Γιάννης Θεοδωρίδης
Εκατό χρόνια ιστορίας! Εκατό χρόνια ΑΠΟΕΛ! Ένας αιώνας Θρύλος!
Στις 8 Νοεμβρίου του 1926, γεννήθηκε ο Αθλητικός Ποδοσφαιρικός Όμιλος Ελλήνων Λευκωσίας. Ένα όραμα. Μια ιδέα, που σήμερα, στις 8 Νοεμβρίου του 2026, αναπνέει μέσα από χιλιάδες.
Ένας σύλλογος που ξεκίνησε ως αθλητική ανάγκη για τους Έλληνες της πρωτεύουσας του νησιού μας, σήμερα, με το πέρασμα ενός αιώνα αγώνων, εξελίχθηκε σε ένα φαινόμενο για τον τόπο μας.
100 χρόνια μετά την ημέρα ίδρυσης, λοιπόν, τα πέντε γράμματα, το μπλε, το κίτρινο αλλά και το πορτοκαλί έχουν μετατραπεί σε στέγη του κυπριακού Ελληνισμού.
Και πλέον, μέσα σε μια διαδρομή που φτάνει σήμερα στο ιστορικό ορόσημο της συμπλήρωσης ενός αιώνα ζωής, ο ΑΠΟΕΛ μεγαλούργησε, πέτυχε ανεπανάληπτους άθλους, δοξάστηκε όσο λίγοι και αναδείχθηκε ως τον Θρύλο της Κύπρου.
Η γέννηση του ΑΠΟΕΛισμού
Τοποθετώντας όμως τα γεγονότα στη σωστή σειρά της ιστορίας…
Όλα ξεκίνησαν όταν Γεώργιος Πούλιας εγκαταστάθηκε στο νησί μας το 1922 από την Αλεξάνδρεια μετά τον θάνατο του θείου του, Ιωάννη Βεργόπουλου, αναλαμβάνοντας τη θέση του διευθυντή στην Καπνοβιομηχανία «Διαννέλλου και Βεργόπουλου».
Ο Πούλιας έτρεφε ιδιαίτερη αγάπη για τον αθλητισμό και, ως εκ τούτου, παρακολουθούσε συστηματικά τις αθλητικές δραστηριότητες που διεξάγονταν στην Κύπρο, με ιδιαίτερη έμφαση στο ποδόσφαιρο. Μάλιστα, λίγο μετά την άφιξή του στο νησί, συμμετείχε ενεργά στις δραστηριότητες των τότε υφιστάμενων ποδοσφαιρικών σωματείων, του Τραστ και του Πανεργατικού. Ωστόσο, η δυσαρέσκειά του σχετικά με τα κριτήρια και τη διαδικασία επιλογής των μελών του Τραστ τον οδήγησε στην απόφαση να αποχωρήσει από το σωματείο.
Πούλιας Γεώργιος - Ιδρυτής του ΑΠΟΕΛ
Ακολούθως, σε μία από τις αθλητικές αναμετρήσεις που παρακολούθησε, συγκεκριμένα σε έναν αγώνα μεταξύ του «Αετού Λευκωσίας» και της Γ.Ε.Ζ. Στο ρόστερ του «Αετού» αγωνιζόνταν μεταξύ άλλων τα δυο αδέρφια Διομήδης και Χρυστάκης Συμεωνίδης. Η αγωνιστική παρουσία του Διομήδη κέντρισε ιδιαίτερα το ενδιαφέρον του Πούλια, ο οποίος επιδίωξε να τον γνωρίσει προσωπικά.
Εκεί ακριβώς καταγράφηκε η πρώτη σπίθα ενός οράματος που έμελλε να αφήσει βαθιά το αποτύπωμα του στον τόπο μας.
Τα δύο αδέλφια μοιράζονταν όραμα ίδρυσης ενός αμιγώς ελληνικού ποδοσφαιρικού συλλόγου (ενδεικτικό αποτελεί το γεγονός ότι το πρώτο σήμα της ομάδας ήταν το γράμμα «Ε», που παρέπεμπε στην Ελλάδα), που θα εξέφραζε τις προσδοκίες και τα ιδανικά τους. Το όραμα αυτό μετέφεραν στον Γεώργιο Πούλια, ο οποίος όχι μόνο το ενστερνίστηκε βαθιά, αλλά του έδωσε του σάρκα και οστά.
Συμεωνίδης Διομήδης- Ιδρυτής του ΑΠΟΕΛ
Οι τρεις τους, έχοντας πλέον κοινό στόχο συναντήθηκαν με τους Χριστόδουλο Πική, Αλέκο Ταβερνάρη, Όθωνα Κυριακίδη, Φάνο Ιωαννίδη και Χριστόδουλο Καρατζιά. Κατά τη συνάντηση, όλοι συμφώνησαν να ενώσουν τις δυνάμεις τους για την υλοποίηση του οράματος, θέτοντας τις βάσεις για την ίδρυση ενός νέου ποδοσφαιρικού σωματείου.
