Στέλλα Μούρεττου
Ένα ερώτημα που αφορά ολοένα και περισσότερους ιδιοκτήτες σκύλων και ευρύτερα κατοικίδιων στην Κύπρο είναι πόσο ασφαλές είναι ένα ζώο όταν το εμπιστευόμαστε σε έναν επαγγελματία για φιλοξενία και ποιος ελέγχει ότι τηρούνται οι προβλεπόμενοι κανόνες; Γνωρίζουμε πραγματικά ποιος το φροντίζει; Ο χώρος στον οποίο το εμπιστευόμαστε πληροί όλες τις προβλεπόμενες προϋποθέσεις; Πόσα αδειοδοτημένα ξενοδοχεία λειτουργούν σήμερα στην Κύπρο, πόσα διαθέτουν πιστοποιητικό διασφάλισης όρων ευημερίας, πόσοι έλεγχοι έχουν πραγματοποιηθεί και τι μέτρα έχουν ληφθεί για όσα δεν συμμορφώνονται;
Αφορμή για το ρεπορτάζ ήταν ο θάνατος ενός σκύλου, ο οποίος, σύμφωνα με ανάρτηση που κυκλοφόρησε στα Μέσα Κοινωνικής Δικτύωσης, έχασε τη ζωή του μόλις λίγες ώρες μετά την παράδοσή του σε χώρο grooming για φιλοξενία. Για τη συγκεκριμένη υπόθεση δεν έχουν γίνει γνωστά όλα τα πραγματικά περιστατικά ούτε η ακριβής αιτία θανάτου του ζώου. Ως εκ τούτου, δεν μπορεί να αποδοθεί ευθύνη χωρίς επίσημη διερεύνηση και στοιχεία.
Σε δηλώσεις του στο 24News, λειτουργός του Τομέα Υγείας και Ευημερίας Ζώων στις Κτηνιατρικές Υπηρεσίες, μας ανέφερε ότι τέτοια περιστατικά είναι σπάνια. Όμως, γίνονται αντιληπτά μόνο μετά από καταγγελία είτε στις Κτηνιατρικές Υπηρεσίες είτε στην Αστυνομία. «Στο πλαίσιο μάλιστα, της διερεύνησης η Αστυνομία μπορεί να ζητήσει από τις Κτηνιατρικές Υπηρεσίες τη διεξαγωγή εξετάσεων, για παράδειγμα νεκροτομικής εξέτασης ή την πραγματοποίηση δειγματοληψιών για περαιτέρω εργαστηριακές εξετάσεις. Η διερεύνηση της υπόθεσης και η ποινική δίωξη σε περίπτωση που στοιχειοθετείται υπόθεση, πραγματοποιούνται από την Αστυνομία».
Ηλίας: Μυριάνθους «Επικρατεί χάος»
Ο Επίτροπος Περιβάλλοντος και Ευημερίας των Ζώων Ηλίας Μυριάνθους ζήτησε από όλους τους εμπλεκόμενους, Κτηνιατρείο, Δήμους, Αστυνομία των Ζώων, στοιχεία για καταρτισμό ενός πλήρους καταλόγου που να περιλαμβάνει τα αδειοδοτημένα και μη αδειοδοτημένα ξενοδοχεία ζώων, με στόχο την τήρηση των κανόνων ευημερίας. Ζήτησε επίσης, στοιχεία για αξιολόγηση της κατάστασης στα καταφύγια ανά το παγκύπριο. Και ενώ αρχικά είχε δημοσιοποιηθεί ότι η έκθεση θα είναι έτοιμη το πρώτο δεκαήμερο του Σεπτέμβρη, ο ίδιος ο Επίτροπος δήλωσε στο 24News, ότι οι αρμόδιοι φορείς δεν έχουν ακόμη ανταποκριθεί στο αίτημά του. Σημείωσε μάλιστα, ότι αντιμετωπίζει χάος στο συγκεκριμένο θέμα, καθώς όλοι επιρρίπτουν ευθύνες ο ένας στον άλλο.
Πόσα ξενοδοχεία είναι αδειοδοτημένα;
Σημείωσε ότι σύμφωνα με τη νομοθεσία όλα τα πρόσωπα που λειτουργούν εκτροφείο, ξενοδοχείο ή καταφύγιο σκύλων και γατών ή υποστατικό προσωρινής φύλαξης σκύλων, πρέπει να έχουν πιστοποιητικό διασφάλισης όρων ευημερίας από τις Κτηνιατρικές Υπηρεσίες. Επιπρόσθετα, σύμφωνα με τον περί Προστασίας και Ευημερίας των Ζώων Νόμο, εξουσίες ελέγχου σε κάθε υποστατικό ή χώρο όπου διατηρούνται ή φιλοξενούνται ζώα, διαθέτει και η Αστυνομία.
