ΚΥΠΕ
Η διασφάλιση ισότιμης και αποτελεσματικής πρόσβασης των κωφών και βαρήκοων προσώπων στα συστήματα έγκαιρης ειδοποίησης αποτελεί υποχρέωση του κράτους, αναφέρει σε Έκθεσή της η Μαρία Στυλιανού-Λοττίδη, Επίτροπος Διοικήσεως και Προστασίας Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων.
Η Επίτροπος είχε εξετάσει παράπονο που υπέβαλε, στις 31 Ιουλίου 2025, η Παγκύπρια Οργάνωση Κωφών κατά της Πολιτικής Άμυνας, με αντικείμενο την ανάγκη διασφάλισης της προσβασιμότητας των κωφών ατόμων σε πληροφορίες καταστάσεων έκτακτης ανάγκης.
Οπως αναφέρει στην Εκθεσή της, η έγκαιρη ενημέρωση και προειδοποίηση του πληθυσμού σε περίπτωση επικείμενου ή εξελισσόμενου κινδύνου αποτελεί ουσιώδες στοιχείο της πολιτικής προστασίας και συνδέεται άμεσα με την προστασία της ζωής, της σωματικής ακεραιότητας και της ασφάλειας κάθε προσώπου, καθώς και της ιδιοκτησίας του.
Η δυνατότητα πρόσβασης στις σχετικές υπηρεσίες, τονίζει, δεν μπορεί, ως εκ τούτου, να εξαρτάται από την ικανότητα ενός προσώπου να αντιλαμβάνεται ένα ηχητικό μήνυμα ή σήμα κινδύνου, ούτε να περιορίζεται ή να παρεμποδίζεται για λόγους που σχετίζονται με την αναπηρία.
Ειδικότερα, αναφέρει ότι η διασφάλιση ισότιμης και αποτελεσματικής πρόσβασης των κωφών και βαρήκοων προσώπων στα συστήματα έγκαιρης ειδοποίησης αποτελεί υποχρέωση του κράτους.
"Προκύπτει συνεπώς ότι, σε σχέση με τα κωφά άτομα, καθώς και ευρύτερα σε σχέση με τα άτομα με αναπηρίες, δεν αρκεί η τυπική συμπερίληψή τους στα μέτρα που ισχύουν για τον γενικό πληθυσμό, αλλά επιβάλλεται η λήψη διαφοροποιημένων μέτρων ή διαδικασιών, τα οποία διασφαλίζουν στην πράξη ότι τυχόν μηνύματα ή προειδοποιήσεις της Πολιτικής Άμυνας φθάνουν έγκαιρα και κατά τρόπο σαφή και κατανοητό και στα πρόσωπα αυτά, καθώς και ότι τα πρόσωπα αυτά μπορούν, σε κατάσταση έκτακτης ανάγκης, να επικοινωνήσουν αποτελεσματικά με τις αρμόδιες κρατικές υπηρεσίες" σημειώνει.
Είναι μεν θετικό, προσθέτει, "το γεγονός ότι η Πολιτική Άμυνα αναγνωρίζει το υφιστάμενο κενό στον σχεδιασμό και στην παροχή επαρκών και προσβάσιμων μέσων επικοινωνίας για άτομα με προβλήματα ακοής ή ομιλίας σε καταστάσεις έκτακτης ανάγκης, θεωρώντας ως βασική προτεραιότητά της την ανάγκη συμμόρφωσης με τις αρχές της καθολικής πρόσβασης, της ισότητας και της μη διάκρισης, εκφράζοντας την πρόθεση επανεξέτασης των πολιτικών και τεχνολογικών μέσων που εφαρμόζει.
Ωστόσο, αναφέρει, "η συνεχιζόμενη καθυστέρηση στην υλοποίηση συγκεκριμένων ενεργειών απτής συμπερίληψης των ΑμεΑ και δη των κόφων ατόμων στις ενέργειες έγκαιρης ενημέρωσης σε έκτακτη ανάγκη εξακολουθεί να δημιουργεί ευθύνη του κράτους και να τον καθιστά υπόλογο πρώτο προς τους πολίτες του και κατά δεύτερο στις διεθνείς υποχρεώσεις του".
Ως εκ τούτου, αναφέρει η Επίτροπος, θα πρέπει όλα όσα σχεδιάζονται, και συγκεκριμένα, πρώτον, η επικαιροποίηση των Ειδικών Εθνικών Σχεδίων, δεύτερον, η λειτουργία του CY-Alert και τρίτον, η εφαρμογή του ΝG112, να προωθηθούν κατά προτεραιότητα κατά τρόπο που θα διασφαλίζει την ισότιμη πρόσβαση των ατόμων με αναπηρίες στην έγκαιρη προειδοποίηση και στις υπηρεσίες έκτακτης ανάγκης, με βάση συγκεκριμένα χρονοδιαγράμματα, οδικού χάρτη με συγκεκριμένες ενέργειες και διαδικασίες και στενής διαβούλευσης με την ΚΥΣΟΑ και με την Παγκύπρια Οργάνωση Κωφών.
Αυτή, καταλήγει, είναι και η εισήγησή της προς τον Γενικό Διευθυντή Υπουργείου Εσωτερικών και τον Αναπλ. Διοικητή Πολιτικής Άμυνας, στους οποίους υποβάλλεται η Έκθεση. Η Έκθεση κοινοποιείται ταυτόχρονα στην ΚΥΣΟΑ και στην Παγκύπρια Οργάνωση Κωφών.