Ως επόμενο βήμα, αποφασίστηκε η σύγκληση της ιδρυτικής συνέλευσης τη Δευτέρα, 8 Νοεμβρίου 1926, στην οδό Λήδρας, στο ζαχαροπλαστείο του Χαράλαμπου Χ΄ Ιωάννου.
Εκεί, συνολικά σαράντα πρωτεργάτες έγραψαν την πρώτη σελίδα μιας νέας ιστορίας.
Μιας ιστορίας που έμελλε να αποκτήσει ξεχωριστή θέση στην ιστορία του νησιού.
Εκείνη την ημέρα, σαν σήμερα ακριβώς 100 χρόνια μετά, γεννήθηκε ο ΠΟΕΛ!
Στον θρόνο του κυπριακού αθλητισμού
Τον Μάρτιο του 1927, ο σύλλογος πραγματοποίησε ταξίδι στην Αίγυπτο, που έμελλε να έχει ιστορική σημασία.
Καθοριστική για την πραγματοποίηση αυτής της αποστολής υπήρξε η συμβολή του Δημοσθένη Συμεωνίδη, τρίτου αδελφού της οικογένειας Συμεωνίδη, ο οποίος υπηρετούσε ως γυμναστής στα Ελληνικά Εκπαιδευτήρια Αλεξάνδρειας.
Κατά την παραμονή του στην Αίγυπτο, ο ΠΟΕΛ έδωσε σειρά φιλικών αναμετρήσεων, μέσα από τις οποίες οι ποδοσφαιριστές άφησαν μόνο θετικές εντυπώσεις.
Εντυπωσιασμένοι λοιπόν από τις αθλητικές ικανότητες του ΠΟΕΛ, οι παράγοντες της Αλεξάνδρειας εισηγήθηκαν τη δημιουργία επιπλέον τμημάτων στον σύλλογο.
Έτσι, με την ιδιαίτερη παρότρυνση και του Δημοσθένη Συμεωνίδη, η πρόταση για δημιουργία νέων τμημάτων τέθηκε ενώπιον της Συνέλευσης τον Ιανουάριο του 1928 και έγινε αποδεκτή.
Η εξέλιξη αυτή αποτέλεσε καθοριστικό σταθμό στην ιστορική διαδρομή του συλλόγου, αφού η απόφαση για την ίδρυση νέων αθλητικών τμημάτων οδήγησε παράλληλα και στη μετονομασία του σε ΑΠΟΕΛ, με την προσθήκη του όρου «Αθλητικός» στην επωνυμία του.
Συνεπώς, το 1928, δυο χρόνια μετά την ίδρυση, επισφραγίστηκε η μετάβαση του από ένα αμιγώς ποδοσφαιρικό σωματείο σε έναν σύλλογο με ευρύτερη αθλητική δράση.
Από τα πρώτα κιόλας βήματα της γέννησης του, ο ΑΠΟΕΛ διαδραμάτισε πρωταγωνιστικό ρόλο και άφησε βαθιά το αποτύπωμα του σε κάθε αθλητικό χώρο στον οποίο δραστηριοποιήθηκε.
Από το 1926, μέχρι και σήμερα, 100 χρόνια αργότερα, από το χορτάρι και το παρκέ μέχρι τις πισίνες, τα τραπέζια και τους δρόμους, κάθε τμήμα έχει προσθέσει το δικό του κεφάλαιο στην πορεία του συλλόγου.
Στη μακρά πορεία, που εκτείνεται σε έναν ολόκληρο αιώνα πλέον, οι αθλητές με τη Γαλαζοκίτρινη ασπίδα στο στήθος, κατέγραψαν σπουδαίες επιτυχίες, πέτυχαν ανεπανάληπτους άθλους και ανέδειξαν τον ΑΠΟΕΛ σε έναν πραγματικό Θρύλο του κυπριακού αθλητισμού.
Για κάθε σύλλογο, η τροπαιοθήκη του μπορεί συχνά να αφηγηθεί την ιστορία του.
Αυτή του ΑΠΟΕΛ, αφηγείται μια ιστορία που απλώνεται σε κάθε γωνιά του κυπριακού αθλητισμού.
Αναλυτικά:
Ο αυτοκράτορας του ποδοσφαίρου
Με έναν αιώνα ιστορίας, ο ΑΠΟΕΛ έχει στην τροπαιοθήκη του 65 ποδοσφαιρικά τρόπαια, περισσότερα από κάθε άλλον σύλλογο της Κύπρου!
Τα 29 πρωταθλήματα, τα 21 κύπελλα και οι 15 ασπίδες έχουν το καθένα τη δική του ιστορία.
Γενιές φιλάθλων είδαν τη γαλαζοκίτρινη να δοξάζεται.
Στην ιστορική διαδρομή του ΑΠΟΕΛ στο χορτάρι, ανάμεσα σε άλλες ξεχωρίζει η πορεία της ομάδας από το 2000 και έπειτα, καθώς το κυπριακό ποδόσφαιρο περνούσε σε μια πιο επαγγελματική εποχή.
Σε αυτό το διάστημα, ο ΑΠΟΕΛ κατέκτησε συνολικά 13 πρωταθλήματα! Μάλιστα, ο Θρύλος στέφθηκε πρωταθλητής επτά συνεχόμενες φορές, εδραιώνοντας μια κυριαρχία δίχως προηγούμενο στο κυπριακό ποδόσφαιρο!
