Η θανατική ποινή δεν αποτελεί μέσο απονομής δικαιοσύνης, αλλά παραβιάζει το θεμελιώδες δικαίωμα στη ζωή και την ανθρώπινη αξιοπρέπεια. Αυτό ήταν το κυρίαρχο μήνυμα του 9ου Παγκόσμιου Συνεδρίου κατά της Θανατικής Ποινής (9th World Congress Against the Death Penalty), το οποίο πραγματοποιήθηκε από τις 30 Ιουνίου έως τις 2 Ιουλίου 2026, στο Παρίσι.
Στο συνέδριο συμμετείχε κατόπιν επίσημης πρόσκλησης, η Επίτροπος Διοικήσεως και Προστασίας Ανθρώπινων Δικαιωμάτων-Cyprus Ombudsman Μαρία Στυλιανού-Λοττίδη, εκπροσωπώντας τον θεσμό του Επιτρόπου Διοικήσεως και την Κυπριακή Δημοκρατία.
Όπως τονίστηκε στο συνέδριο, η οριστική και καθολική κατάργηση της θανατικής ποινής συνιστά αναγκαία προϋπόθεση για την ενίσχυση του κράτους δικαίου, των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και μιας δικαιοσύνης που δεν επιτρέπει την πιθανότητα ενός μη αναστρέψιμου σφάλματος.
Το Συνέδριο αποτελεί τη σημαντικότερη διεθνή συνάντηση για την καθολική κατάργηση της θανατικής ποινής, συγκεντρώνοντας αρχηγούς κρατών, εκπροσώπους διεθνών οργανισμών, υπουργούς, δικαστές, εθνικούς θεσμούς ανθρωπίνων δικαιωμάτων, ακαδημαϊκούς, οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών και ακτιβιστές από ολόκληρο τον κόσμο.
Την επίσημη έναρξη των εργασιών κήρυξε ο Πρόεδρος της Γαλλικής Δημοκρατίας Εμανουέλ Μακρόν, ο οποίος επανέλαβε τη σταθερή προσσήλωση της Γαλλίας στην παγκόσμια κατάργηση της θανατικής ποινής, υπογραμμίζοντας ότι το δικαίωμα στη ζωή αποτελεί θεμελιώδη αξία των δημοκρατικών κοινωνιών στέλνοντας το μήνυμα ότι: Ποτέ η θανατική ποινή δεν έκανε την κοινωνία πιο ασφαλή.
Με βιντεοσκοπημένο μήνυμά του, ο Γενικός Γραμματέας των Ηνωμένων Εθνών, Αντόνιο Γκουντέρες, απηύθυνε έκκληση προς τα κράτη που εξακολουθούν να εφαρμόζουν τη θανατική ποινή να προχωρήσουν στην κατάργησή της, επισημαίνοντας ότι δεν υπάρχει θέση για τη θανατική ποινή σε ένα σύγχρονο σύστημα απονομής δικαιοσύνης που σέβεται τα ανθρώπινα δικαιώματα.
Στους κεντρικούς ομιλητές του Συνεδρίου περιλαμβάνονταν, μεταξύ άλλων, ο Υπουργός Εξωτερικών της Γαλλίας, ο Ύπατος Αρμοστής των Ηνωμένων Εθνών για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα, καθώς και ο Πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου Δικαιωμάτων του Ανθρώπου, οι οποίοι ανέδειξαν τη στενή σύνδεση της κατάργησης της θανατικής ποινής με την προστασία της ανθρώπινης αξιοπρέπειας, του κράτους δικαίου και των θεμελιωδών δικαιωμάτων.
Ιδιαίτερα συγκινητική ήταν η παρουσία ανθρώπων που είχαν καταδικαστεί σε θάνατο και τελικά επέζησαν είτε επειδή τους απονεμήθηκε χάρη είτε επειδή αθωώθηκαν μετά την αποκάλυψη δικαστικών πλανών. Οι προσωπικές τους μαρτυρίες υπενθύμισαν με τον πιο ανθρώπινο και αδιαμφισβήτητο τρόπο ότι η θανατική ποινή είναι αμετάκλητη και ότι κάθε δικαστικό λάθος καθίσταται μη αναστρέψιμο όταν η ποινή εκτελείται.
Στο περιθώριο των εργασιών, η Επίτροπος είχε την ευκαιρία να χαιρετίσει προσωπικά τον πρόεδρο της Γαλλίας Εμανουέλ Μακρόν να ανταλλάξει απόψεις με εκπροσώπους κρατών, εθνικών θεσμών ανθρωπίνων δικαιωμάτων και οργανώσεων της κοινωνίας των πολιτών για τις σύγχρονες προκλήσεις στην προστασία των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και τη σημασία της διεθνούς συνεργασίας για την προώθηση των οικουμενικών αξιών της ανθρώπινης αξιοπρέπειας και του σεβασμού του δικαιώματος στη ζωή.
