Περισσότεροι από δέκα εκατομμύρια άνθρωποι αναμένεται, σύμφωνα με τις ιρανικές αρχές, να συμμετάσχουν στις πολυήμερες τελετές για τον πρώην ανώτατο ηγέτη του Ιράν, Αλί Χαμενεΐ, οι οποίες ξεκίνησαν στην Τεχεράνη υπό δρακόντεια μέτρα ασφαλείας.
Χιλιάδες πολίτες συγκεντρώθηκαν από το πρωί στο συγκρότημα Grand Mosalla, όπου η σορός του Χαμενεΐ έχει τεθεί σε λαϊκό προσκύνημα, κρατώντας ιρανικές σημαίες και θρησκευτικά σύμβολα, ενώ ακούγονται συνθήματα κατά των Ηνωμένων Πολιτειών και του Ισραήλ. Οι ιρανικές αρχές παρουσιάζουν τις τελετές ως επίδειξη εθνικής ενότητας και συνέχειας του πολιτικού και θρησκευτικού κατεστημένου της χώρας.
Ποιες χώρες εκπροσωπούνται
Οι εκδηλώσεις πένθους θα διαρκέσουν μέχρι τις 9 Ιουλίου. Στις τελετές συμμετέχουν αντιπροσωπείες από δεκάδες χώρες, μεταξύ των οποίων η Κίνα, η Ρωσία, το Πακιστάν, η Τουρκία και άλλες χώρες της Μέσης Ανατολής και της Ασίας, γεγονός που η Τεχεράνη προβάλλει ως ένδειξη διεθνούς στήριξης.
Οι τελετές της κηδείας ξεκίνησαν χθες και δεν αφορούν μόνο στον Χαμενεΐ, αλλά και στα υπόλοιπα μέλη της οικογένειάς του που δολοφονήθηκαν την πρώτη μέρα του πολέμου από τις ΗΠΑ και το Ισραήλ. Μαζί με τη σορό του ανώτατου ηγέτη εκτίθενται οι σοροί της κόρης του, της νύφης του, του γαμπρού του και της εγγονής του, η οποία ήταν μόλις τριών ετών.
Η χθεσινή ημέρα ήταν αφιερωμένη στις διεθνείς αντιπροσωπείες και στις οικογένειες των θυμάτων του πολέμου των 40 ημερών αλλά και του περσινού πολέμου των 12 ημερών, οι οποίοι απέτισαν φόρο τιμής στον δολοφονημένο ηγέτη.
Αντιπρόσωποι από δεκάδες χώρες έφτασαν ή αναμένεται να φτάσουν στο Ιράν για τις τελετές της κηδείας. Ανάμεσά τους ο πρωθυπουργός του Πακιστάν, Σεχμπάζ Σαρίφ, η υφυπουργός Εξωτερικών της Ινδίας, Παμπίτρα Μαργκερίτα, ο αντιπρόεδρος της Τουρκίας, Τζεβντέτ Γιλμάζ και ο πρώην ρώσος αντιπρόεδρος, Ντμίτρι Μεντβέντεφ.
Εκπρόσωποι του Αφγανιστάν, του Ομάν και της Κίνας παρίστανται επίσης στις τελετές της κηδείας.
Η κηδεία πραγματοποιείται σε μια περίοδο κατά την οποία οι εντάσεις στην περιοχή παραμένουν υψηλές μετά τον πόλεμο που προηγήθηκε, ενώ τα μέτρα ασφαλείας στην ιρανική πρωτεύουσα είναι ιδιαίτερα αυστηρά. Παράλληλα, πολιτικοί αναλυτές εκτιμούν ότι οι τελετές έχουν διπλό στόχο: να προβάλουν προς το εξωτερικό εικόνα σταθερότητας και να ενισχύσουν το μήνυμα ενότητας στο εσωτερικό της χώρας.
Οι εικόνες από την ιρανική πρωτεύουσα δείχνουν πλήθος κόσμου να συρρέει στο Grand Mosalla, το θρησκευτικό τέμενος που εκτίθεται η σορός του Χαμενεΐ, ενώ πολλοί κρατούν στα χέρια τους κόκκινες σημαίες, που συμβολίζουν την επιθυμία εκδίκησης.
«Θάνατος στην Αμερική» – Συνθήματα στην κηδεία του Χαμενεΐ
Οι συμβολισμοί εξάλλου κυριαρχούν στις τελετές της κηδείας, που ξεκίνησε χθες και θα ολοκληρωθεί την Πέμπτη με την ταφή στη Μασάντ, την ιδιαίτερη πατρίδα του Χαμενεΐ.
Η χρονική επιλογή της κηδείας δεν είναι τυχαία. Συμπίπτει με την 4η Ιουλίου, την Ημέρα Ανεξαρτησίας των ΗΠΑ που γιορτάστηκε από τον Ντόναλντ Τραμπ με πομπώδη τρόπο στο όρος Ράσμορ, από όπου δεν έλειψαν οι αναφορές στο Ιράν.