Ιδιαίτερη θέση στην ιστορία του συλλόγου κατέχει η σεζόν 1973–74, όταν ο ΑΠΟΕΛ εξασφάλισε την παραμονή του στην Α΄ Εθνική της Ελλάδας!
Ομάδα ΑΠΟΕΛ 1973-1974
Ο δρόμος προς την Α΄ Εθνική είχε ανοίξει μία σεζόν νωρίτερα, όταν την περίοδο 1972–73, ο ΑΠΟΕΛ κατέκτησε με επιβλητικό τρόπο το κυπριακό πρωτάθλημα και κέρδισε το εισιτήριο για την κορυφαία κατηγορία του ελληνικού ποδοσφαίρου.
Με έδρα την Κύπρο και με ταξίδια στην Ελλάδα για κάθε εκτός έδρας αγώνα, η ομάδα της Λευκωσίας κατάφερε να κερδίσει τον σεβασμό κάθε Έλληνα οπαδού.
Οι 27 βαθμοί και η 13η θέση στη βαθμολογία σήμαιναν πολλά για τον ΑΠΟΕΛ, αφού τα παλικάρια με τη Γαλαζοκίτρινη με τον ηγέτη Πάνο Μάρκοβιτς στον πάγκο κατάφεραν να εξασφαλίσουν την παραμονή. Αρκετοί ήταν αυτοί που έλαμψαν στο χορτάρι, αλλά την παράσταση έκλεψε ο Ανδρέας Στυλιανού που βρήκε δίχτυα 13 φορές!
Μία εβδομάδα μετά την ανεπανάληπτη υποδοχή των ποδοσφαιριστών του ΑΠΟΕΛ στο αεροδρόμιο, ξέσπασε η τουρκική εισβολή στο νησί μας, γεγονός που στο τέλος δεν επέτρεψε στην ομάδα να αγωνιστεί ξανά στη μεγάλη κατηγορία της Ελλάδας.
Μπορεί να πέρασαν δεκαετίες, κι όμως, κάθε φορά που η κουβέντα πάει στις μεγαλύτερες ομάδες που έβγαλε το κυπριακό ποδόσφαιρο, πολλοί τονίζουν τον ΑΠΟΕΛ της τότε εποχής.
Την περίοδο, 1974–75, με τον ΑΠΟΕΛ να αναμένει να επιστρέψει στην Α ΄Εθνική, αγωνιζόταν ανεπίσημα στο κυπριακό πρωτάθλημα. Στο τέλος, η ομάδα αντιμετώπισε όλους τους αντιπάλους της και τερμάτισε στην πρώτη θέση, χωρίς να της απονεμηθεί επίσημα ο τίτλος.
Η σεζόν 1973–74 χάρισε στον ΑΠΟΕΛ μια από τις πιο λαμπρές σελίδες της ιστορίας του. Στον δρόμο του όμως, έζησε κι άλλες μεγάλες στιγμές που, η μία μετά την άλλη, τον καθιέρωσαν ως τον αυτοκράτορα του κυπριακού ποδοσφαίρου.
Ανάμεσα σε αυτές και η δεκαετία του 1930. Μπορεί ο ΑΠΟΕΛ είχε πίσω του μόλις λίγα χρόνια ζωής, όμως, είχε ήδη κερδίσει τη θέση του ανάμεσα στις μεγάλες δυνάμεις του κυπριακού ποδοσφαίρου, με αρχιτέκτονα τον Γιόζεφ Κιουνστλέρ.
Η αρχή έγινε τη σεζόν 1935–36, με τον πρώτο επίσημο τίτλο του ΑΠΟΕΛ. Ενώ, την επόμενη χρονιά, οι πανηγυρισμοί ήταν διπλοί, αφού πρωτάθλημα και κύπελλο βάφτηκαν γαλαζοκίτρινα και το πρώτο νταμπλ μπήκε στην ιστορία του συλλόγου!
Ο ΑΠΟΕΛ κράτησε τα σκήπτρα του και τη σεζόν 1937-38 και μάλιστα έφτασε στον τίτλο χωρίς να χάσει ούτε έναν αγώνα πρωταθλήματος!
Το 1948-1949, με τον Ούγγρο να παραμένει στον πάγκο, από την πρεμιέρα ως την τελευταία αγωνιστική του, σε συνολικά 14 παιχνίδια ο ΑΠΟΕΛ πέτυχε ισάριθμες νίκες και στέφθηκε ως ο απόλυτος πρωταθλητής!
Το 1995–96, ο ΑΠΟΕΛ με τον Κρίστοφ Μπόνεφ στα ηνία, ολοκλήρωσε τον μαραθώνιο ξανά χωρίς ήττα και στο τέλος σήκωσε την κούπα. Η χρονιά είχε κι έναν δεύτερο πανηγυρισμό, με την κατάκτηση του κυπέλλου να επισφραγίζει το νταμπλ!
Με τον «στρατηγό» Ιβάν Γιοβάνοβιτς, το 2008-2009 η ομάδα βρέθηκε από την αμφισβήτηση στην αποθέωση, αφού κατέκτησε τον τίτλο κόντρα σε κάθε πρόβλεψη!
