Μια νέα έκθεση της τουρκικής Εθνικής Ακαδημίας Πληροφοριών (Milli İstihbarat Akademisi - MİA) κατηγορεί το Ισραήλ ότι ακολουθεί μια περιφερειακή στρατηγική με στόχο τον περιορισμό της τουρκικής επιρροής, την εκμετάλλευση των εθνοτικών διαιρέσεων και την αποτροπή της Άγκυρας από το να εδραιώσει τις εταιρικές της σχέσεις στον τομέα της ασφάλειας σε όλη τη Μέση Ανατολή και την Αφρική. Η έκθεση προειδοποιεί ότι ο ανταγωνισμός εκτείνεται πλέον από τη Συρία έως τη Σομαλία, το Σουδάν και την Ανατολική Μεσόγειο.
Η έκθεση, έκτασης 82 σελίδων και με τίτλο «Ανατομία του Ισραηλινού Επεκτατισμού» —η οποία δημοσιεύθηκε στις 23 Οκτωβρίου 2026— παρουσιάζει τις περιφερειακές πολιτικές του Ισραήλ ως άμεση πρόκληση για τα στρατηγικά συμφέροντα της Τουρκίας. Σύμφωνα με το Nordic Monitor υποστηρίζει ότι το Ισραήλ επιδιώκει να διατηρήσει τη δυνατότητά του να παρεμβαίνει σε γειτονικές χώρες, περιορίζοντας τις στρατιωτικές τους ικανότητες και εμποδίζοντας την ανάδειξη ισχυρών περιφερειακών κυβερνήσεων που διατηρούν στενούς δεσμούς με την Άγκυρα.
Η εκτίμηση αυτή, η οποία συντάχθηκε από ακαδημία που συνδέεται με την τουρκική Εθνική Οργάνωση Πληροφοριών (MİT), υπερβαίνει τη μακροχρόνια διαμάχη για το Παλαιστινιακό ζήτημα. Περιγράφει μια διευρυνόμενη γεωπολιτική αντιπαράθεση που περιλαμβάνει στρατιωτικές συμπράξεις, πρόσβαση σε θαλάσσιες οδούς, εθνοτικές εντάσεις, οικονομικούς διαδρόμους και ανταγωνιστικές διευθετήσεις στον τομέα της ασφάλειας.
Σύμφωνα με την έκθεση, ο απώτερος στόχος του Ισραήλ είναι να ωθήσει την Τουρκία προς μια πιο εσωστρεφή γεωπολιτική στάση, αναγκάζοντας την Άγκυρα να επικεντρωθεί στην εσωτερική ασφάλεια αντί να προβάλλει την επιρροή της στις γύρω περιοχές. Παρουσιάζει τις ισραηλινές διπλωματικές και στρατιωτικές πρωτοβουλίες στην Ανατολική Μεσόγειο, την Ερυθρά Θάλασσα και το Κέρας της Αφρικής ως αλληλένδετα στοιχεία αυτής της στρατηγικής.
Συρία
Η Συρία κατέχει κεντρική θέση στην εν λόγω ανάλυση. Η Ακαδημία υποστηρίζει ότι το Ισραήλ αντιμετωπίζει όλο και περισσότερο τις προσπάθειες αποτροπής της ανασυγκρότησης των στρατιωτικών δυνατοτήτων της Συρίας —καθώς και τις προσπάθειες περιορισμού της στρατηγικής εταιρικής σχέσης της Τουρκίας με τη Δαμασκό— ως τμήματα του ίδιου στόχου. Αντί να αντιδρά ξεχωριστά σε κάθε στρατιωτική κίνηση του Ισραήλ, η έκθεση συνιστά στην Τουρκία να ενισχύσει τις περιφερειακές κυβερνήσεις και να στηρίξει μια δομή ασφαλείας που περιορίζει τις ευκαιρίες για εξωτερική παρέμβαση. Ως βασικά στοιχεία αυτής της προσέγγισης, προσδιορίζει την αποκατάσταση των κρατικών θεσμών της Συρίας και τη διαφύλαξη της παλαιστινιακής κυριαρχίας.
