Στέλλα Μούρεττου
Δεν είναι λίγες οι φορές που είδαμε στα Μέσα Κοινωνικής Δικτύωσης βίντεο του Γιάννη Αγγελή με κάθε λογής φίδια. Και σίγουρα δεν είναι λίγοι εκείνοι που φοβήθηκαν ακόμη και μόνο στη θέα ενός τέτοιου ερπετού. Πόσω μάλλον όταν βλέπεις τον ίδιο να τα κρατά με απόλυτη ψυχραιμία και να τα παρουσιάζει μπροστά στην κάμερα.
Μιλήσαμε μαζί του ένα βράδυ, την ώρα που βρισκόταν καθ’ οδόν προς την Πάφο για αντιμετώπιση περιστατικού. Θελήσαμε να μάθουμε ποιος είναι ο άνθρωπος πίσω από τις διασώσεις φιδιών και πώς ξεκίνησε αυτή η ιδιαίτερη ενασχόληση. Δεν πρόκειται για κάτι απλό ούτε για κάτι «όμορφο» με τη συνηθισμένη έννοια του όρου, αλλά για μια άγρια ομορφιά που λίγοι μπορούν πραγματικά να κατανοήσουν.
Το θάρρος και η απίστευτη ψυχραιμία που επιδεικνύει απέναντι στα φίδια τον έχουν κάνει ευρέως γνωστό, όχι μόνο στην Κύπρο αλλά και στο εξωτερικό, μέχρι και στην Ταϊλάνδη.
Η πρώτη επαφή με τα φίδια
Όπως μας εξήγησε, η πρώτη του επαφή με φίδι έγινε όταν ήταν μόλις επτά ετών, σε κατασκήνωση των προσκόπων. Ένα φίδι μπήκε στο αντίσκηνό του και ενώ οι περισσότεροι θα έτρεχαν πανικόβλητοι, εκείνος το έπιασε από το κεφάλι και το έβγαλε έξω.
«Είχα πλήρη άγνοια κινδύνου και δεν ήξερα καν τι φίδι ήταν», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Όταν ήταν επτά ετών, σε κατασκήνωση, ένα φίδι μπήκε στο αντίσκηνό του. Ενώ οι περισσότεροι θα έτρεχαν πανικόβλητοι, εκείνος το έπιασε από το κεφάλι και το έβγαλε έξω.
Αυτό το περιστατικό στάθηκε η αφορμή για να αρχίσει να μελετά και να ερευνά τον κόσμο των φιδιών, χωρίς φυσικά τότε να φαντάζεται ότι αργότερα θα γινόταν ένας από τους πιο γνωστούς ανθρώπους στην Κύπρο στον τομέα διαχείρισης και διάσωσης φιδιών.
Από τη θάλασσα… στα ερπετά
Ο Γιάννης Αγγελή σπούδασε δόκιμος καπετάνιος και σήμερα εργάζεται ως λιμενεργάτης στο λιμάνι Λεμεσού. Τα πολλά ταξίδια που έκανε στο εξωτερικό αποτέλεσαν ευκαιρία για περαιτέρω μελέτη των ερπετών και επίσκεψη σε εξειδικευμένους χώρους φιλοξενίας φιδιών.
Σταδιακά, το προσωπικό του ενδιαφέρον εξελίχθηκε σε επαγγελματική ενασχόληση.
«Δημιούργησα εκπαιδευτικά ντοκιμαντέρ για τα κυπριακά φίδια και ιδιαίτερα για την οχιά, ενώ συνεργάστηκα με το περιοδικό “Hunt & Shoot” για την κυκλοφορία τους σε CD. Το 2012 προχώρησα και στην παραγωγή ντοκιμαντέρ για αφρικανικά φίδια», ανέφερε.
Παράλληλα, ταξιδεύει συχνά στην Ταϊλάνδη, όπου συμμετέχει σε διασώσεις βασιλικών κομπρών και άλλων ειδών φιδιών.
«Όπως κάθε χώρα έχει τη δική της περίοδο αναπαραγωγής, έτσι και στην Ταϊλάνδη, κατά τους δικούς μας χειμερινούς μήνες, τα φίδια κατεβαίνουν προς πιο κατοικημένες περιοχές. Εκεί καλούμαι να βοηθήσω στην απομάκρυνσή τους», εξήγησε.
Το Ερπετολογικό Κέντρο και οι διασώσεις
Ο ίδιος ίδρυσε το Ερπετολογικό Κέντρο “The Reptile Jungle” στη Λεμεσό, ενώ συνεργάζεται, όταν χρειαστεί, με την Αστυνομία και την Πυροσβεστική Υπηρεσία για περιστατικά εμφάνισης φιδιών σε κατοικημένες περιοχές.
Κατά τις περιόδους έξαρσης βρίσκεται κυριολεκτικά σε κατάσταση «on call» όλο το 24ωρο.
«Οι περισσότερες κλήσεις γίνονται τον Μάιο και τον Ιούνιο και αργότερα ξανά τον Αύγουστο και τον Σεπτέμβριο. Είναι οι μήνες που τα φίδια αναζητούν τροφή και δροσερά σημεία», είπε.
Όπως εξήγησε, οι περιοχές όπου σήμερα υπάρχουν κατοικίες ήταν κάποτε φυσικοί βιότοποι των φιδιών.
«Εμείς μπήκαμε στους χώρους τους και όχι εκείνα στους δικούς μας», σημείωσε χαρακτηριστικά.