Με τον Έλληνα προπονητή, Γιώργο Δώνη, το 2013-2014 καρφίτσωσε ένα ιστορικό τρίπτυχο, αφού πρόσθεσε στην τροπαιοθήκη του κύπελλο, πρωτάθλημα και Σούπερ καπ!
Ενώ το 2023-2024 ανάμεσα σε πολλές «φουρτούνες» επέστρεψε στον θρόνο και το 29ο πρωτάθλημα στην ένδοξη ιστορία του έγινε γεγονός!
Από το όνειρο στην ιστορία
Από τη Νορβηγία και το Σούντβετσαπλεν… μέχρι το «Σαντιάγκο Μπερναμπέου». Κάθε μεγάλη ευρωπαϊκή βραδιά έφερνε το όνομα του ΑΠΟΕΛ λίγο πιο μακριά από την Κύπρο.
Δίχως αμφιβολία ο ΑΠΟΕΛ έχει δίκαια τον τίτλο του πρεσβευτή της Κύπρου στην Ευρώπη. Αφού, σήμερα, με 100 χρόνια ιστορίας στις πλάτες, η ομάδα της Λευκωσίας από την οδό Λήδρας μέσα από τις μεγάλες του επιτυχίες στα γήπεδα της Ευρώπης, έφτασε στην αναγνώριση από όλο τον ποδοσφαιρικό πλανήτη.
Όλα ξεκίνησαν το μακρινό 1963 όταν ο ΑΠΟΕΛ έκανε το ντεμπούτο του στις διοργανώσεις της UEFA κόντρα στην Σούντβετσαπλεν (Νορβηγία) για τον πρώτο γύρο στο Κύπελλο Κυπελλούχων.
Ο πρώτος αγώνας ανάμεσα στις δύο ομάδες είχε προγραμματιστεί για τις 8 Σεπτεμβρίου. Οι εφημερίδες της εποχής χαρακτήριζαν τον αγώνα ως «ιστορικό σταθμό για τον κυπριακό αθλητισμό», καθώς εκείνη τη σεζόν η Κύπρος θα είχε για πρώτη φορά εκπροσώπους στα ευρωπαϊκά κύπελλα.
Στο πρώτο ραντεβού λοιπόν ο ΑΠΟΕΛ δεν παρουσιάστηκε απλά συνεπής, αλλά κυριαρχικός. Η ομάδα της πρωτεύουσας επικράτησε κόντρα στους Νορβηγούς με το εμφατικό 6-0, θέτοντας τις βάσεις για την πρώτη ιστορική πρόκριση.
Λίγες μέρες αργότερα, η αποστολή του ΑΠΟΕΛ ταξίδεψε στη Νορβηγία με στόχο να σφραγίσει την πρόκριση στη ρεβάνς. Οι γαλαζοκίτρινοι επικράτησαν της Σούντβετσαπλεν με 1-0 στην έδρα της και πραγματοποίησαν ένα ιστορικό βήμα.
Μετά την πρόκριση στους «16» του Κυπέλλου Κυπελλούχων, χιλιάδες φίλαθλοι υποδέχθηκαν την αποστολή του ΑΠΟΕΛ στο αεροδρόμιο της Λευκωσίας. Οι πανηγυρισμοί συνεχίστηκαν αργότερα στο οίκημα του σωματείου, όπου ο κόσμος αποθέωσε τους ποδοσφαιριστές που είχαν χαρίσει στην Κύπρο την πρώτη μεγάλη ευρωπαϊκή επιτυχία της στο ποδόσφαιρο.
Οι πανηγυρισμοί στο οίκημα μετά την πρόκριση επί της Σούντβετσαπλεν το 1963
Η πρώτη σελίδα της ευρωπαϊκής ιστορίας του Θρύλου είχε ήδη πάρει μορφή.
Ανάμεσα στις γραμμές, ίσως υπήρχε μια προειδοποίηση που λίγοι κατάλαβαν τότε.
Τα γήπεδα της Ευρώπης θα μάθαιναν σύντομα τι σήμαινε… Τα πρώτα σημάδια όσων έμελλε να ακολουθήσουν.
Δεκαετίες αργότερα, φτάνοντας το καλοκαίρι του 2009, ο ΑΠΟΕΛ με τον «στρατηγό» Ιβάν Γιοβάνοβιτς στον πάγκο, έλαβε μέρος για ακόμη μια φορά στα προκριματικά της κορυφαίας διασυλλογικής διοργάνωσης, το Champions League.
Η ομάδα της πρωτεύουσας στον τρίτο προκριματικό γύρο κατάφερε να ξεπεράσει το εμπόδιο της Παρτίζαν, εξασφαλίζοντας θέση στο Europa League.
Παρά ταύτα τα παλικάρια του ΑΠΟΕΛ είχαν θέσει τα όρια τους μέχρι τα αστέρια.
Απέμενε ένα βήμα για το μεγάλο όνειρο.
