ΚΥΠΕ
Τα φυτά επιδεικνύουν μια εκπληκτική ικανότητα να εξελίσσονται γενετικά και να προσαρμόζονται στην κλιματική αλλαγή, αλλά έχουν κόκκινες γραμμές, και οι επιστήμονες έχουν διαπιστώσει ότι σε ακραία ζέστη το όριο που υπερβαίνει τους αμυντικούς τους μηχανισμούς, διακόπτει την ικανότητά τους να προσαρμόζονται και καταδικάζει τους πληθυσμούς σε εξαφάνιση.
Διεθνής ομάδα ερευνητών το επιβεβαίωσε αυτό διεξάγοντας ένα μοναδικό παγκόσμιο πείραμα για να κατανοήσει πώς και με ποια ταχύτητα εξελίσσονται τα φυτά για να επιβιώσουν από την κλιματική αλλαγή.
Σε ρεπορτάζ του ισπανικού πρακτορείου Efe αναφέρεται ότι για να το πετύχουν αυτό, οι επιστήμονες φύτεψαν ένα γενετικά πολύ ποικιλόμορφο φυτό (Arabidopsis thaliana) σε 360 οικόπεδα κατανεμημένα σε 30 διαφορετικές κλιματικές ζώνες που βρίσκονται στη Δυτική Ευρώπη, τη Μεσόγειο, τη Μέση Ανατολή και τη Βόρεια Αμερική.
Τα ευρήματα δημοσιεύτηκαν στο περιοδικό Science
Οι περιοχές όπου έχουν φυτευτεί τα δείγματα (έως 70.000 άτομα διαφορετικών γενετικών παραλλαγών) περιλαμβάνουν πολύ ψυχρές περιοχές, όπως οι Άλπεις, εξαιρετικά θερμές περιοχές, όπως η ισραηλινή έρημος Νεγκέβ, εννέα πολιτείες των ΗΠΑ με πολύ διαφορετικά κλίματα ή πολύ ξηρά οικόπεδα που βρίσκονται στην Ισπανία ή την Ελλάδα, χώρες, όπως η υπόλοιπη περιοχή της Μεσογείου, όπου η άνοδος της θερμοκρασίας που προκαλείται από την υπερθέρμανση του πλανήτη μπορεί πιο εύκολα να υπερβεί αυτό το εξελικτικό όριο των φυτών.
Οι ερευνητές φύτεψαν αυτά τα δείγματα και τα άφησαν να αναπτυχθούν με απόλυτη ελευθερία και χωρίς καμία παρέμβαση για πέντε χρόνια (εκτός από το ξεβοτάνισμα) και κάθε Άνοιξη συνέλεγαν δείγματα από τα δείγματα που κατάφεραν να επιβιώσουν και αλληλούχισαν ολόκληρο το γονιδίωμά τους για να παρατηρήσουν τις γενετικές τους αλλοιώσεις.
Έτσι, επαλήθευσαν πώς οι γενετικές παραλλαγές που υπήρχαν ήδη, ειδικά αυτές που σχετίζονταν με την ανθοφορία και την ανίχνευση θερμικού στρες, αυξήθηκαν για να βοηθήσουν τα φυτά να επιβιώσουν μέσω της φυσικής επιλογής, αλλά και ότι στα πιο ζεστά και ακραία περιβάλλοντα τα φυτά απέτυχαν να προσαρμοστούν και αντί να έχουν χρήσιμες εξελικτικές αλλαγές, οι πληθυσμοί υπέστησαν χαοτικές και τυχαίες γενετικές αλλαγές που τελικά οδήγησαν στην εξαφάνισή τους.
Το έργο συντονίστηκε από τον Ισπανό ερευνητή Μοισές Αλόνσο από το Πανεπιστήμιο της Καλιφόρνια-Μπέρκλεϊ, ο οποίος τόνισε στην περίληψη που δόθηκε στον Τύπο τη σημασία αυτού του έργου για να καταδείξει πώς η φύση αλλάζει συνεχώς και ότι οι επιστήμονες μπορούν να χρησιμοποιήσουν αυτά τα δεδομένα για να δημιουργήσουν μοντέλα για να προβλέψουν ποια είδη διατρέχουν μεγαλύτερο κίνδυνο από την κλιματική αλλαγή.
Επειδή η γνώση των «σημείων καμπής» - των ορίων στα οποία ένα είδος δεν μπορεί πλέον να προσαρμοστεί - μπορεί να επιτρέψει τον σχεδιασμό καλύτερων στρατηγικών για την προστασία και τη διάσωση ειδών σε φυσικά πάρκα ή ευάλωτα οικοσυστήματα.
Στην εργασία συμμετείχαν ερευνητικά κέντρα και πανεπιστήμια από πολλές χώρες, συμπεριλαμβανομένων αρκετών από τη Μαδρίτη, την Καταλονία, τις Βαλεαρίδες Νήσους, την Ανδαλουσία και το Ισπανικό Εθνικό Συμβούλιο Έρευνας (CSIC), τα οποία συνέβαλαν στον εντοπισμό των γενετικών παραλλαγών που σχετίζονται με την επιτυχή προσαρμογή σε διαφορετικά περιβαλλοντικά πλαίσια, καθώς και των συνθηκών υπό τις οποίες η εξελικτική ικανότητα των πληθυσμών υπερνικάται από την κλιματική πίεση, οδηγώντας τους στην εξαφάνιση.
Για δεκαετίες, από τότε που οι επιστήμονες άρχισαν να αναγνωρίζουν την πιθανή περιβαλλοντική ζημία που προκύπτει από την κλιματική αλλαγή, οι ερευνητές αναρωτιούνται εάν τα φυτά μπορούν να εξελιχθούν αρκετά γρήγορα ώστε να προσαρμοστούν σε έναν πλανήτη που θερμαίνεται ταχέως, αλλά η εργασία μέχρι στιγμής συνίστατο σε μεμονωμένα πειράματα που πραγματοποιήθηκαν από μεμονωμένες ερευνητικές ομάδες, τόνισε το CSIC σε δελτίο Τύπου.
«Τα δεδομένα σχετικά με την ταχύτητα της εξέλιξης, μαζί με τις γενετικές αλλαγές που συνοδεύουν αυτήν την εξέλιξη, είναι θεμελιώδη για τη δημιουργία μοντέλων που βοηθούν στον εντοπισμό των φυτών και των ζώων που κινδυνεύουν καθώς το περιβάλλον τους αλλάζει γύρω τους», δήλωσε ο επικεφαλής συγγραφέας της μελέτης.
Τα φυτά θα συνεχίσουν να επηρεάζονται από τις αλλαγές στο τοπικό κλίμα, επομένως είναι απαραίτητο, όπως έχουν τονίσει οι ερευνητές, να χαράξουν κάποιο είδος στρατηγικής για να κατανοήσουν τις πραγματικές τους δυνατότητες για προσαρμογή στο κλίμα, είτε μόνα τους είτε μέσω βοήθειας για την προώθηση της διατήρησής τους.
Έτσι, για να εγγυηθούν την επιβίωσή τους, οι επιστήμονες αναγνωρίζουν την επείγουσα ανάγκη να δημιουργήσουν ποσοτικά δεδομένα που θα τους επιτρέψουν να κατανοήσουν καλύτερα την ταχεία προσαρμογή και να κάνουν προβλέψεις, να προβλέψουν πού βρίσκονται οι κίνδυνοι, πού μπορεί να βρεθούν τα κλιματικά κατώφλια και ποιες πτυχές απαιτούν προσοχή.