PKK
Η έκθεση συνδέει επίσης την ισραηλινή περιφερειακή στρατηγική με την ανανεωμένη ειρηνευτική διαδικασία της Τουρκίας με το Εργατικό Κόμμα του Κουρδιστάν (PKK), το οποίο διεξάγει ένοπλο αγώνα κατά της Τουρκίας από το 1984 — μια σύγκρουση που έχει στοιχίσει τη ζωή σε περισσότερους από 40.000 ανθρώπους. Η πρωτοβουλία, την οποία η κυβέρνηση του Προέδρου Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν αποκαλεί «Τουρκία Χωρίς Τρομοκρατία», αποσκοπεί στον τερματισμό της πολυετούς σύγκρουσης μέσω της κατάθεσης των όπλων και της διάλυσης του PKK. Η ακαδημία παρουσιάζει τη διαδικασία αυτή ως πιθανό εμπόδιο στις προσπάθειες του Ισραήλ να εκμεταλλευτεί τις εθνοτικές και πολιτικές διαιρέσεις στην Τουρκία, το Ιράκ και τη Συρία.
Υποστηρίζει ότι το Ισραήλ επωφελείται από περιβάλλοντα όπου οι αδύναμες κεντρικές κυβερνήσεις και οι εντάσεις που βασίζονται στην ταυτότητα δημιουργούν ευκαιρίες για εξωτερικές παρεμβάσεις. Ως παράδειγμα, αναφέρει την αξιοποίηση από το Ισραήλ των ανησυχιών για την ασφάλεια του πληθυσμού των Δρούζων στη Συρία —καθώς και των εξελίξεων στη Σουέιντα— προκειμένου να δικαιολογήσει την εμπλοκή του σε ζητήματα που αφορούν την εξουσία της Δαμασκού στη νότια Συρία.
Σύμφωνα με την έκθεση, μια επιτυχής τουρκική ειρηνευτική πρωτοβουλία θα μπορούσε να αποδυναμώσει τον ρόλο των ένοπλων οργανώσεων στις σχέσεις μεταξύ της Άγκυρας και των κουρδικών κοινοτήτων στις γειτονικές χώρες. Θα μπορούσε, επίσης, να ενισχύσει τους πολιτικούς, οικονομικούς και κοινωνικούς δεσμούς μεταξύ των τουρκικών, κουρδικών και αραβικών πληθυσμών, περιορίζοντας τις ευκαιρίες για ξένες κυβερνήσεις να χρησιμοποιούν τις εθνοτικές διαιρέσεις ως εργαλεία άσκησης επιρροής.
Οι επιπτώσεις εκτείνονται πέρα από τα σύνορα της Τουρκίας. Η ακαδημία υποστηρίζει ότι η πρόοδος της εν λόγω πρωτοβουλίας θα μπορούσε να αμβλύνει τις πολιτικές και κοινωνικές διαιρέσεις στο Ιράκ, τη Συρία και το Ιράν, περιορίζοντας παράλληλα τη δυνατότητα των ένοπλων οργανώσεων να λειτουργούν ως διαμεσολαβητές μεταξύ της Τουρκίας και των κουρδικών κοινοτήτων. Αντιμετωπίζει τη σύσφιξη των σχέσεων μεταξύ Τούρκων, Κούρδων και Αράβων ως μια μορφή περιφερειακής ανθεκτικότητας απέναντι στον ισραηλινό επεκτατισμό.
Σομαλία – Σομαλιλάνδη
Η έκθεση δίνει ιδιαίτερη έμφαση στη Σομαλία, χαρακτηρίζοντάς την ως ένα από τα πιο χαρακτηριστικά παραδείγματα της κλιμακούμενης αντιπαράθεσης μεταξύ Τουρκίας και Ισραήλ στο Κέρας της Αφρικής και την Ερυθρά Θάλασσα. Στις 26 Δεκεμβρίου 2025, το Ισραήλ έγινε η πρώτη χώρα που αναγνώρισε επίσημα τη Σομαλιλάνδη —η οποία είχε κηρύξει την ανεξαρτησία της από τη Σομαλία το 1991— ως ανεξάρτητο και κυρίαρχο κράτος. Στη συνέχεια, οι διπλωματικές σχέσεις διευρύνθηκαν, με τον Πρόεδρο της Σομαλιλάνδης, Αμπντιραχμάν Μοχάμεντ Αμπντουλάχι, να πραγματοποιεί επίσημη επίσκεψη στο Ισραήλ τον Ιούνιο του 2026 και να εγκαινιάζει πρεσβεία στην Ιερουσαλήμ στις 15 Ιουνίου.
