24news team
Σε ένα σαφώς πιο περιορισμένο πεδίο εισέρχεται πλέον η προσφυγή του Οδυσσέα Μιχαηλίδη στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων, σε σχέση με την παύση του από τη θέση του Γενικού Ελεγκτή. Αν και ο ίδιος χαρακτηρίζει σε ανάρτησή του «θετική εξέλιξη» την κοινοποίηση του ΕΔΔΑ στην Κυπριακή Δημοκρατία ενός σκέλους της προσφυγής του, (αυτό που αφορά την ελευθερία έκφρασης) η πραγματικότητα είναι ότι τα υπόλοιπα, πολύ σημαντικά σκέλη της υπόθεσης έχουν ουσιαστικά απορριφθεί. Η δε κοινοποίηση αποτελεί συνηθισμένη πρακτική για το ΕΔΔΑ και όπως ο ίδιος ο Μιχαηλίδης ανέφερε, αυτή δεν προδικάζει ούτε το παραδεκτό, ούτε την τελική κρίση του δικαστηρίου.
Το ΕΔΔΑ αποφάσισε να κοινοποιήσει στην Κυπριακή Δημοκρατία μόνο το σκέλος της προσφυγής που αφορά την ελευθερία της έκφρασης, ενώ, σύμφωνα με τη Νομική Υπηρεσία, οι υπόλοιποι ισχυρισμοί που είχε εγείρει ο τέως Γενικός Ελεγκτής έχουν απορριφθεί. Ως εκ τούτου, τα ζητήματα που αφορούσαν τη δίκαιη δίκη και την προστασία της υπόληψής του δεν θα συνεχίσουν να εξετάζονται από το Δικαστήριο.
Οι πληροφορίες αναφέρονται σε ρεπορτάζ της εφημερίδας Πολίτης. Η εξέλιξη αυτή περιορίζει σημαντικά το εύρος της υπόθεσης που παραμένει ενώπιον του Στρασβούργου. Δεν πρόκειται, ωστόσο, για απόφαση επί της ουσίας υπέρ του Οδυσσέα Μιχαηλίδη. Η κοινοποίηση ενός παραπόνου στην Κυπριακή Δημοκρατία σημαίνει ότι μόνο το συγκεκριμένο ζήτημα περνά στο επόμενο στάδιο εξέτασης και ότι η Δημοκρατία καλείται να τοποθετηθεί τόσο επί του παραδεκτού όσο και επί της ουσίας του.
Στο επίκεντρο το Άρθρο 10
Η μοναδική πλέον ανοικτή μάχη αφορά το Άρθρο 10 της Ευρωπαϊκής Σύμβασης Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων, το οποίο κατοχυρώνει την ελευθερία της έκφρασης.
Το ερώτημα που καλείται να εξετάσει το ΕΔΔΑ είναι κατά πόσο η παύση του Οδυσσέα Μιχαηλίδη συνιστούσε επέμβαση στην ελευθερία έκφρασής του και, εφόσον διαπιστωθεί τέτοια επέμβαση, κατά πόσο αυτή προβλεπόταν από τον νόμο, εξυπηρετούσε θεμιτό σκοπό και ήταν αναγκαία σε μια δημοκρατική κοινωνία.
Ο τέως Γενικός Ελεγκτής υποστηρίζει ότι οι δημόσιες παρεμβάσεις και τοποθετήσεις του συνδέονταν με την άσκηση των θεσμικών του καθηκόντων και ότι η απομάκρυνσή του μπορεί να δημιουργήσει ένα ευρύτερο «αποτρεπτικό αποτέλεσμα» για ανεξάρτητους αξιωματούχους που καλούνται να μιλούν δημόσια για ζητήματα δημοσίου ενδιαφέροντος.
Στο επιχείρημά του αποκτά ιδιαίτερη σημασία και η νομολογία του ΕΔΔΑ για την προστασία της ελευθερίας έκφρασης προσώπων που κατέχουν θεσμικά ή δικαστικά αξιώματα, με τον ίδιο να επικαλείται, μεταξύ άλλων, τις υποθέσεις Baka κατά Ουγγαρίας και Kövesi κατά Ρουμανίας.
Τι σημαίνει πρακτικά η εξέλιξη
Η νέα εικόνα είναι επομένως αρκετά διαφορετική από μια πλήρη προσφυγή κατά της απόφασης του κυπριακού Ανωτάτου.
Το ΕΔΔΑ δεν καλείται να αποφασίσει εάν το Ανώτατο Συνταγματικό Δικαστήριο της Κύπρου έκρινε σωστά ή λανθασμένα συνολικά την υπόθεση της παύσης. Ούτε επανεξετάζει την κυπριακή διαδικασία ως εφετείο.
Η εξέταση περιορίζεται πλέον στο κατά πόσο, μέσα από τις συγκεκριμένες πράξεις και δημόσιες τοποθετήσεις που συνδέθηκαν με την παύση, παραβιάστηκε η προστασία που παρέχει η Ευρωπαϊκή Σύμβαση στην ελευθερία της έκφρασης.
Σύμφωνα με το δημοσίευμα του «Πολίτη», νομικοί κύκλοι επισημαίνουν παράλληλα ότι η παύση του Οδυσσέα Μιχαηλίδη στηρίχθηκε από το κυπριακό δικαστήριο σε πολλαπλές και αυτοτελείς βάσεις. Αυτό αποτελεί ένα από τα στοιχεία που αναμένεται να προβληθούν από την πλευρά της Δημοκρατίας κατά την εξέταση της υπόθεσης.
Ποιο είναι το επόμενο βήμα
Το επόμενο στάδιο είναι πλέον η διαδικασία ενώπιον του ΕΔΔΑ για το συγκεκριμένο παράπονο.
Η Κυπριακή Δημοκρατία θα κληθεί να καταθέσει τις παρατηρήσεις της και να απαντήσει στα δύο βασικά ζητήματα που έθεσε το Δικαστήριο: εάν υπήρξε επέμβαση στην ελευθερία έκφρασης του Μιχαηλίδη και, εάν υπήρξε, κατά πόσο αυτή ήταν νόμιμη, επιδίωκε θεμιτό σκοπό και ήταν αναγκαία σε μια δημοκρατική κοινωνία.
Ακολούθως θα εξεταστεί η υπόθεση από το ΕΔΔΑ και θα υπάρξει απόφαση επί του συγκεκριμένου σκέλους. Μέχρι τότε, δεν μπορεί να θεωρηθεί ούτε ότι ο Οδυσσέας Μιχαηλίδης έχει δικαιωθεί ούτε ότι η Κυπριακή Δημοκρατία έχει δικαιωθεί.
Το βέβαιο είναι ότι η μεγάλη νομική μάχη που ξεκίνησε στο Στρασβούργο έχει πλέον μικρύνει αισθητά και από τα αρχικά παράπονα για τη διαδικασία, την υπόληψη και την ελευθερία έκφρασης, στο τραπέζι παραμένει μόνο το τελευταίο.
Σε αυτό το σημείο θα κριθεί τελικά και η υπόθεση. Δηλαδή: Αν η παύση ενός ανεξάρτητου θεσμικού αξιωματούχου, λόγω της συμπεριφοράς και των δημόσιων τοποθετήσεών του κατά την άσκηση των καθηκόντων του, υπερέβη τα επιτρεπτά όρια περιορισμού της ελευθερίας της έκφρασης.