Τα φίδια προσελκύονται κυρίως από το νερό, την τροφή και τα σκιερά μέρη. Ακαθάριστα οικόπεδα, τρωκτικά και υπερβολική άρδευση δημιουργούν ιδανικές συνθήκες για την παρουσία τους.
«Η καλύτερη πρόληψη είναι να καθαρίζουμε τους κήπους και τα χωράφια μας από αγριόχορτα και να αποφεύγουμε το ανεξέλεγκτο πότισμα», ανέφερε, προσθέτοντας ότι η εταιρεία του παρέχει και υπηρεσίες απώθησης φιδιών με ειδικά σκευάσματα.
Τα οκτώ είδη φιδιών στην Κύπρο
Στην Κύπρο υπάρχουν οκτώ είδη φιδιών, ωστόσο μόνο η οχιά είναι δηλητηριώδης:
Ξυλόδροπης – Cat Snake
Φίνα – Blunt-nosed Viper
Σαΐττα – Montpellier Snake
Μαύρο Φίδι – Large Whip Snake
Κυπριακό Μαυρόφιδο του Τροόδους
Κυπριακό Νερόφιδο – Grass Snake
Ανήλιος – Worm Snake
Δρόπης – Coin Snake
Τα πιο συχνά λάθη των πολιτών
Ο Γιάννης ξεκαθαρίζει ότι τα περισσότερα δαγκώματα οφείλονται σε ανθρώπινο λάθος.
«Το 99,9% των δαγκωμάτων είναι αποτέλεσμα ανθρώπινου λάθους. Το φίδι δεν θα επιτεθεί από μόνο του. Αν νιώσει παγιδευμένο ή αν το πατήσεις κατά λάθος, τότε θα αμυνθεί», εξήγησε.
Τι κάνουμε σε περίπτωση δαγκώματος από οχιά
Σε περίπτωση δαγκώματος, ο ίδιος είναι κατηγορηματικός: «Δεν κάνουμε τίποτα απολύτως. Ούτε αυτοσχέδιες λύσεις ούτε πανικόβλητες κινήσεις».
Το άτομο πρέπει να μεταφερθεί άμεσα στο Γενικό Νοσοκομείο, όπου υπάρχει η δυνατότητα χορήγησης αντιοφικού ορού και παρακολούθησης. «Οποιαδήποτε καθυστέρηση μπορεί να προκαλέσει σοβαρές επιπλοκές, ακόμη και βλάβες σε ζωτικά όργανα», υπογράμμισε.
Όπως εξήγησε, τα συμπτώματα συνήθως ξεκινούν με πρήξιμο στο σημείο του δαγκώματος, ωστόσο πολλά εξαρτώνται από τις συνθήκες του περιστατικού. «Παίζει ρόλο αν το φίδι αμυνόταν, αν προκλήθηκε, ακόμη και αν είχε τραφεί προηγουμένως. Το σημαντικό είναι να μεταβεί άμεσα ο ασθενής στο νοσοκομείο», σημείωσε.
Παράλληλα, εξήγησε γιατί οι ασθενείς συχνά μεταφέρονται σε μονάδα εντατικής παρακολούθησης. «Ο αντιοφικός ορός από μόνος του μπορεί να προκαλέσει αλλεργικές αντιδράσεις σε αρκετό κόσμο. Για αυτό, βάσει πρωτοκόλλου, γίνονται ειδικές εξετάσεις πριν από τη χορήγησή του», ανέφερε.
Μήνυμα ενημέρωσης και όχι φόβου
Ο Γιάννης Αγγελή στέλνει μήνυμα ενημέρωσης και όχι φόβου προς το κοινό.
«Η άγνοια είναι αυτή που σκοτώνει», τόνισε, καλώντας τον κόσμο να μάθει να αναγνωρίζει τα επικίνδυνα είδη και να αποφεύγει κινήσεις που θέτουν σε κίνδυνο τόσο τους ανθρώπους όσο και τα ίδια τα φίδια.
Όπως εξήγησε, το δάγκωμα της οχιάς διαφέρει εμφανώς από εκείνο ενός μη δηλητηριώδους φιδιού. «Το δάγκωμα της οχιάς αφήνει μία ή δύο βαθιές τρύπες και μελάνιασμα, ενώ τα μη δηλητηριώδη φίδια αφήνουν πολλές μικρές τρυπούλες μαζί με κοκκίνισμα», είπε.
«Η μαγκιά είναι να μην το σκοτώσεις»
Τέλος, αναφέρθηκε και σε όσους σκοτώνουν φίδια και δημοσιοποιούν τις πράξεις τους στα Μέσα Κοινωνικής Δικτύωσης. «Δεν είναι μαγκιά. Η μαγκιά είναι να μην το σκοτώσεις», δήλωσε.
Όπως είπε, κανείς δεν πρόκειται να κατηγορήσει κάποιον που αντέδρασε από φόβο για να προστατευθεί. Το πρόβλημα, όμως, είναι η δημόσια προβολή τέτοιων ενεργειών, καθώς μπορεί να παρακινήσει και άλλους να πράξουν το ίδιο. «Τέτοιες ενέργειες τις καταδικάζουμε», κατέληξε.
(Αδημοσίευτες φωτογραφίες από διασώσεις ερπετών στην Ταϊλάνδη. Αρχείο Γιάννη Αγγελή)