Η Τουρκία αντιτάχθηκε στην αναγνώριση, χαρακτηρίζοντάς την παρέμβαση στις εσωτερικές υποθέσεις της Σομαλίας και παραβίαση της εδαφικής της ακεραιότητας. Η ακαδημία εντάσσει τη διπλωματική αυτή διαμάχη σε ένα ευρύτερο πλαίσιο ανταγωνισμού που αφορά τη θαλάσσια ασφάλεια, τη στρατιωτική συνεργασία και την πρόσβαση σε στρατηγικής σημασίας θαλάσσιες οδούς.
Η τοποθεσία της Σομαλιλάνδης, κοντά στον Κόλπο του Άντεν και το Στενό Μπαμπ ελ Μαντέμπ, παρέχει στο Ισραήλ πρόσθετη πρόσβαση σε θαλάσσιες εμπορικές οδούς και στο περιβάλλον ασφαλείας της Ερυθράς Θάλασσας. Η ενισχυόμενη σχέση παρουσιάζεται ως μέρος μιας ισραηλινής προσπάθειας για την εδραίωση στρατηγικής παρουσίας, στο πλαίσιο της θαλάσσιας ασφάλειας και της ελευθερίας της ναυσιπλοΐας.
Η διευρυνόμενη στρατιωτική υποστήριξη και η συνδρομή της Τουρκίας στον τομέα της ασφάλειας προς τη Σομαλία δημιουργούν μια αλληλεπικαλυπτόμενη σφαίρα στρατηγικών συμφερόντων γύρω από τον Κόλπο του Άντεν και την Ερυθρά Θάλασσα. Η ακαδημία προειδοποιεί ότι η αναγνώριση της Σομαλιλάνδης από το Ισραήλ θα μπορούσε να επιδεινώσει την υφιστάμενη αστάθεια, η οποία σχετίζεται με την εξτρεμιστική οργάνωση Αλ Σαμπάμπ, τη σύγκρουση στην Υεμένη και τον εμφύλιο πόλεμο στο Σουδάν.
Σουδάν
Το Σουδάν αποτελεί μια ακόμη σημαντική διάσταση του ανταγωνισμού. Η ακαδημία αναφέρει ότι, αν και ούτε η Τουρκία ούτε το Ισραήλ εμπλέκονται άμεσα στον πόλεμο στο Σουδάν, το Ισραήλ κατηγορείται ότι υποστηρίζει έμμεσα τη σύγκρουση και την αστάθεια μέσω συμμαχικών κρατών.
Παράλληλα, η Τουρκία φέρεται να παρέχει διπλωματική, οικονομική και ανθρωπιστική βοήθεια στη διεθνώς αναγνωρισμένη κυβέρνηση του Σουδάν, ενώ ταυτόχρονα αναλαμβάνει πρωτοβουλίες διαμεσολάβησης. Στην ενότητα που αφορά την Τουρκία, η έκθεση δεν κατονομάζει τις ισραηλ Η ακαδημία υποστηρίζει ότι οι εξελίξεις στο Σουδάν δεν μπορούν να αξιολογηθούν ανεξάρτητα από τη Σομαλία, καθώς και οι δύο χώρες βρίσκονται στον ίδιο στρατηγικό διάδρομο που συνδέει το Κέρας της Αφρικής με την Ερυθρά Θάλασσα.
Αν και το έγγραφο αναγνωρίζει ότι το Σουδάν δεν έχει καταστεί πεδίο άμεσης αντιπαράθεσης μεταξύ Τουρκίας και Ισραήλ, περιγράφει τον διάδρομο Σουδάν-Σομαλίας ως ένα ολοένα και σημαντικότερο πεδίο, όπου διασταυρώνονται τα συμφέροντα ασφαλείας της Τουρκίας, του Ισραήλ και των κρατών του Κόλπου.