Στον δρόμο του ΑΠΟΕΛ στεκόταν η Κοπεγχάγη από τη Δανία. Σε ένα ΓΣΠ που είχε μετατραπεί σε πορτοκαλί «ηφαίστειο», ο ΑΠΟΕΛ ανέτρεψε το εις βάρος του αποτέλεσμα του πρώτου αγώνα (1-0), με τον αρχηγό του, Χρύση Μιχαήλ, να πετυχαίνει δύο γκολ και τον Διονύση Χιώτη να κρατά όρθια την ομάδα με τις αποκρούσεις του.
Το τελικό 3-1 έστειλε τον ΑΠΟΕΛ για πρώτη φορά στους ομίλους του Champions League!
Το όνειρο είχε γίνει πραγματικότητα!
Στους ομίλους, ο ΑΠΟΕΛ της Κύπρου, είδε στα μάτια τους γίγαντες του Ευρωπαϊκού ποδοσφαίρου Τσέλσι, Ατλέτικο Μαδρίτης και Πόρτο. Η ομάδα διεκδίκησε μέχρι το τέλος την 3η και προνομιούχα θέση, ισοβάθμησε με την Ατλέτικο, με τους Μαδριλένους να παίρνουν την πρόκριση χάρη στο εκτός έδρας γκολ τους στη Λευκωσία.
Το παραμύθι όμως είχε απλά μόλις ξεκινήσει…
Το Θαύμα των Θαυμάτων
ΑΠΟΕΛ – Λιόν (8 Μαρτίου 2012, φάση των «16» του Champions League)
Στην πορεία του 2011-2012 ο ΑΠΟΕΛ έγραψε το δικό του παραμύθι, το οποίο θα διηγείται από γενιά σε γενιά, ως φάρος για κάθε όνειρο.
Οι Γαλαζοκίτρινοι έφτασαν ξανά στην πηγή και αυτή τη φορά απέναντι τους στάθηκε η πολωνική, Βίσλα Κρακοβίας. Ο ΑΠΟΕΛ δεν «μάσησε» παρά την στενή ήττα (1-0) στην πρώτη παρτίδα εκτός έδρας και με κυρίαρχο ποδόσφαιρο επικράτησε με 3-1 στη Λευκωσία για να πετάξει ξανά στα αστέρια.
Ο Θρύλος είχε γράψει ιστορία όντας η πρώτη κυπριακή ομάδα που φτάνει για δεύτερη φορά στην κορυφαία διασυλλογική διοργάνωση. Μάλιστα σε διάρκεια τριών ετών.
Κανείς δεν τόλμησε να φανταστεί τι θα ακολουθούσε.
H μοίρα επιφύλασσε στον ΑΠΟΕΛ μια τιτανομαχία στον 7ο όμιλο, ρίχνοντάς τον κατευθείαν στα… θηρία της Ευρώπης. Τη Ζενίτ Αγίας Πετρούπολης, την Πόρτο και τη Σαχτάρ Ντόνετσκ.
Όλες οι προβλέψεις δίκαια ήταν σχεδόν καταδικαστικές, αλλά τα παλικάρια της ομάδας από την μικρή Λευκωσία είχαν την δική τους λάμψη και όταν έπεσε η αυλαία της φάσης των ομίλων, ο ΑΠΟΕΛ βρισκόταν στην κορυφή με εννέα βαθμούς.
Ήταν ουτοπικό, αλλά ο ΑΠΟΕΛ ήταν στα αλήθεια ανάμεσα στις καλύτερες 16 ομάδες της Ευρώπης!
Όλα τα βλέμματα ήταν στραμμένα στην κληρωτίδα η οποία έφερε τη γαλλική Λιόν στο δρόμο του ΑΠΟΕΛ.
Μετά το 1-0 σε Γαλλία και ΓΣΠ, η πρόκριση έφτασε στη διαδικασία των πέναλτι.
Ακριβώς εκεί, ήρθε η στιγμή του Διονύση Χιώτη. Η διαδικασία που τον μετάφερε για πάντα στο πάνθεον.
Ο Ελλαδίτης φόρεσε την «κάπα» και στάθηκε μόνος απέναντι στην ιστορία.
Και δεν λύγισε.
Ο κίπερ «ψάρεψε» τον Λακαζέτ και τον Μπάστος στο 4ο και 5ο χτύπημα των Λιονέ αντίστοιχα και έστειλε τον ΑΠΟΕΛ στον 8ο ουρανό!
Το νησί σείστηκε, ενώ ολόκληρος ο ποδοσφαιρικός πλανήτης δεν μπορούσε παρά να σκύψει το κεφάλι και να υποκλιθεί στο μεγαλείο ενός Θρύλου!
Η μεγαλύτερη έκπληξη στην ιστορία του Champions League ήταν πλέον γεγονός και είχε την υπογραφή του ΑΠΟΕΛ!
Το ημερολόγιο είχε φτάσει στον Μάρτιο και η ομάδα από την Κύπρο ήταν ακόμη στο Champions League. Οι προβλέψεις είχαν διαλυθεί, η λογική είχε παραμεριστεί από την πραγματικότητα και ο Θρύλος συνέχιζε να αρμενίζει στις θάλασσες της Ευρώπης.
