Σε νέο αδιέξοδο οδηγούνται οι διαπραγματεύσεις για την επαναλειτουργία των Στενών του Ορμούζ, με το Ιράν να επιδιώκει τον αποκλεισμό αμερικανικών και ισραηλινών πλοίων, καθώς και την καταβολή αποζημιώσεων από χώρες που χαρακτηρίζει εχθρικές, πριν τους επιτραπεί η χρήση της κρίσιμης θαλάσσιας οδού.
Οι απαιτήσεις, σύμφωνα με το Bloomberg και ιρανικά μέσα ενημέρωσης, περιλαμβάνονται στο υπό διαμόρφωση σχέδιο συμφωνίας μεταξύ Τεχεράνης και Ομάν για τη διαχείριση των Στενών. Οι διεθνείς αγορές είναι σε κατάσταση αναμονής παρακολουθώντας τις εξελίξεις, αφού μια συμφωνία θα μπορούσε να επιτρέψει την επανεκκίνηση μεγαλύτερου μέρους των ενεργειακών ροών από τον Περσικό Κόλπο.
Ωστόσο, ήδη η αβεβαιότητα γύρω από τους όρους του σχεδίου έδωσε νέα ώθηση στις τιμές του πετρελαίου, με το Brent να ενισχύεται κατά 1,59%, στα 83,809 δολάρια το βαρέλι, και το αμερικανικό αργό να κινείται στα 78,329 δολάρια, με άνοδο 1,34%.
Οι όροι του Ιράν για τα Στενά του Ορμούζ
Αναλυτικότερα, σύμφωνα με το ημιεπίσημο πρακτορείο Fars, το σχέδιο που εξετάζεται προβλέπει ότι το Ιράν θα έχει τον έλεγχο της εισόδου των πλοίων στα Στενά του Ορμούζ, ενώ η έξοδος θα εποπτεύεται από κοινού με το Ομάν. Η κυκλοφορία από τα Στενά σχεδιάζεται να διοχετευθεί μέσα από έναν «κεντρικό διάδρομο», ενώ οι δύο άλλες διαδρομές που χρησιμοποιούνται σήμερα σε περιορισμένη κλίμακα θα σταματήσουν να λειτουργούν εντός συγκεκριμένου χρονικού διαστήματος.
Ακόμα υπό συζήτηση βρίσκεται η απαγόρευση φορτίων που συνδέονται με το Ισραήλ, καθώς και σύστημα χρεώσεων για υπηρεσίες όπως η ασφάλιση και η κάλυψη περιβαλλοντικού κόστους. Ασαφές παραμένει πόσο ευρεία θα μπορούσε να είναι μια απαγόρευση σε πλοία που συνδέονται με τις ΗΠΑ ή το Ισραήλ.
Αξίζει να σημειωθεί ότι ο αριθμός των εμπορικών πλοίων που φέρουν αμερικανική ή ισραηλινή σημαία είναι περιορισμένος, αλλά η περίπλοκη δομή ιδιοκτησίας και διαχείρισης στη διεθνή ναυτιλία θα μπορούσε να διευρύνει σημαντικά το πεδίο εφαρμογής ενός τέτοιου μέτρου. Σύμφωνα με το ημιεπίσημο πρακτορείο Fars, το σχέδιο βρίσκεται πλέον υπό εξέταση από το ιρανικό κοινοβούλιο.
Τραμπ: Ο πόλεμος θα τελειώσει πολύ σύντομα
Από την πλευρά της η αμερικανική πλευρά έχει καταστήσει σαφές ότι ζητά ελεύθερη διέλευση μέσω των Στενών και ουσιαστική επιστροφή στο καθεστώς που ίσχυε πριν από τον πόλεμο. Όπως δήλωσε Αμερικανός αξιωματούχος, οποιοσδήποτε προσωρινός διάδρομος δημιουργηθεί δεν θα πρέπει να υπόκειται σε εγκρίσεις, άδειες, διόδια ή άλλες χρεώσεις.
Με τη σειρά της η Τεχεράνη υποστηρίζει ότι πλήρης επαναλειτουργία των Στενών προϋποθέτει την άρση του αμερικανικού ναυτικού αποκλεισμού. Ανοιχτό παραμένει το ερώτημα εάν η Ουάσιγκτον είναι διατεθειμένη να επαναφέρει όρους προηγούμενης συμφωνίας του Ιουνίου, η οποία είχε καταρρεύσει μέσα σε λίγες εβδομάδες και περιλάμβανε χαλάρωση κυρώσεων στο ιρανικό πετρέλαιο και αποδέσμευση μέρους παγωμένων ιρανικών κεφαλαίων.
Ωστόσο, ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ εμφανίστηκε σχετικά αισιόδοξος για την πορεία των συνομιλιών, δηλώνοντας το βράδυ της Πέμπτης ότι οι διαπραγματεύσεις «προχωρούν καλά». Λίγο αργότερα δήλωσε σε δημοσιογράφους ότι εκτιμά πως ο πόλεμος με το Ιράν «θα τελειώσει πολύ σύντομα». Αναφερόμενος παράλληλα στα δημοσιεύματα περί έλλειψης πυρομαχικών στις ΗΠΑ, υποστήριξε ότι η χώρα διαθέτει «απεριόριστο απόθεμα», προσθέτοντας ότι «πάντα θέλουμε περισσότερα».
