Μέχρι πρότινος, η πολεμική οικονομία στη Ρωσία έδειχνε ανθεκτική στη «χιονοστιβάδα» των δυτικών κυρώσεων.
Την τελευταία τετραετία -όσα διαρκεί πια η ρωσική πλήρης εισβολή στην Ουκρανία- κατέγραφε υψηλότερη μέση ανάπτυξη από αυτήν στην ευρωζώνη.
Όμως το κόστος του πολέμου έχει αρχίσει πλέον να «δαγκώνει».
Και τα ρωσικά νοικοκυριά, και την πολεμική οικονομία που έχει στήσει ο Βλαντίμιρ Πούτιν.
Η ζωή στη Ρωσία γίνεται όλο και πιο ακριβή.
Μετά δε την αύξηση κατά 2% στον ΦΠΑ από τον Ιανουάριο (πλέον 22%), οι τιμές βασικών αγαθών εκτοξεύτηκαν.
Σύμφωνα με την κρατική στατιστική υπηρεσία Rosstat, οι μεγαλύτερες αυξήσεις ήταν σε φρούτα και λαχανικά, https://www.interfax.ru/business/1069940 όπως αγγούρια (+34,4%), ντομάτες (+19,4%), πατάτες (+10,3%), καρότα (+8,3%) και λάχανα (+7,6%).
Ενώ η κεντρική τράπεζα προβλέπει ετήσιο πληθωρισμό έως και 5.5% για φέτος, έρευνα του Ιδρύματος Δημόσιας Γνώμης κατέδειξε ότι ο αντιληπτός πληθωρισμός είναι στο 14,5%.
Όχι τυχαία, στα ρωσικά μέσα κοινωνικής δικτύωσης αυξάνονται τα βίντεο με καταναλωτές απεγνωσμένους από την ακρίβεια στα ράφια των σούπερ μάρκετ, στους λογαριασμούς κοινής ωφελείας, στα βενζινάδικα μιας από τις μεγαλύτερες πετρελαιοπαραγωγούς χώρες του πλανήτη.
«Πληρώνουμε τις αυτοκρατορικές φιλοδοξίες του Πούτιν εδώ και χρόνια», αναφέρει στην ιστοσελία του το ρωσόφωνο αντιπολεμικό project «Τιμές Σήμερα», που λειτουργεί ως παρατηρητήριο τιμών αγαθών και υπηρεσιών σε βάθος τετραετίας.
«Έχουν ξεπεράσει κατά πολύ την αύξηση του εισοδήματος», επισημαίνει.
«Γινόμαστε φτωχότεροι κάθε χρόνο».
Και στις 11 ζώνες ώρας στη Ρωσία, αναφέρει έρευνα της κεντρικής τράπεζας, οι άνθρωποι αναζητούν πλέον φθηνότερες επιλογές, κάνοντας περικοπές όπου και όπως μπορούν.
Γεύματα γρήγορου φαγητού ή τρόφιμα σε προσφορές στα σούπερ μάρκετ αντί εστιατόρια. Επισκευές αυτοκινήτων αντί για νέες αγορές. Σπίτια με φθηνότερα ενοίκια. «Ψαλίδι» στις διακοπές.
Με την κατανάλωση σε πτώση, γράφει το πρακτορείο Reuters, εστιατόρια και καφετέριες βάζουν λουκέτο με τον ταχύτερο ρυθμό από την έναρξη του πολέμου στην Ουκρανία, ακόμη και στην εύπορη Μόσχα.
Πολεμική οικονομία και στασιμοπληθωρισμός
Έπειτα από ρυθμούς ανάπτυξης άνω του 4%, η οικονομία της Ρωσίας βρίσκεται πια σε στασιμότητα, οδεύοντας προς την κρίση.
Η ρωσική κυβέρνηση προβλέπει φέτος ανάπτυξη κατά 1-1,3% του ΑΕΠ.
Το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο μιλά για μόλις 0,8%.
Παρά τη συνεχή τροφοδότηση του ομοσπονδιακού προϋπολογισμού μέσω των πωλήσεων πετρελαίου και φυσικού αερίου, τα έσοδα μειώνονται και η δημοσιονομική «τρύπα» μεγαλώνει.
Αναλυτές προειδοποιούν ότι το δημόσιο έλλειμμα ενδέχεται να φτάσει φέτος το 3,5% έως 4,4% του ΑΕΠ, σε τριπλάσια επίπεδα από τον επίσημο στόχο του 1,6%.
Βασικοί λόγοι είναι τα μειωμένα έσοδα από τις εξαγωγές πετρελαίου (κυρίως προς την Ινδία) και οι υψηλές αμυντικές δαπάνες, που καθιστούν τη ρωσική οικονομία πιο ευάλωτη.
Επηρεάζεται επίσης από διεθνείς κυρώσεις.