Σύμφωνα με τον Τομέα Υγείας και Ευημερίας Ζώων των Κτηνιατρικών Υπηρεσιών, μόνο εννέα αδειοδοτημένα ξενοδοχεία υπάρχουν παγκύπρια. «Μέχρι στιγμής παγκύπρια έχουν εκδοθεί εννέα πιστοποιητικά για ξενοδοχεία και συγκεκριμένα: Τέσσερα στη Λευκωσία, τρία στη Λεμεσό, ένα στη Λάρνακα και ένα στην Πάφο. Στο πιστοποιητικό καθορίζεται το/α είδος/η του/ων ζώου/ων που επιτρέπεται να φιλοξενείται/ούνται, δηλαδή σκύλοι, γάτες ή και τα δύο», σημείωσε ο λειτουργός.
Σε σχέση με το 2023 παρατηρείται μικρή αύξηση στα αδειοδοτημένα ξενοδοχεία ζώων, αφού είχαν καταγραφεί 39 υποστατικά που λειτουργούσαν ως ξενοδοχεία ή εκτροφεία σκύλων και γάτων. Από αυτά: Πέντε ήταν ξενοδοχεία σκύλων με πιστοποιητικό διασφάλισης όρων ευημερίας, δύο ήταν ξενοδοχεία σκύλων και γάτων με το ίδιο πιστοποιητικό και ένα ήταν εκτροφείο σκύλων με πιστοποιητικό. Παράλληλα, από τα υπόλοιπα 31 υποστατικά, τα 26 δεν διέθεταν οικοδομή και πολεοδομική άδεια, ενώ έξι παρουσίαζαν επιπρόσθετα κατασκευαστικά προβλήματα.
Τι ισχύει για pet sitting και grooming
Όλα τα πρόσωπα που λειτουργούν εκτροφείο, ξενοδοχείο ή καταφύγιο σκύλων και γατών ή υποστατικό προσωρινής φύλαξης σκύλων, πρέπει να έχουν πιστοποιητικό διασφάλισης όρων ευημερίας από τις Κτηνιατρικές Υπηρεσίες, σύμφωνα με τους περί Προστασίας και Ευημερίας των Ζώων (Προστασία Σκύλων και Γάτων σε Εκτροφεία, Ξενοδοχεία, Καταφύγια και Υποστατικά Προσωρινής Φύλαξης) Κανονισμούς του 2019 και 2022 (Κ.ΔΠ. 359/2019 και Κ.ΔΠ. 482/2022).
Όλα τα πρόσωπα που λειτουργούν υποστατικό όπου διατηρούνται ζώα με σκοπό την πώληση τους (pet shop), πρέπει να έχουν πιστοποιητικό διασφάλισης όρων ευημερίας από τις Κτηνιατρικές Υπηρεσίες, σύμφωνα με τους περί Προστασίας και Ευημερίας των Ζώων (Κατοχή και Πώληση Ζώων) Κανονισμούς του 2021 (Κ.Δ.Π. 95/2021).
«Κάθε νομοθεσία περιέχει διαφορετικές κατασκευαστικές και λειτουργικές πρόνοιες ανάλογα με το είδος του υποστατικού. Για τα υποστατικά καλλωπισμού ζώων δεν υπάρχει σχετικό νομικό πλαίσιο σε ισχύ», υπογράμμισε ο λειτουργός του Τομέα Υγείας και Ευημερίας Ζώων.
Το ζήτημα γίνεται ακόμη πιο σύνθετο όταν η φιλοξενία δεν γίνεται σε οργανωμένο ξενοδοχείο, αλλά σε ιδιωτική κατοικία.
Τα τελευταία χρόνια έχουν αναπτυχθεί οι υπηρεσίες pet sitting, με ιδιώτες να αναλαμβάνουν έναντι αμοιβής τη φιλοξενία σκύλων στο σπίτι τους. Εδώ προκύπτουν πρόσθετα ερωτήματα: Ποιες ακριβώς προδιαγραφές ισχύουν; Πόσα ζώα μπορεί να φιλοξενεί κάποιος; Ποιος ελέγχει τον χώρο; Τι προβλέπεται σε περίπτωση ασθένειας, τραυματισμού, διαφυγής ή θανάτου ενός ζώου; Ανάλογα ερωτήματα τίθενται και για χώρους grooming, όταν τα ζώα παραμένουν εκεί για αρκετές ώρες ή ακόμη και ημέρες.