Σε 4 ημέρες μόνο 33 πλοία
Η κίνηση των εμπορικών πλοίων στο στενό του Ορμούζ μειώθηκε, με μόλις 33 να το διασχίζουν από τη Δευτέρα ως χθες Πέμπτη αυτή την εβδομάδα, υποδεικνύουν δεδομένα, έναντι 50 την προηγούμενη, καθώς οι αγορές περιμένουν ειδήσεις ή ενδείξεις προόδου στις συνομιλίες Ιράν-Ομάν, με την προσδοκία πως θα ανοίξει ξανά το θαλάσσιο πέρασμα κλειδί για το διεθνές εμπόριο υδρογονανθράκων.
Μόλις τέσσερα πλοία πέρασαν τα Στενά χθες, ανάμεσά τους πολύ μεγάλο δεξαμενόπλοιο μεταφοράς αργού (VLCC), το Nissos Kea, που είχε φορτώσει κάπου 2 εκατομμύρια βαρέλια στη Βασόρα του Ιράκ, σύμφωνα με δεδομένα της Kpler. Από τα υπόλοιπα, τα δυο μετέφεραν υγροποιημένο αέριο πετρελαίου και ακόμη ένα ήταν πλοίο μεταφοράς χύδην φορτίου.
Μόνο έξι δεξαμενόπλοια με αργό βγήκαν από το στενό όλη την εβδομάδα, πάντα κατά την Kpler. Συνολικά 21 εισήλθαν, τα περισσότερα μέσω της θαλάσσιας οδού κατά μήκος των ιρανικών ακτών. Προτού το Ιράν ανακοινώσει το κλείσιμο του στενού, μετά την αμερικανοϊσραηλινή επίθεση εναντίον της Ισλαμικής Δημοκρατίας την 28η Φεβρουαρίου, πέρναγαν από αυτό 130 ως 140 πλοία ημερησίως.
Οι γενναίες εκπτώσεις δεν αρκούν
Παρά τις γενναίες εκπτώσεις που προσφέρει το Ιράκ στο πετρέλαιό του, οι πλοιοκτήτες εξακολουθούν να αποφεύγουν τη μεταφορά φορτίων από τον Περσικό Κόλπο. Κινεζικά και ινδικά διυλιστήρια έχουν αναζητήσει πλοία που θα μπορούσαν να εισέλθουν στην περιοχή και να φορτώσουν αργό από τον τερματικό σταθμό της Βασόρας, προσελκυόμενα από τις χαμηλές τιμές.
Η κρατική SOMO του Ιράκ προσφέρει εκπτώσεις που φτάνουν τα 30 δολάρια ανά βαρέλι για τα Basrah Heavy και Basrah Medium με φόρτωση τον Αύγουστο. Ωστόσο, σύμφωνα με ναυτιλιακές πηγές που επικαλείται το Reuters, μέχρι στιγμής δεν έχουν κλειστεί πλοία, καθώς οι πλοιοκτήτες παραμένουν ιδιαίτερα επιφυλακτικοί απέναντι στους κινδύνους εισόδου στην περιοχή.
Για σοβαρά πρακτικά εμπόδια κάνουν λόγο παράγοντες της ναυτιλιακής αγοράς προερχόμενα από την πρόταση να αποκτήσει η Τεχεράνη έλεγχο στα πλοία που εισέρχονται στον Κόλπο. Τα εμπόδια δημιουργούνται, τόσο λόγω των αμερικανικών κυρώσεων όσο και εξαιτίας των περιοριστικών όρων που προβλέπουν τα ασφαλιστήρια συμβόλαια.
Νέες εστίες έντασης στην περιοχή
Κι ενώ γίνεται η προσπάθεια για συμφωνία στα Στενά του Ορμούζ, άλλες εστίες έντασης στη Μέση Ανατολή παραμένουν ενεργές. Οι Χούθι της Υεμένης ανακοίνωσαν νέα μεγάλης κλίμακας επίθεση εναντίον δυνάμεων που υποστηρίζονται από τη Σαουδική Αραβία, ενώ επανέρχονται εντάσεις και στην Ερυθρά Θάλασσα. Πάντως, χθες Πέμπτη, πάντως, σύμφωνα με την Kpler, 26 πλοία πέρασαν από το Μπαμπ ελ Μαντέμπ, έναντι 19 μία ημέρα νωρίτερα.
Νέες ενδείξεις έντασης εμφανίζονται και μεταξύ Ισραήλ και Χεζμπολάχ στον Λίβανο, αυξάνοντας τα εμπόδια για μια ευρύτερη και διατηρήσιμη συμφωνία στην περιοχή. Οι αφορές συνεχίζουν να έχουν ως βασικό ζητούμενο το κατά πόσο οι συνομιλίες Ιράν–Ομάν μπορούν αυτή τη φορά να οδηγήσουν σε πραγματική αύξηση της ναυσιπλοΐας. Το τοπίο παραμένει θολό, με τις νέες απαιτήσεις της Τεχεράνης να δείχνουν ότι η απόσταση με την Ουάσιγκτον εξακολουθεί να είναι σημαντική.
Πηγή: parapolitika.gr
