Σε διαρκή κατάσταση συναγερμού βρίσκεται εδώ και 4,5 χρόνια η Ουκρανία, μια κατάσταση που έχει φθείρει ψυχικά τους πολίτες και έχει προκαλέσει κόστος πολλών εκατομμυρίων στην χώρα της Ανατολικής Ευρώπης. Σύμφωνα με τον υπουργό Οικονομίας και Περιβάλλοντος της χώρας Ολεξάντρ Κραβτσένκο, η κάθε ώρα παράλυσης της οικονομικής δραστηριότητας, όταν χτυπούν οι σειρήνες αεροπορικού συναγερμού, κοστίζει στην Ουκρανία περίπου 45 εκατομμύρια δολάρια.
Τις τελευταίες εβδομάδες, η Ρωσία έχει εντείνει τα πλήγματα κατά των υποδομών που στηρίζουν την ουκρανική οικονομία, στοχεύοντας βιομηχανικές εγκαταστάσεις, αποθήκες, κόμβους logistics και κέντρα δεδομένων.
Ο Κραβτσένκο περιέγραψε στον Guardian την εκστρατεία αυτή ως μια προσπάθεια να «καταστραφεί σχεδόν ολόκληρη η οικονομία». «Αυτό που δεν είχαμε υπολογίσει πλήρως ήταν το πόσο γρήγορα η Ρωσία θα αναπτύξει αυτά τα drones με κινητήρες τζετ και θα τα χρησιμοποιήσει για να χτυπήσει τα πάντα», δήλωσε, αναφερόμενος στη χρήση των νέων ρωσικών όπλων, που έχουν πλήξει το Κίεβο τις τελευταίες εβδομάδες.
«Όταν οι άνθρωποι βρίσκονται σε καταφύγιο, η επιχείρηση σταματά»
Μιλώντας από το αυστηρά προστατευμένο κυβερνητικό κτίριο στο Κίεβο, ο Κραβτσένκο, πρώην στέλεχος της McKinsey που εντάχθηκε στην κυβέρνηση το καλοκαίρι, εξήγησε ότι οι επιθέσεις έχουν οδηγήσει μεγάλα τμήματα της οικονομίας σε επαναλαμβανόμενες διακοπές λειτουργίας.
Οι εργαζόμενοι αναγκάζονται να καταφεύγουν σε καταφύγια, ενώ οι σειρήνες μπορούν να διαρκούν ακόμη και 10 ώρες την ημέρα. «Αν οι άνθρωποι βρίσκονται σε ένα καταφύγιο, η επιχείρηση σταματά», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Κόκκινος συναγερμός για πυραύλους κίτρινος για drones
Για τον περιορισμό των οικονομικών επιπτώσεων, η ουκρανική κυβέρνηση εισήγαγε πρόσφατα ένα νέο σύστημα προειδοποίησης δύο επιπέδων, με στόχο να επιτρέπει στις επιχειρήσεις να συνεχίζουν τη λειτουργία τους όταν οι συνθήκες το επιτρέπουν.
Ο «κόκκινος» συναγερμός αφορά απειλή από πυραύλους και απαιτεί την άμεση μετακίνηση πολιτών σε καταφύγια.
Ο «κίτρινος» συναγερμός αφορά απειλές από drones και επιτρέπει σε πολλές επιχειρήσεις να παραμένουν ανοικτές.
Πάνω από τις μισές επιχειρήσεις, σύμφωνα με τον Ουκρανό υπουργό, συνεχίζουν να λειτουργούν κατά τη διάρκεια κίτρινων συναγερμών.
Ωστόσο, η διαφορά αυτή δεν αποτελεί εγγύηση ασφάλειας. Τη Δευτέρα, ρωσικό drone με κινητήρα τζετ έπληξε την Εθνική Ακαδημία Επιστημών στο κέντρο του Κιέβου, ενώ βρισκόταν σε ισχύ κίτρινος συναγερμός. Από την επίθεση σκοτώθηκαν δύο άνθρωποι, ενώ εργαζόμενοι βρίσκονταν ακόμη μέσα στο κτίριο.
Ζημιές 10 δισ. δολαρίων σε υποδομές μέσα στο 2025
Ο Κραβτσένκο ανέφερε ότι οι ρωσικές επιθέσεις μόνο μέσα στη φετινή χρονιά έχουν προκαλέσει ζημιές περίπου 10 δισ. δολαρίων σε πάγια περιουσιακά στοιχεία. Στο στόχαστρο έχουν βρεθεί χαλυβουργίες, αποθήκες, υποδομές μεταφορών και logistics, αλλά και, πιο πρόσφατα, κέντρα δεδομένων.
Παράλληλα, η Ρωσία έχει, ουσιαστικά, αποκλείσει τα ουκρανικά λιμάνια στη Μαύρη Θάλασσα, τα οποία πριν από τον αποκλεισμό διακινούσαν το μεγαλύτερο μέρος των εξαγωγών της χώρας.
Ο Ουκρανός υπουργός εκτίμησε ότι η κυβέρνηση είναι καλύτερα προετοιμασμένη για έναν ακόμη δύσκολο χειμώνα, ο οποίος ενδέχεται να είναι «ο πιο σκληρός του πολέμου», λόγω της πίεσης στις ενεργειακές υποδομές και στις επιχειρήσεις.