Η άδεια δεν είναι απλώς ένα χαρτί
Η ύπαρξη ενός πιστοποιητικού ασφαλώς αποτελεί σημαντική προϋπόθεση, όμως το ερώτημα που τίθεται είναι κατά πόσο οι έλεγχοι συνεχίζονται και μετά την αδειοδότηση και με ποια συχνότητα.
To Mount Olympus Kennel
Επαγγελματίας του χώρου υποστηρίζει ότι η ευθύνη ενός ξενοδοχείου ζώων είναι πολύ μεγαλύτερη από την απλή παροχή ενός χώρου διαμονής, επισημαίνοντας προβλήματα στις διαδικασίες των αρμόδιων υπηρεσιών. Ο Φίλιππος Φιλίππου, ιδιοκτήτης του ξενοδοχείου σκύλων Mount Olympus Kennel στο Γέρι, λειτουργεί τη συγκεκριμένη επιχείρηση εδώ και περίπου 30 χρόνια. «Έβλεπα την ανάγκη για τη λειτουργία ενός ξενοδοχείου σκύλων, αφού τότε δεν υπήρχε στην Κύπρο. Γι’ αυτό αγόρασα τη γη κι επένδυσα σταδιακά €2 εκατομμύρια για να κτιστεί αυτό το ξενοδοχείο. Επίσης, από μόνος μου, προχώρησα σε ανάλυση νερού, για να ξέρω τι ποιότητας νερό θα προσφέρω στα σκυλιά που φιλοξενώ», είπε. Σημείωσε ότι αρχικά εξασφάλισε όλες τις απαραίτητες άδειες, Πολεοδομική, άδεια Οικοδομής και άδεια φροντιστή ζώων. «Η άδεια φροντιστή λαμβάνεται από τις Κτηνιατρικές Υπηρεσίες πληρώνοντας το αντίτιμο των €20 και άδεια εκπαιδευτή προς €50, χωρίς να γίνεται κανένας έλεγχος αν έχουμε τα προσόντα ή την εκπαίδευση. Γενικά υπάρχουν πάρα πολλά υποστατικά, αλλά ποια έχουν άδεια από το Κτηνιατρείο;», διερωτήθηκε.
Συνεχίζοντας ο κ. Φιλίππου αναφέρθηκε στις άδειες λειτουργίας, που διέπονται από τους Δήμους, αλλά, όπως υποστηρίζει, δεν υπάρχει συγκεκριμένη πολιτική που να ακολουθείται με αποτέλεσμα να ακυρώνονται συνεχώς. Επίσης, εξέφρασε την απορία γιατί ο Νόμος βάζει κάτω από την ίδια ομπρέλα και τους ίδιους Κανονισμούς τους σκύλους και τις γάτες, τη στιγμή που δεν έχουν καμία σχέση μεταξύ τους. Επιπλέον, όπως είπε, θα πρέπει να ξεκαθαρίσουν οι περιοχές στις οποίες υπάγονται τα ξενοδοχεία σκύλων. «Για παράδειγμα, στη Λεμεσό έδωσαν άδεια αρχικά για να κτιστεί ξενοδοχείο σκύλων, σε κτηνοτροφική γη και στη συνέχεια, το μετατόπισαν σε γεωργική γη. Η άδεια που δόθηκε για να κτίσω το δικό μου ξενοδοχείο, είναι σε κτηνοτροφική περιοχή και μάλιστα κοντά σε φάρμες που, πρόσφατα αντιμετώπισαν το πρόβλημα του αφθώδους πυρετού», ανέφερε.
Όπως ανέφερε, είναι πολύ σημαντική η εκπαίδευση των σκύλων και η γνώση ψυχολογίας τους. Στην Κύπρο δεν υπάρχει σχολή για εκπαιδευτές. Ο ίδιος είναι πιστοποιημένος εκπαιδευτής σκύλων από χώρες όπως, Γερμανία, Ισραήλ και Γαλλία. Παλαιότερα, μάλιστα, πρόσφερε εκπαίδευση σε σκύλους στον χώρο του ξενοδοχείου, αλλά οι πολλές ώρες διαχείρισης του ξενοδοχείου, δεν του άφηνε χρόνο για να εκπαιδεύσει σκύλους.
Το Mount Olympus Kennel μπορεί να φιλοξενήσει μέχρι και 110 σκύλους διαφόρων μεγεθών. Τα δωμάτια είναι 2Χ6 τετραγωνικά, ενώ υπάρχει βεράντα στο πίσω μέρος για να μπορούν να βγαίνουν έξω. Πολιτική του ξενοδοχείου είναι κάθε δωμάτιο να φιλοξενεί ένα σκύλο, εκτός κι αν ένας ιδιοκτήτης διαθέτει δύο ή και τρία σκυλάκια κι επιθυμεί να μείνουν μαζί. Ποτέ όμως, αν είναι μεγαλόσωμα.
