Οι προβλέψεις του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου δείχνουν σημαντική αύξηση του κατά κεφαλήν ΑΕΠ σε ευρώ σε ολόκληρη την Ευρώπη έως το 2030. Ωστόσο, όταν λαμβάνεται υπόψη η αγοραστική δύναμη, οι κατατάξεις δεν αναμένεται να αλλάξουν σημαντικά.
Το κατά κεφαλήν ακαθάριστο εγχώριο προϊόν (ΑΕΠ) αποτελεί ένα από τα πλέον διαδεδομένα εργαλεία για τη σύγκριση των οικονομιών και, σε μεγάλο μέρος της Ευρώπης, η πορεία του αναμένεται ανοδική.
Ωστόσο, η αύξηση του συγκεκριμένου δείκτη δεν σημαίνει απαραίτητα ότι μια χώρα θα ξεπεράσει τους ανταγωνιστές της, καθώς οι περισσότερες οικονομίες κινούνται προς την ίδια κατεύθυνση. Συχνά, επομένως, η θέση μιας χώρας στην κατάταξη αποκαλύπτει περισσότερα από έναν μεμονωμένο αριθμό.
Ποιες ευρωπαϊκές χώρες αναμένεται, λοιπόν, να καταγράψουν το υψηλότερο κατά κεφαλήν ΑΕΠ το 2030 και ποιες σημαντικές αλλαγές προβλέπονται;
Το Euronews Business εξέτασε τις προβλέψεις του ΔΝΤ για το 2025 και το 2030, τόσο για το ονομαστικό κατά κεφαλήν ΑΕΠ όσο και για την ισοτιμία αγοραστικής δύναμης (PPP), η οποία λαμβάνει υπόψη τις διαφορές στις τιμές μεταξύ των χωρών.
Η Ιρλανδία ξεπερνά το Λουξεμβούργο σε όρους αγοραστικής δύναμης
Μεταξύ 41 ευρωπαϊκών χωρών – στις οποίες περιλαμβάνονται κράτη-μέλη της ΕΕ, υποψήφιες προς ένταξη χώρες, μέλη της EFTA και το Ηνωμένο Βασίλειο – η Ιρλανδία αναμένεται να βρεθεί στην κορυφή της κατάταξης του κατά κεφαλήν ΑΕΠ με βάση την αγοραστική δύναμη το 2030, εκτοπίζοντας το Λουξεμβούργο, το οποίο βρίσκεται στην πρώτη θέση το 2025.
Η συγκεκριμένη πρωτιά, ωστόσο, συνοδεύεται από μια σημαντική επιφύλαξη. Το ΑΕΠ της Ιρλανδίας είναι γνωστό ότι επηρεάζεται σε μεγάλο βαθμό από την έντονη παρουσία πολυεθνικών εταιρειών. Ο Άλαν Μπάρετ, διευθυντής του Economic and Social Research Institute, υποστηρίζει ότι το ακαθάριστο εθνικό εισόδημα (GNI) αποτελεί πολύ πιο αξιόπιστο δείκτη για την πραγματική οικονομική παραγωγή της χώρας.
Με βάση τα στοιχεία της Παγκόσμιας Τράπεζας για το GNI το 2024, η Ιρλανδία δεν θα βρισκόταν καν στην πρώτη τετράδα.
Την πρώτη πεντάδα συμπληρώνουν η Νορβηγία, η Ελβετία και η Δανία, με τις θέσεις τους να παραμένουν σταθερές μεταξύ 2025 και 2030.
Μεταξύ των πέντε μεγαλύτερων οικονομιών της Ευρώπης, η Γερμανία κατατάσσεται υψηλότερα, στη 12η θέση, ακολουθούμενη από τη Γαλλία στη 15η και το Ηνωμένο Βασίλειο στη 16η. Η Ιταλία βρίσκεται στη 18η θέση, ενώ η Ισπανία καταλαμβάνει την 22η και τελευταία θέση μεταξύ των πέντε.
Οι υποψήφιες χώρες στις τελευταίες θέσεις – με μία εξαίρεση
Οι τελευταίες εννέα θέσεις της κατάταξης κυριαρχούνται από υποψήφιες προς ένταξη στην ΕΕ χώρες, με την Ουκρανία, το Κόσοβο και τη Μολδαβία να βρίσκονται στις τελευταίες θέσεις.
Η Τουρκία αποτελεί εξαίρεση, καθώς προβλέπεται να καταλάβει την 29η θέση το 2030, πάνω από τρία κράτη-μέλη της ΕΕ: τη Βουλγαρία, τη Λετονία και την Ελλάδα.
Δεκαπέντε χώρες αναμένεται να διατηρήσουν την ίδια θέση στην κατάταξη μεταξύ 2025 και 2030.
Η Ελλάδα καταγράφει τη μεγαλύτερη υποχώρηση, από την 29η στην 32η θέση, ενώ η Κύπρος σημειώνει τη μεγαλύτερη άνοδο, ανεβαίνοντας από τη 16η στη 13η θέση.
Καμία άλλη χώρα δεν προβλέπεται να μετακινηθεί περισσότερο από τρεις θέσεις.