Και τελικά, η μοίρα έφερε τη μεγαλύτερη πρόκληση στην ιστορία του συλλόγου. Ο ΑΠΟΕΛ κληρώθηκε με τη «βασίλισσα» Ρεάλ Μαδρίτης.
Το σκορ του πρώτου αγώνα δεν άφησε περιθώρια, αφού η «βασίλισσα» επικράτησε με 0-3 στο ΓΣΠ. Έτσι, η τελευταία πράξη του ανεπανάληπτου ταξιδιού γράφτηκε στο ιστορικό «Σαντιάγκο Μπερναμπέου».
Και όμως μέσα στο ανάκτορο της «Βασίλισσας» οι φίλοι του ΑΠΟΕΛ είχαν την ευκαιρία να ζήσουν ανεπανάληπτες στιγμές, πανηγυρίζοντας δυο γκολ (Μαντούκα, Σολάρι), με τον μεγάλο πίνακα του σταδίου να γράφει το τελικό 5-2.
Εκεί χαμήλωσαν τα φώτα μιας ανεπανάληπτης παράστασης. Γράφτηκε και η τελευταία σελίδα, σε ένα παραμύθι που θα ξεχωρίζει για πάντα στο ράφι της ιστορίας του ΑΠΟΕΛ και όχι μόνο.
Γαλαζοκίτρινο πειρατικό και στο Europa League
Οι πορείες του ΑΠΟΕΛ στην Ευρώπη δεν έμειναν στάσιμες στην κορυφαία διασυλλογική διοργάνωση, αφού αξιοθαύμαστη συνέχεια δόθηκε και στη διοργάνωση του Europa League.
Το 2016-2017 η ομάδα κληρώθηκε στον Β΄ Όμιλο της διοργάνωσης και κατάφερε να τερματίσει στην πρώτη θέση με 12 βαθμούς αντιμετωπίζοντας τις Αστάνα, Γιανγκ Μπόις και Ολυμπιακό Πειραιώς. Οι πιο αξιοσημείωτες νίκες ήταν εκείνες απέναντι στους «ερυθρόλευκους», τόσο εντός όσο και εκτός έδρας.
Στη συνέχεια, για τη φάση των «32», ο ΑΠΟΕΛ κληρώθηκε να αντιμετωπίσει την ισπανική δύναμη Ατλέτικο Μπιλμπάο, μπαίνοντας σε μια σειρά αγώνων ως το μεγάλο αουτσάιντερ.
Μετά από μια παλικαρίσια εμφάνιση, ο ΑΠΟΕΛ γνώρισε την ήττα στην Ισπανία με 3-2, διατηρώντας ζωντανό όμως το όνειρο για πρόκριση στη Λευκωσία.
Σε ένα «φλεγόμενο» ΓΣΠ λοιπόν, το Γαλαζοκίτρινο άστρο φώτισε ξανά σε κάθε άκρη της Ευρώπης. Στην έδρα του, ο ΑΠΟΕΛ λύγισε την Μπιλμπάο, αφού οι στρατιώτες του Κριστιανσέν έφεραν τούμπα τα δεδομένα επικρατώντας με 2-0.
Για το επόμενο βήμα, η κληρωτίδα έφερε τον ΑΠΟΕΛ αντιμέτωπο με την Άντερλεχετ. Ο σύλλογος του Βελγίου με δύο οριακές νίκες του (0-1 εντός, 1-0 εκτός) εξαργύρωσε το εισιτήριο για τα προημιτελικά και το άκρως συναρπαστικό ευρωπαϊκό ταξίδι του Θρύλου έριξε άγκυρα.
Το εντυπωσιακό κορέο των πορτοκαλί στο κατάμεστο ΓΣΠ, στον αγώνα κόντρα στην Ατλέτικο Μπιλμπάο για τους "32" του Europa League (23 Φεβρουαρίου 2017)
Λίγα χρόνια αργότερα και τη σεζόν 2019-2020, η ομάδα κατάφερε να κάνει ξανά το επόμενο βήμα στη διοργάνωση.
Πάρα την κακή εκκίνηση τους στη φάση των ομίλων κόντρα σε Καραμπάκ, Σεβίλλη και την Ντουντελάνζ ο ΑΠΟΕΛ κατάφερε να βρεθεί στην επόμενη φάση. Συγκεκριμένα, κατέλαβε τη δεύτερη θέση πίσω από τη Σεβίλλη με 10 βαθμούς.
Από την πορεία του ΑΠΟΕΛ στους ομίλους ξεχωρίζει το 1-0 στο ΓΣΠ απέναντι στην ισπανική ομάδα. Εκείνη τη βραδιά, ο ΑΠΟΕΛ υποχρέωσε τη μετέπειτα κάτοχο του τροπαίου στη μοναδική της ήττα στη διοργάνωση.
Εν συνέχεια, στη φάση των «32» η κληρωτίδα έφερε αντιμέτωπο τον ΑΠΟΕΛ με την ελβετική Βασιλεία. Εκεί τελείωσε το ταξίδι, αφού με δυο ήττες είπε «αντίο» στην Ευρώπη.