Πολύ σημαντικό παράγοντα αποτελεί η θερμοκρασία του χώρου. «Η θερμοκρασία αποτελεί το σημείο κλειδί σε ένα ξενοδοχείο σκύλων, κι ιδιαίτερα κατά τους καλοκαιρινούς μήνες, που οι σκύλοι είναι ευάλωτοι στη ζέστη», τόνισε και εξήγησε ότι: «Οι εγκαταστάσεις πρέπει να είναι σχεδιασμένες με τρόπο που να εξασφαλίζει επαρκή αερισμό, νερό και κατάλληλες συνθήκες διαμονής. Αν σε ένα δωμάτιο βρίσκονται μαζί 10 σκυλιά και δεν υπάρχει έλεγχος για αέρα ή νερό, τότε δεν θα αντέξουν», τόνισε. Όπως είπε, το κρύο δεν τα επηρεάζει τόσο όσο η ζέστη. «Αυτό που έχει σημασία είναι να έχουν συνέχεια καθαρό νερό, καθώς και το πως θα τοποθετηθούν μέσα στα κλουβιά», υπογράμμισε, τονίζοντας φροντίζει ώστε να μην τοποθετούνται δύο τρελά αρσενικά σε διπλανά δωμάτια ή απέναντι το ένα από το άλλο. Όπως και ότι δεν θα τοποθετήσει μια σκυλίτσα με περίοδο μέσα σε κλουβιά, αλλά μαζί με τα μικρά σκυλάκια στα τελευταία δωμάτια.
Το Mount Olympus Kennel είναι αδειοδοτημένο ξενοδοχείο σκύλων και λειτουργεί 24ώρες το 24ωρο με επιτήρηση. Υπάρχουν τρεις μόνιμοι εργαζόμενοι, ενώ σε ώρες αιχμής, επιπλέον προσωπικό αναλαμβάνει τη φροντίδα, επιβλέποντας την έξοδο των σκύλων από τα δωμάτια, για να κάνουν βόλτα και να παίξουν, πάντα εντός του περιφραγμένου χώρου του ξενοδοχείου.
Έμφαση δίνεται στην άμεση αντίδραση σε περίπτωση που ένα ζώο παρουσιάσει πρόβλημα υγείας. «Κατά το check-in καταγράφονται τα στοιχεία επικοινωνίας τόσο του ιδιοκτήτη όσο και του κτηνιάτρου, ώστε σε περίπτωση προβλήματος, ειδοποιείται πρώτα ο ιδιοκτήτης κι έπειτα, αν χρειάζεται, ο κτηνίατρος του ζώου», ανέφερε. Διευκρίνισε ότι δεν φιλοξενούνται σκυλιά με μεταδοτικές ασθένειες ακριβώς για να μην τεθούν σε κίνδυνο τα υπόλοιπα ζώα. «Η βασική μας υπηρεσία είναι η φύλαξη και το φαγητό», ανέφερε, τονίζοντας ότι πολλά σκυλιά έχουν ιδιαιτερότητες, οπότε αρκετοί ιδιοκτήτες παίρνουν το δικό τους φαγητό, αυτό που είναι συνηθισμένο το δικό τους σκυλί ή ακόμα και διάφορα δικά τους αντικείμενα, όπως το στρώμα τους, τα παιχνίδια τους, ακόμα και γλάστρα με φυτό που έχουν στον χώρο τους.
Ένα ακόμη ζήτημα που αναδεικνύεται είναι η σχέση κόστους και παρεχόμενων υπηρεσιών. Σύμφωνα με τον κ. Φιλίππου κάθε ιδιοκτήτης δεν θα πρέπει να επιλέγει χώρο αποκλειστικά με βάση τη χαμηλότερη τιμή, αλλά να εξετάζει τις συνθήκες στις οποίες θα φιλοξενηθεί το ζώο.
Τέλος, μιλώντας για την Αστυνομία Ζώων τόνισε ότι είναι πολύ καλό μέτρο. Ο ίδιος βρέθηκε τρεις φορές σε δύσκολη κατάσταση όταν ιδιοκτήτες σκύλων τα εγκατέλειψαν στο ξενοδοχείο κι αναγκάστηκε να ζητήσει την παρέμβαση της Αστυνομίας για τα παραλάβουν.