Ανατολική Μεσόγειος – Ελλάδα
Ο γεωγραφικός ανταγωνισμός επεκτείνεται και στην Ανατολική Μεσόγειο. Η ενισχυόμενη συνεργασία του Ισραήλ με την Ελλάδα και την Κύπρο –στους τομείς της άμυνας, της ενέργειας και της πολιτικής– χαρακτηρίζεται ως προσπάθεια περικύκλωσης της Τουρκίας και περιορισμού των διπλωματικών και στρατηγικών επιλογών της Άγκυρας.
Η ακαδημία εντάσσει στο ίδιο πλαίσιο τις σχέσεις του Ισραήλ με τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα και την Ινδία, υποστηρίζοντας ότι τα ευρύτερα δίκτυα ασφαλείας και διασυνδεσιμότητας θα μπορούσαν να αυξήσουν το κόστος διατήρησης στενών εταιρικών σχέσεων με την Τουρκία.
Ανάλογες ανησυχίες εκφράζονται σχετικά με τις διπλωματικές, στρατιωτικές και οικονομικές πρωτοβουλίες του Ισραήλ στα Βαλκάνια και στον τουρκογενή κόσμο. Οι δραστηριότητες αυτές παρουσιάζονται ως προσπάθειες περιορισμού της στρατηγικής εμβέλειας της Τουρκίας και εξισορρόπησης της επιρροής της επί των περιφερειακών εταίρων.
IMEC
Οι οικονομικές υποδομές αποτελούν ένα ακόμη σκέλος της ανάλυσης. Ο Οικονομικός Διάδρομος Ινδίας-Μέσης Ανατολής-Ευρώπης (IMEC), σε συνδυασμό με ενεργειακά έργα στην Ανατολική Μεσόγειο και δίκτυα εφοδιαστικής αλυσίδας που συνδέονται με το Ισραήλ, περιγράφονται ως μέσα για την καθιέρωση του Ισραήλ ως κομβικού σημείου σύνδεσης μεταξύ Ασίας, Κόλπου και Ευρώπης.
Η ακαδημία συνιστά στην Τουρκία να ενισχύσει εναλλακτικές διαδρομές, και συγκεκριμένα τον «Δρόμο Ανάπτυξης» (Development Road) –που συνδέει τον Κόλπο, το Ιράκ και την Τουρκία– καθώς και τον «Μεσαίο Διάδρομο» (Middle Corridor), ο οποίος συνδέει την Κεντρική Ασία, μέσω της περιοχής της Κασπίας, με την Τουρκία και την Ευρώπη. Υποστηρίζεται ότι ο συνδυασμός αυτών των διαδρομών θα μπορούσε να καταστήσει την παράκαμψη της Τουρκίας λιγότερο ελκυστική από οικονομική άποψη.
Παρά το γεγονός ότι οι δραστηριότητες του Ισραήλ παρουσιάζονται ως πρόκληση για τα τουρκικά συμφέροντα, η έκθεση δεν προτείνει τη δημιουργία μιας ανταγωνιστικής περιφερειακής τάξης υπό τουρκική κυριαρχία. Αντιθέτως, προτείνει μια ευέλικτη συνεργασία στον τομέα της ασφάλειας με χώρες του Κόλπου, το Πακιστάν, την Αίγυπτο και το Ιράκ, διατηρώντας παράλληλα τις υφιστάμενες σχέσεις της Τουρκίας με το ΝΑΤΟ, τις Ηνωμένες Πολιτείες και την Ευρώπη.
Η βασική σύσταση είναι να αποτραπεί το ενδεχόμενο οι ισραηλινές στρατιωτικές και τεχνολογικές δυνατότητες να καταστούν το απαραίτητο θεμέλιο της περιφερειακής ασφάλειας. Η ακαδημία προτείνει την ενίσχυση των κρατικών θεσμών, τον περιορισμό των εθνοτικών διαιρέσεων και τη διαφοροποίηση των οικονομικών εταιρικών σχέσεων και των συνεργασιών στον τομέα της ασφάλειας, ως τα κύρια μέσα για τον περιορισμό της περιφερειακής επιρροής που αποδίδει στο Ισραήλ.
Πηγή: skai.gr