Για την προστασία από μελλοντικά πλήγματα, η ουκρανική κυβέρνηση εξετάζει τρόπους ώστε περισσότερες ιδιωτικές εταιρείες να μπορούν να αποκτήσουν συστήματα αεράμυνας.
Ο Κραβτσένκο, ωστόσο, προειδοποίησε ότι καμία επιχείρηση δεν μπορεί να προστατευθεί πλήρως από ρωσικούς πυραύλους και drones.
Δημοσιονομικό κενό 20 δισ. δολαρίων
Οι συνεχείς επιθέσεις έχουν επιβαρύνει ακόμη περισσότερο τα ήδη πιεσμένα δημόσια οικονομικά της Ουκρανίας.
Ο πρόεδρος Βολοντίμιρ Ζελένσκι είχε εκτιμήσει πρόσφατα ότι το δημοσιονομικό έλλειμμα της χώρας για φέτος ανέρχεται σε περίπου 27 δισ. δολάρια, γεγονός που προκάλεσε ερωτήματα σε ορισμένες ευρωπαϊκές κυβερνήσεις, παρά το πακέτο δανείων ύψους 90 δισ. ευρώ που έχει συμφωνήσει η ΕΕ για την Ουκρανία για τα έτη 2026 και 2027.
Ο Κραβτσένκο ανέφερε ότι η κυβέρνηση κατάφερε έκτοτε να μειώσει το κενό στα 20 δισ. δολάρια, μέσω περικοπών δαπανών και αξιοποίησης επιπλέον εσωτερικών αποθεμάτων.
με αυτά τα δεδομένα, το Κίεβο ζητά πλέον πρόσθετη στήριξη από την Ευρωπαϊκή Ένωση, την Ιαπωνία, τον Καναδά και τη Βρετανία, ακόμη και μέσω πιθανής επίσπευσης δανείων που είχαν προγραμματιστεί για το επόμενο έτος. «Υπάρχει πολύ ενεργή συνεργασία με όλους τους διεθνείς εταίρους μας για την εξασφάλιση πρόσθετων πηγών χρηματοδότησης», δήλωσε.
Οι κατηγορίες περί διαφθοράς και η πίεση από τους συμμάχους
Ο Ουκρανός υπουργός απέρριψε τις εκτιμήσεις ότι το δημοσιονομικό κενό οφείλεται σε κακοδιαχείριση ή διαφθορά. Αρνήθηκε επίσης ότι συνδέεται με υπερβολικές δαπάνες του πρώην υπουργού Άμυνας, Μιχάιλο Φεντόροφ, ο οποίος είχε πρωταγωνιστήσει στη μεταρρύθμιση των στρατιωτικών προμηθειών και στην επέκταση του προγράμματος drones της Ουκρανίας, πριν απομακρυνθεί από την κυβέρνηση τον Ιούλιο.
«Το κόστος του πολέμου απλώς αυξάνεται», δήλωσε ο Κραβτσένκο, επισημαίνοντας την ανάγκη για περισσότερα συστήματα αεράμυνας και ταχύτερη ανάπτυξη drones που θα μπορούν να αναχαιτίζουν τα νέα ρωσικά όπλα.
Ωστόσο, σκάνδαλα διαφθοράς έχουν αγγίξει και το περιβάλλον του Ζελένσκι, προκαλώντας προβληματισμό τόσο στο εσωτερικό της χώρας όσο και μεταξύ των δυτικών δωρητών.
Σύμφωνα με πρόσφατη δημοσκόπηση του Kyiv International Institute of Sociology, η διαφθορά στην κυβέρνηση αποτελεί τη σημαντικότερη ανησυχία των Ουκρανών, με ποσοστό 50%, μπροστά από τις μαζικές επιθέσεις με drones και πυραύλους (40%). Η ίδια έρευνα έδειξε ότι το 72% των ερωτηθέντων θεωρεί πως ο Ζελένσκι φέρει προσωπική ευθύνη για τις πράξεις διαφθοράς ανθρώπων του περιβάλλοντός του.
Ο Κραβτσένκο αναγνώρισε ότι η Ουκρανία αντιμετωπίζει τόσο το πρόβλημα της διαφθοράς όσο και το πρόβλημα της διεθνούς εικόνας της. «Εκτιμώ ιδιαίτερα την πίεση των Ευρωπαίων εταίρων για μεταρρυθμίσεις», ανέφερε, προσθέτοντας ότι η χώρα πρέπει να αντιμετωπίσει και τις αντιλήψεις περί διαφθοράς στο εσωτερικό και στο εξωτερικό.
Αυξανόμενη «κόπωση» στην Ευρώπη
Οι ανάγκες εξωτερικής χρηματοδότησης της Ουκρανίας για το 2027 εκτιμώνται στα 52,6 δισ. δολάρια, ωστόσο μέχρι στιγμής έχουν εξασφαλιστεί περίπου 20 δισ. Μεταξύ των επιλογών που εξετάζονται είναι νέες αυξήσεις φόρων και περικοπές δαπανών.
Ερωτηθείς αν η άνοδος κομμάτων που αμφισβητούν τη συνέχιση της στήριξης προς την Ουκρανία στη Γαλλία και τη Γερμανία μπορεί να αποδυναμώσει τη δυτική υποστήριξη προς το Κίεβο, ο Κραβτσένκο απάντησε: «Ανησυχώ; Νομίζω ότι πιθανότατα θα έπρεπε». «Η συνολική κόπωση αυξάνεται στην Ευρώπη», πρόσθεσε.
Πηγή: Protothema