Από τη Λευκωσία ως τα προημιτελικά του Champions League, ο ΑΠΟΕΛ έγραψε τη δική του ιστορία στα γήπεδα της Ευρώπης.
Το όνομα ταξίδεψε σε 48 χώρες, με την ευρωπαϊκή του διαδρομή να μετρά 248 αγώνες. Αριθμοί που αποτελούν ρεκόρ για το κυπριακό ποδόσφαιρο.
Ο ΑΠΟΕΛ έδωσε τέσσερις φορές το παρών στους ομίλους του Champions League (2009-2010, 2011-2012, 2014-2015, 2017-2018), άλλες τέσσερις στους ομίλους του Europa League (2013-2014, 2015-2016, 2016-2017, 2019-2020) και μία στη League Phase του Conference League (2025-2026). Με την πορεία του στις τρεις διοργανώσεις, κέρδισε τον σεβασμό της ποδοσφαιρικής Ευρώπης.
Βραδιά τη βραδιά, ο ΑΠΟΕΛ έφτανε όλο και πιο μακριά από τη Λευκωσία. Σήμερα, από τη μια άκρη της Γηραιάς Ηπείρου ως την άλλη, η ποδοσφαιρική Ευρώπη ξέρει ποιος είναι ο ΑΠΟΕΛ.
«ΠΑΤΡΙΔΑΣ ΧΡΩΜΑΤΑ ΙΕΡΑ, ΜΠΡΟΣΤΑΡΗΣ ΤΩΝ ΑΓΩΝΩΝ»
Σε κάθε επέτειο, πόσον μάλλον στην ημέρα που επισφραγίζεται η 100χρονη ιστορία, η μνήμη επιστρέφει στους ανθρώπους που έδωσαν σε αυτά τα πέντε γράμματα ένα ειδικό βάρος.
Το όνομα «Θρύλος» βροντοφώναξε η κερκίδα τις νύχτες των μεγάλων θριάμβων. Το βάρος του, όμως, το έδωσαν οι πιο δύσκολες ώρες της Κύπρου.
Τότε που παιδιά του ΑΠΟΕΛ, παιδιά που ο κόσμος είχε αποθεώσει στον στίβο, στο παρκέ, στο δρόμο, στο χορτάρι και όχι μόνο βρέθηκαν στην πρώτη γραμμή. Κάποια απ’ αυτά δεν γύρισαν ποτέ. Κι όταν, σε μια μέρα σαν τη σημερινή, που ο ΑΠΟΕΛ μετρά τα χρόνια του, θυμάται ένα ένα τα ονόματα τους.
Από τα Οκτωβριανά του 1931, στον Απελευθερωτικό Αγώνα της ΕΟΚΑ, την Τουρκοανταρσία του 1963 και στην τουρκική εισβολή του 1974, τα παιδιά με τη Γαλαζοκίτρινη ήταν πάντα εκεί, υπερασπίζοντας τις αξίες και τα ιδανικά.
Αρχικά, η μνήμη μας γυρίζει στον Οκτώβριο του 1931, στον Ονούφριο Κληρίδη. Ο οποίος φορούσε τη φανέλα της εφηβικής ομάδας ποδοσφαίρου του ΑΠΟΕΛ και έμελλε να γίνει ο πρώτος νεκρός των Οκτωβριανών.
Το 1955, με την έναρξη του αγώνα της ΕΟΚΑ, αθλητές και μέλη του ΑΠΟΕΛ εντάχθηκαν στην οργάνωση υπό την ηγεσία του Διγενή. Μεταξύ αυτών και ο Μιχαλάκης Καραολής, αθλητής στίβου του σωματείου. Ο Καραολής απαγχονίστηκε από τις βρετανικές αποικιακές αρχές, γράφοντας με τη θυσία του μίαν από τις λαμπρότερες σελίδες όχι μόνο του Συλλόγου, αλλά και του νησιού μας.
Στις πρώτες σελίδες του αγώνα της ΕΟΚΑ ξεχωρίζει και ο Χαράλαμπος Μούσκος. Ήταν ο πρώτος αγωνιστής που βγήκε στο βουνό για να αποφύγει τη σύλληψη και ο πρώτος που έπεσε στη μάχη. Στην ίδια σελίδα της ιστορίας ανήκει και ο Μάρκος Δράκος. Αγωνίστηκε στο πλευρό του αρχηγού της ΕΟΚΑ ως στενός συνεργάτης του και με τη δράση του αναδείχθηκε σε μία από τις πιο εμβληματικές μορφές του αγώνα.
Στις αρχές του Νοεμβρίου του 1956, ο απελευθερωτικός αγώνας της ΕΟΚΑ είχε ήδη φουντώσει. Ως εκ τούτου οι Άγγλοι έκλεισαν το ΓΣΠ και απαγόρευσαν και την κυκλοφορία τα Σαββατοκύριακα.
Ο ΑΠΟΕΛ, η Ομόνοια και ο Ολυμπιακός έμειναν εκτός από το πρωτάθλημα, που ξεκίνησε με τις ομάδες της Αμμοχώστου, της Λεμεσού και της Λάρνακας. Οι ιδιαίτερες συνθήκες της σεζόν οδήγησαν στην απόφαση να ανασταλεί ο υποβιβασμός.