Ωστόσο οι περισσότεροι Ιρανοί δεν έχουν στο μυαλό τους την ανεξαρτησία των Αμερικανών. Ο Μοχάμεντ Εσλάμι, ερευνητής στο Πανεπιστήμιο της Τεχεράνης, εξήγησε στο Al Jazeera ότι η κηδεία γίνεται μετά τις πρώτες δέκα ημέρες του μήνα Μουχάραμ, όταν τιμάται ο θάνατος του Χουσεΐν Αλί Σαλάμ, του τρίτου Ιμάμη των Σιιτών.
«Σκοτώστε τον Τραμπ» αναγράφεται στο κόκκινο πανό
Το μήνυμα απευθύνεται στους σιίτες των άλλων χωρών και το Ιράν «λέει» ότι ο θάνατος του Χαμενεΐ είναι συνέχεια του θανάτου του Ιμάμη Χουσεΐν Αλί, σημειώνει ο Εσλάμι.
Απών ο Μοτζταμπά Χαμενεΐ
Αυτός που δεν έχει εμφανιστεί προς το παρόν στις τελετές, είναι ο διάδοχος του Αλί Χαμενεΐ και γιος του, Μοτζταμπά Χαμενεΐ. «Το Ιράν έχει εξετάσει την πιθανότητα το Ισραήλ να πραγματοποιήσει μια δεύτερη επίθεση αποκεφαλισμού ηγεσίας στην κηδεία. Στο παρελθόν, το Ισραήλ έχει χρησιμοποιήσει νεκρικές πομπές για να στοχεύσει πολιτικούς ηγέτες», είπε ο Πολ Μάσγκρεϊβ, αναπληρωτής καθηγητής στο Πανεπιστήμιο Τζόρτζταουν του Κατάρ, στο Al Jazeera.
Ωστόσο ο ίδιος εκτιμά ότι το Ιράν θα πρέπει να βρει έναν τρόπο να εμφανίσει τον νέο ανώτατο ηγέτη παρά τις εύλογες ανησυχίες ασφαλείας. «Νομίζω ότι τελικά το Ιράν θα πρέπει να βρει έναν τρόπο να δείξει ότι δεν πρόκειται για έναν κρυφό ανώτατο ηγέτη, αλλά για κάποιον που είναι πραγματικά υπεύθυνος. Παρά τις εύλογες ανησυχίες ασφαλείας που μπορεί να έχει η Τεχεράνη, τελικά θα πρέπει να το τολμήσουν», είπε ο Μάσγκρεϊβ.
Ο Τραμπ σε ομιλία του είπε ότι η Ουάσιγκτον παραχώρησε προσωρινή αναστολή για να πραγματοποιήσει την κηδεία, αλλά οι αμφιβολίες για την αξιοπιστία του αμερικανού προέδρου αυξάνονται ακόμα παραπάνω όταν κάτι αφορά το Ισραήλ, που έχει αποδείξει ότι η δολοφονία ξένων ηγετών είναι προσφιλής του τακτική.
Πόσο μάλλον όταν Αμερικανοί αξιωματούχοι, σύμφωνα με ρεπορτάζ των New York Times, φοβόντουσαν ότι το Ισραήλ θα σκότωνε τον Αραγτσί και τον Γκαλιμπάφ, τους διαπραγματευτές του Ιράν, στις πρόσφατες διαδικασίες διαπραγματεύσεων για συμφωνία με τις ΗΠΑ.
Με τις εύθραυστες διαπραγματεύσεις να συνεχίζονται, η κηδεία έχει διπλή σημασία για το Ιράν. Από τη μία στέλνει μήνυμα στο εξωτερικό, σε εχθρούς και συμμάχους, ότι η δολοφονία του Ανώτατου Ηγέτη κάθε άλλο παρά ήταν αρκετή για να αλλάξει το καθεστώς ή η γραμμή του Ιράν.
Οι τελετές της κηδείας
Η σορός του Χαμενεΐ θα μεταφερθεί τη Δευτέρα στην πόλη Κομ, το κέντρο της σιιτικής ιεραρχίας του Ιράν. Οι τοπικές αρχές αναμένουν μεγάλη συμμετοχή – παρά το ότι επίκειται καύσωνας – και δήλωσαν ότι έχουν προμηθευτεί 20 εκατ. μπουκάλια νερό και 1,5 εκατ. σάντουιτς.
Την Τετάρτη, η σορός του θα μεταφερθεί στο Ιράκ, όπου θα πραγματοποιηθούν τελετές στις ιερές πόλεις των σιιτών Νατζάφ και Καρμπάλα.
Την Πέμπτη, η σορός θα μεταφερθεί στη Μασάντ, στο μαυσωλείο του Αλί αλ-Ριντά, μιας επίσης σημαντικής θρησκευτικής προσωπικότητας στο Σιιτικό Ισλάμ.