Η διαφορά μεταξύ της ονομαστικής κατάταξης και εκείνης που βασίζεται στην αγοραστική δύναμη αποκαλύπτει επίσης σημαντικές διαφοροποιήσεις. Η Μάλτα, η Ρουμανία, η Πολωνία και η Τουρκία κατατάσσονται αρκετά υψηλότερα σε όρους αγοραστικής δύναμης από ό,τι με βάση το ονομαστικό ΑΕΠ σε ευρώ, γεγονός που δείχνει ότι η πραγματική αγοραστική τους δύναμη είναι μεγαλύτερη από αυτή που υποδηλώνουν οι ονομαστικοί αριθμοί.
Το αντίθετο ισχύει για την Εσθονία, το Ηνωμένο Βασίλειο, την Ισλανδία και τη Λετονία, όπου η κατάταξη με βάση την αγοραστική δύναμη είναι αισθητά χαμηλότερη από την ονομαστική.
Στην κορυφή, οι διαφορές είναι εντυπωσιακές. Η Ιρλανδία και το Λουξεμβούργο ξεχωρίζουν σημαντικά, με το προβλεπόμενο κατά κεφαλήν ΑΕΠ το 2030 να ανέρχεται σε περίπου 182.000 δολάρια (168.000 ευρώ) και 167.000 δολάρια (154.000 ευρώ), αντίστοιχα, σε όρους διεθνών δολαρίων.
Ακολουθούν η Νορβηγία και η Ελβετία, οι οποίες αναμένεται να ξεπεράσουν τα 115.000 δολάρια (περίπου 106.000 ευρώ).
Αν εξαιρεθούν η Ιρλανδία και το Λουξεμβούργο, οι διαφορές μεταξύ των χωρών της ΕΕ παραμένουν μεγάλες. Η Δανία βρίσκεται στην κορυφή των υπόλοιπων χωρών, με περίπου 100.000 δολάρια (92.000 ευρώ), σχεδόν διπλάσια από την Ελλάδα, η οποία βρίσκεται στα 54.000 δολάρια (50.000 ευρώ), το χαμηλότερο επίπεδο μεταξύ των κρατών-μελών της ΕΕ.
Μεταξύ των μεγάλων οικονομιών, η Γερμανία εμφανίζει την υψηλότερη αγοραστική δύναμη, με περίπου 86.000 δολάρια (79.000 ευρώ), ενώ η Ισπανία βρίσκεται χαμηλότερα, στα 66.000 δολάρια (61.000 ευρώ), με τη διαφορά να ανέρχεται περίπου στο 31%.
Εκτός ΕΕ, η εικόνα είναι ακόμη πιο έντονη. Σχεδόν όλες οι υποψήφιες χώρες προβλέπεται να βρίσκονται κάτω από τα 50.000 δολάρια (46.000 ευρώ), ενώ αρκετές θα παραμείνουν αρκετά χαμηλότερα, με κατά κεφαλήν ΑΕΠ κάτω από τα 30.000 δολάρια (28.000 ευρώ), περίπου στο μισό του επιπέδου της Ελλάδας.
Η απόσταση μεταξύ της ΕΕ και των χωρών που επιδιώκουν να ενταχθούν σε αυτήν παραμένει, επομένως, ιδιαίτερα μεγάλη.
Μεγαλύτερη η ψαλίδα σε όρους ευρώ
Σε ονομαστικούς όρους ευρώ, η διαφορά είναι ακόμη μεγαλύτερη.
Οι προβλέψεις του ΔΝΤ τοποθετούν το κατά κεφαλήν ΑΕΠ στις 41 χώρες από 7.276 ευρώ στην Ουκρανία έως 152.417 ευρώ στο Λουξεμβούργο το 2030 – μια απόσταση πολύ μεγαλύτερη από αυτή που προκύπτει από τις συγκρίσεις με βάση την αγοραστική δύναμη.
Η Βουλγαρία βρίσκεται στην τελευταία θέση μεταξύ των χωρών της ΕΕ, με 28.086 ευρώ.
Ακόμη και αν εξαιρεθούν το Λουξεμβούργο και η Ιρλανδία, με 137.819 ευρώ, η διαφορά μεταξύ των χωρών της Ένωσης παραμένει σημαντική.
Η Δανία κατατάσσεται τρίτη μεταξύ των κρατών-μελών της ΕΕ, με 84.128 ευρώ, ακολουθούμενη από την Ολλανδία με 79.613 ευρώ, τη Σουηδία με 73.104 ευρώ και την Αυστρία με 67.406 ευρώ.
Η Γερμανία, με 65.924 ευρώ, βρίσκεται στη 10η θέση της συνολικής κατάταξης και είναι η μόνη από τις πέντε μεγαλύτερες ευρωπαϊκές οικονομίες που βρίσκεται στην πρώτη δεκάδα.
Ακολουθεί από κοντά το Ηνωμένο Βασίλειο, στην 11η θέση, με 64.360 ευρώ.
Εκτός ΕΕ, η Ελβετία με 127.846 ευρώ, η Ισλανδία με 108.366 ευρώ και η Νορβηγία με 93.046 ευρώ βρίσκονται επίσης στην πρώτη πεντάδα, ανάμεσα στο Λουξεμβούργο και την Ιρλανδία στην κορυφή.
Η γενικότερη εικόνα παραμένει ξεκάθαρη: οι χώρες της Βόρειας και Δυτικής Ευρώπης συγκεντρώνονται στις υψηλότερες θέσεις, ενώ η Ανατολική Ευρώπη – και ιδιαίτερα οι υποψήφιες προς ένταξη χώρες – παραμένει αρκετά πίσω.
Πηγή: Euronews