Ύστερα από δύο μήνες σιωπής, το στάδιο της Λευκωσίας άνοιξε ξανά με την άδεια των Άγγλων, έτσι οι ομάδες της πρωτεύουσας επέστρεψαν στη δράση και βρέθηκαν αμέσως αντιμέτωπες με ένα ασφυκτικό πρόγραμμα αγώνων.
Ο σύλλογος που είχε περαστεί περισσότερο από κάθε άλλο, ήταν ο ΑΠΟΕΛ, αφού οι περισσότεροι ποδοσφαιριστές του είχαν ενταχθεί στις τάξεις της ΕΟΚΑ και είχαν σταματήσει τις προπονήσεις.
Ύστερα από τρεις μήνες χωρίς προπόνηση, ο ΑΠΟΕΛ τερμάτισε τελευταίος, για πρώτη και τελευταία φορά στην ιστορία του. Υπήρχε λόγος… Εθνικός!
Ακολούθως, το 1963 όταν ξέσπασαν οι διακοινοτικές συγκρούσεις, το οίκημα του ΑΠΟΕΛ στην οδό Λεωνίδου απέκτησε έναν συμβολικό ρόλο. Εκεί φυλασσόταν ο οπλισμός και από εκεί ξεκινούσαν για τις μάχες.
Το καλοκαίρι του 1974, στην εισβολή των Τούρκων, ο ΑΠΟΕΛ έχει επίσης ονόματα δικών του ανθρώπων.
Το σωματείο μνημονεύει τον καλαθοσφαιριστή Γιαννάκη Μαύρο και τον πρωταθλητή της επιτραπέζιας αντισφαίρισης Μιχαλάκη Ζαμπά, που έπεσαν μαχόμενοι, καθώς και τους φιλάθλους του σωματείου που πολέμησαν και χάθηκαν επίσης.
Όσα χρόνια και αν περάσουν, ξεχωριστή αναφορά σε κάθε επέτειο του σωματείου θα γίνεται στον Τάσο Μάρκου. Η οικογένεια του ΑΠΟΕΛ θυμάται τον Υποστράτηγο Τάσο Μάρκου ως μέλος του Διοικητικού Συμβουλίου και έφορο ποδοσφαίρου. Η πατρίδα τον θυμάται σταθερό στο μέτωπο.
Στον απελευθερωτικό αγώνα της ΕΟΚΑ το 1955-1959, στις διακοινοτικές συγκρούσεις του 1963-1964 και, για τελευταία φορά, το καλοκαίρι της τουρκικής εισβολής του 1974.
Τον Αύγουστο του 1974, στη δεύτερη φάση της εισβολής, αρνήθηκε να εγκαταλείψει τη Μια Μηλιά και μαζί με τα παλικάρια του πολέμησαν μέχρι τελικής πτώσεως. Στη μνήμη μας, ο Μάρκου θα στέκει πάντα εκεί όπου τον βρήκαν, στην πρώτη γραμμή. Εκεί πολέμησε μαζί με τα παλικάρια του και θυσιάστηκε για τον Ελληνισμό της Κύπρου.
«Μόνο πάνω από τα πτώματα μας θα περάσει ο εχθρός» είπε ο σύγχρονος ήρωας του Ελληνισμού.
Τάσος Μάρκου (1936-1974) - Υποστράτηγος, μέλος του Διοικητικού Συμβουλίου και έφορος ποδοσφαίρου
Η ιστορία διδάσκει λοιπόν. Το προσωνύμιο «Θρύλος» δεν χαρίστηκε από κανένα.
Γιατί, όπως τόνισε πολλάκις ο σύγχρονος εκφραστής του ΑΠΟΕΛισμού, Κώστας Σχίζας, Θρύλος δεν γεννιέσαι. Γίνεσαι.
Και ο ΑΠΟΕΛ έγινε Θρύλος.
Όχι μόνο από τις επιτυχίες που κουβαλά, τα τρόπαια που κοσμούν την τροπαιοθήκη του, τις ιστορίες των μελών, των φιλάθλων, αλλά και από τα παιδιά που εκπροσωπούσαν την ασπίδα του και άφησαν την τελευταία τους πνοή για τα ιερά χώματα της πατρίδας.
Ο ΑΠΟΕΛ σήμερα, βρίσκεται ακριβώς πάνω στη νοητή γραμμή που χωρίζει τον πρώτο από τον δεύτερο αιώνα του ΑΠΟΕΛ.
Έναν αιώνα τώρα, κάθε γενιά παραδίδει τη φανέλα στην επόμενη.
Τα πρώτα εκατό χρόνια ανήκουν σε όσους έγραψαν την ιστορία του. Τα επόμενα, σε όσους θα την πάρουν στα χέρια τους.
Κι όταν έρθει η σειρά των επόμενων, στόχος να παραδώσουν έναν ΑΠΟΕΛ αντάξιο της περηφάνιας των πρωτεργατών του πρώτου αιώνα. Έναν Θρύλο μεγαλύτερο.
Χρόνια πολλά ΑΠΟΕΛ! Χρόνια πολλά Θρύλε!