Από 1ης Φεβρουαρίου, η ΕΕ και το Ηνωμένο Βασίλειο μείωσαν το ανώτατο όριο τιμής για το ρωσικό αργό πετρέλαιο στα 44,10 δολάρια το βαρέλι.
H Ρωσία έχει βρει τρόπους να το παρακάμψει. Το κάνει όμως με κόστος.
Η Κίνα και η Ινδία παραμένουν μεν οι μεγαλύτεροι αγοραστές ρωσικού πετρελαίου, απαιτούν ωστόσο όλο και μεγαλύτερες εκπτώσεις για να καλύψουν το ρίσκο των δευτερογενών κυρώσεων και το αυξημένο κόστος μεταφοράς μέσω του «σκιώδους στόλου», τα περιθώρια δράσης του οποίου όλο και στενεύουν.
Υπό την απειλή των τιμωρητικών δασμών ύψους 25% από τις ΗΠΑ, η Ινδία ήδη μείωσε τις εισαγωγές της κατά 12% τον Ιανουάριο. Σύμφωνα με το Bloomberg, θα μπορούσαν να μειωθούν στο μισό μέχρι τον Απρίλιο.
Αν και στον αντίποδα οι αγορές από την Κίνα αυξάνονται, ειδικοί αμφιβάλλουν ότι θα αντισταθμίσουν τις αυξανόμενες απώλειες εσόδων της Ρωσίας στην ινδική αγορά.
Κυρίως επειδή οι Κινέζοι εκμεταλλεύονται τη ρωσική υπερπροσφορά για να μειώσουν τις τιμές.
Ρώσικη ρουλέτα
Παρά τα σοβαρά προβλήματα στην οικονομία, η Ρωσία συνεχίζει να δαπανά τεράστια ποσά για τον πόλεμο στην Ουκρανία -σε εξοπλισμούς, μισθούς στρατιωτών, προμήθειες- ενόσω άλλοι τομείς παραγωγής πάσχουν από έλλειψη ανθρώπινου δυναμικού, επενδύσεων και προοπτική.
Οι συνέπειες της κρίσης είναι ήδη ορατές σε πολλούς κλάδους.
Τα δε ελλείμματα στους προϋπολογισμούς των περιφερειών της Ρωσικής Ομοσπονδίας κατέγραψαν ρεκόρ, φτάνοντας τα 1,538 τρισεκατομμύρια ρούβλια στις αρχές του 2026- αλλά και στην αγοραστική δύναμη των ίδιων των Ρώσων από τον πληθωρισμό και την αύξηση της φορολογίας.
Στο μεσοδιάστημα, το υψηλό κόστος δανεισμού έχει γίνει ασφυκτική θηλιά για καταναλωτές και μικρές επιχειρήσεις, ενόσω η αγοραστική δύναμη των Ρώσων λυγίζει από τον πληθωρισμό και την αύξηση της φορολογίας.
Το Εθνικό Ταμείο Πλούτου της Ρωσίας (NWF) θα μπορούσε να εξαντληθεί μέχρι το τέλος του έτους, εκτιμά ο ανεξάρτητος ιστότοπος ερευνητικής δημοσιογραφίας The Insider, που λόγω των περιορισμών στη Ρωσία έχει μεταφέρει την έδρα του στη Ρίγα της Λετονίας.
«Εάν οι αποταμιεύσεις της χώρας εξαντληθούν, η κυβέρνηση θα εξακολουθεί να είναι σε θέση να δανειστεί από τον εγχώριο πληθυσμό, αλλά όχι χωρίς να τροφοδοτήσει έναν νέο γύρο πληθωρισμού», επισημαίνει.
«Ένα υπερβολικά ισχυρό ρούβλι είναι επίσης πιθανό να οδηγήσει, αργά ή γρήγορα, σε υποτίμηση, η οποία με τη σειρά της θα μπορούσε να προκαλέσει μια ακόμη απότομη αύξηση των τιμών».
«Για τα νοικοκυριά, τις επιχειρήσεις και το κράτος, το 2026 αναμένεται να είναι μια χρονιά αυξημένης λιτότητας».
Σε αυτό το φόντο, ο πρόεδρος Βλαντίμιρ Πούτιν ζήτησε από κορυφαίους οικονομικούς αξιωματούχους να αποκαταστήσουν τον ρυθμό ανάπτυξης.
Ήδη, στα μέσα Φεβρουαρίου, η κεντρική τράπεζα της Ρωσίας προχώρησε σε αιφνιδιαστική μείωση του βασικού επιτοκίου κατά 50 μονάδες βάσης, στο 15,5%, σε μια προσπάθεια να αναχαιτισθεί η επιβράδυνση της οικονομίας εν μέσω του πολέμου.
Πλησιάζουν άλλωστε οι κρίσιμες βουλευτικές εκλογές. Αναμένεται να διεξαχθούν το αργότερο έως τις 20 Σεπτεμβρίου.
Πηγή: in
