Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή παρουσίασε ένα ολοκληρωμένο Σχέδιο Δράσης κατά του ηλεκτρονικού εκφοβισμού (cyberbullying) στο Στρασβούργο, με στόχο την προστασία της ψυχικής υγείας των παιδιών και των εφήβων στο διαδίκτυο. Στο επίκεντρο του σχεδίου βρίσκεται η δημιουργία μιας ευρωπαϊκής εφαρμογής που θα επιτρέπει στα θύματα ηλεκτρονικού εκφοβισμού να αναζητούν βοήθεια και να καταγγέλλουν περιστατικά κακοποίησης, προσαρμοσμένη στις εθνικές ιδιαιτερότητες κάθε κράτους-μέλους.
«Σήμερα, το 97% των νέων στην ΕΕ χρησιμοποιεί το Διαδίκτυο καθημερινά. Έχουν το δικαίωμα να αναζητούν πληροφορίες, να μαθαίνουν, να συνδέονται και να γίνονται ενεργοί πολίτες, χωρίς όμως να εκτίθενται σε κινδύνους όπως ο ηλεκτρονικός εκφοβισμός,» τόνισε η εκτελεστική αντιπρόεδρος της ΕΕ, Χέννα Βίρκκουνεν.
«Με τον Νόμο για τις Ψηφιακές Υπηρεσίες (DSA), έχουμε θέσει υψηλά πρότυπα για την προστασία των ανηλίκων, ενώ παράλληλα ενισχύουμε την εφαρμογή του, όπως αποδεικνύεται από τις εξελίξεις με πλατφόρμες όπως το TikTok, το Instagram και το Facebook. Ωστόσο, η δουλειά μας δεν έχει τελειώσει. Το σχέδιο δράσης που παρουσιάζουμε σήμερα βασίζεται στη συνεργασία με τα κράτη-μέλη και την κοινωνία των πολιτών, για να διασφαλίσουμε ότι κανένα παιδί δεν μένει πίσω,» τόνισε η Βίρκκουνεν.
«Ο ηλεκτρονικός εκφοβισμός παίρνει πολλές μορφές: από προσβλητικά μηνύματα και δημόσια ταπείνωση μέχρι συστηματικό παρενόχληση και βλάβη. Τα στοιχεία είναι ανησυχητικά: τα περιστατικά ηλεκτρονικού εκφοβισμού στην Ευρώπη έχουν αυξηθεί κατά περίπου 25% τόσο για τα αγόρια όσο και για τα κορίτσια μεταξύ 2018 και 2022. Πίσω από κάθε αριθμό κρύβεται ένα παιδί που υποφέρει. Ο ηλεκτρονικός εκφοβισμός δεν είναι απλώς ένα φαινόμενο· μπορεί να καταστρέψει ζωές,», είπε ο Επίτροπος Νεολαίας Γκλέν Μικάλεφφ, αναπτύσσοντας τους τρεις πυλώνες του σχεδίου δράσης της ΕΕ, «την προστασία, με ενίσχυση των νομικών εργαλείων και ευθύνη των πλατφορμών· την πρόληψη, με εκπαίδευση και ενδυνάμωση των νέων, των γονέων και των εκπαιδευτικών· και την ενδυνάμωση, με άμεση πρόσβαση σε βοήθεια με ένα κλικ.
«Στόχος μας είναι να κάνουμε το Διαδίκτυο έναν ασφαλέστερο χώρο, όπου τα παιδιά μπορούν να μεγαλώνουν, να μαθαίνουν και να συνδέονται χωρίς φόβο. Γιατί η τεχνολογία πρέπει να υπηρετεί τους ανθρώπους, και όχι το αντίστροφο», πρόσθεσε.
Η Επιτροπή θα αναπτύξει ένα τεχνικό πρότυπο - blueprint - για την εφαρμογή, το οποίο τα κράτη μέλη θα μπορούν να προσαρμόσουν στις εθνικές τους ανάγκες, όπως έχει γίνει με την εφαρμογή για το όριο ηλικίας στις πλατφόρμες κοινωνικής δικτύωσης, που ήδη δοκιμάζουν κράτη μέλη . Η νέα αυτή εφαρμογή θα βασίζεται στο υπάρχον γαλλικό μοντέλο 3018, το οποίο ήδη παρέχει βοήθεια σε παιδιά θύματα cyberbullying. Μέσω της εφαρμογής, τα παιδιά θα μπορούν να επικοινωνούν με εθνικές γραμμές βοήθειας, να αποθηκεύουν αποδεικτικά στοιχεία και να τα μεταβιβάζουν στις αρχές.
Επιπλέον, η Κομισιόν θα αναθεωρήσει τις υπάρχουσες οδηγίες για την προστασία των ανηλίκων στο πλαίσιο του DSA, με στόχο την βελτίωση των μηχανισμών καταγγελίας και την αποτελεσματικότερη προστασία από τον ηλεκτρονικό εκφοβισμό. Οι πλατφόρμες θα πρέπει να εφαρμόσουν καλύτερα συστήματα για την αποθήκευση και διαχείριση αποδεικτικών στοιχείων.
Από μεριάς τους τα κράτη μέλη καλούνται να αναπτύξουν εθνικά σχέδια δράσης και να υιοθετήσουν κοινές μεθόδους για την καταγραφή και αντιμετώπιση του cyberbullying. Επιπροσθέτως, Η Κομισιόν θα υποστηρίξει την αποτελεσματική εφαρμογή του Νόμου για την Τεχνητή Νοημοσύνη (AI Act), με έμφαση στην απαγόρευση πρακτικών που χρησιμοποιούν την Τεχνητή Νοημοσύνη για εκφοβισμό.
Το σχέδιο δράσης περιλαμβάνει την ενίσχυση της ψηφιακής παιδείας στα σχολεία, μέσω της πλατφόρμας Better Internet for Kids και των Κέντρων Ασφαλούς Διαδικτύου. Επιπλέον, η Επιτροπή θα προωθήσει την Ημέρα Ασφαλούς Διαδικτύου, η οποία γιορτάζεται σε 160 χώρες παγκοσμίως.
Η ευρωπαϊκή εφαρμογή αναμένεται να τεθεί σε λειτουργία στο τρίτο τρίμηνο του 2026, ενώ η Επιτροπή θα συνεργαστεί με τα κράτη-μέλη, την βιομηχανία και την κοινωνία των πολιτών για την εφαρμογή του σχεδίου. Παράλληλα, αναμένεται η σύσταση επιτροπής εμπειρογνωμόνων για την προστασία των παιδιών στο διαδίκτυο, δημοσιεύοντας επιπλέον συστάσεις μέχρι το καλοκαίρι.
Σύμφωνα με στοιχεία, 1 στα 6 παιδιά ηλικίας 11-15 ετών έχει πέσει θύμα cyberbullying, ενώ το 93% των Ευρωπαίων θεωρεί επείγουσα την προστασία των παιδιών από τις αρνητικές επιπτώσεις των social media. Το σχέδιο δράσης βασίζεται σε διαβουλεύσεις με πάνω από 6.000 παιδιά και ενισχύει τους υπάρχοντες μηχανισμούς, όπως ο DSA και ο AI Act.
Η στρατηγική της ΕΕ για την καταπολέμηση του cyberbullying έρχεται καθώς κράτη μέλη όπως η Ισπανία, η Γαλλία και η Δανία, έχουν λάβει πρωτοβουλίες για να απαγορεύσουν την πρόσβαση των μικρών παιδιών στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης.
Πηγή: ΚΥΠΕ
