοί εξηγούν μέρος της δυσκολίας: σύμφωνα με εκτιμήσεις του Διεθνούς Ινστιτούτου Ερευνών για την Ειρήνη της Στοκχόλμης, η Κίνα διαθέτει περίπου 620 πυρηνικές κεφαλές, ενώ ΗΠΑ και Ρωσία περισσότερες από 5.000 η καθεμία. Η Ουάσιγκτον εστιάζει στην ταχύτητα της κινεζικής ανάπτυξης, με το οπλοστάσιο του Πεκίνου να εκτιμάται ότι μπορεί να φτάσει τις 1.000 κεφαλές έως το 2030. Η κινεζική ηγεσία έχει λόγους να θεωρεί ότι ένας περιορισμός σήμερα θα διατηρούσε τη μεγάλη απόσταση από τις άλλες δύο δυνάμεις. Οι Αμερικανοί αξιωματούχοι ήδη χαμηλώνουν τις προσδοκίες, περιγράφοντας τη συνάντηση ως αφετηρία διαλόγου. Αυτό αφήνει στον Τραμπ περιθώριο να παρουσιάσει ως επιτυχία ακόμη και μια δέσμευση για συνέχιση των συνομιλιών. Το πραγματικό βάρος μιας τέτοιας δέσμευσης θα εξαρτηθεί από το αν συνοδεύεται από συγκεκριμένη διαδικασία.

Το Ιράν και η πίεση για αποκλιμάκωση

Ο πόλεμος με το Ιράν αποτελεί το δεύτερο μεγάλο θέμα που θέλει να θέσει ο Πρόεδρος των ΗΠΑ. Η σύγκρουση και οι υψηλές τιμές της ενέργειας επιβαρύνουν τις ασιατικές οικονομίες, δημιουργώντας πίεση για κάποια μορφή αποκλιμάκωσης. Η κοινή ανησυχία για το κόστος δεν εξασφαλίζει κοινή προσέγγιση για τον τερματισμό του πολέμου. Για να προκύψει αποτέλεσμα, θα πρέπει να διευκρινιστεί τι ζητεί η Ουάσιγκτον από τη Μόσχα και το Πεκίνο, τι μπορούν εκείνες να προσφέρουν και με ποιους όρους. Αυτό είναι ένα από τα σημεία όπου η προσωπική διπλωματία του Τραμπ θα δοκιμαστεί ουσιαστικά. Μια γενική δήλωση υπέρ της σταθερότητας μπορεί να συμφωνηθεί ευκολότερα από τα βήματα που απαιτούνται για να επιτευχθεί.

Η σκιά της Nvidia πάνω από τον Σι

Στις αμερικανοκινεζικές σχέσεις, η υπόθεση του Τζένσεν Χουάνγκ προσθέτει ένα πρόβλημα με άμεσες πολιτικές και οικονομικές συνέπειες. Ο πρώην επικεφαλής της Nvidia είχε συμβάλει στη διαμόρφωση της προσέγγισης του Τραμπ για τον τεχνολογικό ανταγωνισμό και είχε υποστηρίξει τη χαλάρωση των περιορισμών στις πωλήσεις προηγμένων μικροτσίπ στην Κίνα. Η αποχώρησή του, μετά τις αποκαλύψεις για τη σχέση του με Κινέζα επιχειρηματία την οποία Αμερικανοί αξιωματούχοι συνδέουν με συλλογή πληροφοριών για το Πεκίνο, επαναφέρει τη συζήτηση στην εθνική ασφάλεια. Η Κίνα απορρίπτει τις κατηγορίες. Το κρίσιμο ερώτημα είναι εάν η υπόθεση θα οδηγήσει σε αυστηρότερους εξαγωγικούς ελέγχους. Η απουσία του Χουάνγκ αφαιρεί έναν σημαντικό υποστηρικτή της εμπορικής πρόσβασης της Κίνας στην αμερικανική τεχνολογία, ενώ η νέα σύνθεση του Κογκρέσου μπορεί να αυξήσει τις πιέσεις προς τον Λευκό Οίκο. Ο Σι έχει επομένως λόγους να επενδύσει στη σχέση του με τον Τραμπ. Χρειάζεται, όμως, να διαπιστώσει πόσα μπορεί να εξασφαλίσει από έναν πρόεδρο που θα αντιμετωπίζει μεγαλύτερους περιορισμούς στην Ουάσιγκτον.

Σπάνιες γαίες και σύμμαχοι που ζητούν εγγυήσεις

Το Πεκίνο διατηρεί δικά του μέσα πίεσης. Οι περιορισμοί στις εξαγωγές σπάνιων γαιών και μαγνητών παραμένουν ανοιχτή εκκρεμότητα, ενώ η εμπορική εκεχειρία έχει παραταθεί μόνο έως τον Ιανουάριο. Η μικρή διάρκεια της παράτασης δείχνει πόσο απέχουν οι δύο πλευρές από μια σταθερότερη διευθέτηση. Πριν φτάσει στην Κίνα, ο Τραμπ θα βρεθεί στη Μανίλα, όπου οι Φιλιππίνες περιμένουν στήριξη απέναντι στις κινεζικές διεκδικήσεις στη Νότια Σινική Θάλασσα. Οι επαφές με την Ιαπωνία, την Ινδία και την Αυστραλία θα θέσουν ένα παράλληλο ερώτημα: πόσο δεσμευμένη παραμένει η Ουάσιγκτον στους εταίρους της την ώρα που επιδιώκει συνεννόηση με το Πεκίνο; Η περιοδεία φέρνει έτσι τον Τραμπ μπροστά σε απαιτήσεις που δεν συμβιβάζονται εύκολα. Χρειάζεται να καθησυχάσει συμμάχους, να πιέσει ανταγωνιστές και να επιστρέψει με κάτι που θα μπορεί να παρουσιάσει ως επιτυχία. Ο Πούτιν και ο Σι μπορούν να του προσφέρουν τη φωτογραφία. Το τίμημα για μια ουσιαστική συμφωνία θα φανεί σε όσα θα ζητήσουν πέρα από αυτήν.

Πηγή: Protothema

ΣΧΕΤΙΚΑ TAGS

Κόσμος: Τελευταία Ενημέρωση