Kathimerini.com.cy
Το κράτος δεν κατόρθωσε να επιβάλει τον νόμο στην περίπτωση της παράνομης αδειοδότησης κτηρίου δημόσιας χρήσης στην επαρχία Λευκωσίας, το οποίο λειτουργεί ως μουσικοχορευτικό κέντρο δεξιώσεων, σύμφωνα με τη νέα έκθεση της Ελεγκτικής Υπηρεσίας. Το υποστατικό συνεχίζει να λειτουργεί από τον Οκτώβριο του 2023 χωρίς να τηρεί τους όρους χορήγησης της πολεοδομικής άδειας και της άδειας οικοδομής, με τις αρμόδιες αρχές να συνεχίζουν να απασχολούνται για εξέταση διαδοχικών αιτήσεων που αφορούν στην τροποποίηση βασικών όρων που είχαν τεθεί από το Υπουργικό Συμβούλιο ως προαπαιτούμενα για την χορήγηση πολεοδομικής άδειας κατά παρέκκλιση.
Η Υπηρεσία επανέρχεται στο ζήτημα του κέντρου, λίγο περισσότερο από ένα χρόνο μετά την αρχική έκθεση, η οποία καταδείκνυε μια χαρακτηριστική περίπτωση ανέγερσης υποστατικού, χωρίς την προαπαιτούμενη εξασφάλιση των βασικών αδειών, πολεοδομικής άδειας και άδειας οικοδομής. Η περίπτωση δεν είναι μεμονωμένη, ωστόσο επιλέχθηκε από την Ελεγκτική Υπηρεσία, διότι είχε ήδη ελεγχθεί, δημοσιοποιηθεί και τύχει ευρείας δημοσιότητας το 2025.
Υπενθυμίζεται πως μετά τη δημοσιοποίηση του ζητήματος πέρυσι πυροδοτήθηκε μια αντιπαράθεση ανάμεσα στον τέως Γενικό Ελεγκτή, Οδυσσέα Μιχαηλίδη, τον νυν Γενικό Ελεγκτή, Ανδρέα Παπακωνσταντίνου, και τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας, Νίκο Χριστοδουλίδη. Ο τέως Γενικός Ελεγκτής κατήγγειλε πως η Ελεγκτική Υπηρεσία επέλεξε να αφήσει εκτός της έκθεσής της, ότι η καταγγελία που δέκτηκε και στάθηκε αφορμή για να εξετάσει το ζήτημα, αφορούσε την εμπλοκή του ίδιου του Προέδρου της Δημοκρατίας. Όπως σημείωσε ο κ. Μιχαηλίδης, σύμφωνα με δική του πληροφόρηση, «ο ιδιοκτήτης προέβη σε πολιτική συναλλαγή με τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας». Από πλευράς του ο κ. Χριστοδουλίδης χαρακτήρισε ψευδείς ειδήσεις τους ισχυρισμούς αυτούς.
Εξετάζοντας τι ακολούθησε μετά τη δημοσιοποίηση της έκθεσης του 2025 και, κυρίως, κατά πόσο το κράτος κατόρθωσε, έστω και εκ των υστέρων, να αποκαταστήσει τη νομιμότητα, η Ελεγκτική Υπηρεσία κατέληξε στο συμπέρασμα πως παρά τη δημοσιοποίηση του θέματος, το κράτος δεν επέβαλε τον νόμο. «Η αποστολή ειδοποιήσεων επιβολής, χωρίς τη λήψη άλλων μέτρων, δεν οδήγησε σε ουσιαστική αποκατάσταση της νομιμότητας». Αν η νομιμότητα δεν αποκαθίσταται ούτε σε μια τέτοια περίπτωση που δημοσιοποιήθηκε σε μεγάλο βαθμό, τότε γεννάται ο εύλογος προβληματισμός για όσες δεν ελέγχονται ή δεν γίνονται ευρέως γνωστές.
Ο Γενικός Ελεγκτής χαρακτηρίζει ως αντιπαραγωγικό μοντέλο την πρακτική του κράτους να εξετάζει και να αδειοδοτεί εκ των υστέρων αυθαίρετες αναπτύξεις. Στη συγκεκριμένη περίπτωση μέχρι σήμερα έχουν υποβληθεί έξι αιτήσεις για πολεοδομική άδεια και φαίνεται να λειτουργεί ως δικαιολογία από τις αρμόδιες αρχές για τη μη λήψη διοικητικών ή/και δικαστικών μέτρων.
Ο προβληματισμός της Υπηρεσίας εντείνεται από τις χαμηλές προβλεπόμενες ποινές για πολεοδομικές και οικοδομικές παραβάσεις καθώς και από τις καθυστερήσεις στην εκδίκαση των υποθέσεων, που ενδέχεται να καθιστούν την παράνομη έναρξη οικοδομικών εργασιών πρακτικά χωρίς ουσιαστικές συνέπειες. Επιπλέον, η απόσυρση δικαστικών υποθέσεων από τις αρμόδιες αρχές, όταν εξασφαλίζεται εκ των υστέρων άδεια οικοδομής, αποδυναμώνει την εφαρμογή της νομοθεσίας και περιορίζει τον αποτρεπτικό της χαρακτήρα.
Διάβρωση της εμπιστοσύνης των πολιτών στο κράτος
Η όλη κατάσταση, επισημαίνει ο Γενικός Ελεγκτής, δημιουργεί συνθήκες άνισου ανταγωνισμού αφού οι παρανομούντες αποκτούν συγκριτικό πλεονέκτημα έναντι των νομοταγών. Αυτό εκπέμπει ιδιαίτερα αρνητικά μηνύματα, κάτι που σταδιακά διαβρώνει την εμπιστοσύνη των πολιτών προς το κράτος.
Οι ανεπάρκειες της νομοθεσίας δεν είναι δικαιολογία
Ο ισχυρισμός ότι το ισχύον νομοθετικό πλαίσιο δεν παρέχει επαρκή εργαλεία για δραστικότερη παρέμβαση, ακόμη και αν ευσταθεί, δεν μπορεί να αποτελεί μόνιμη δικαιολογία. Οι αρμόδιες αρχές οφείλουν να αξιοποιούν πλήρως τα διαθέσιμα μέσα και, όπου αυτά αποδεικνύονται ανεπαρκή, να επιδιώκουν έγκαιρα την ενίσχυσή τους μέσω προτάσεων προς την νομοθετική εξουσία.
Σε αντίθετη περίπτωση, η περιορισμένη και επιφανειακή διαχείριση από τις αρμόδιες αρχές ουσιαστικά συντηρεί τις παρανομίες και οδηγεί, πέραν των άλλων, σε σπατάλη δημόσιων πόρων για τη συνεχή αντιμετώπιση των συνεπειών τους.
Κυριότερα θέματα που εξακολουθούν να υφίστανται από την πρώτη έκθεση:
Αδυναμία τήρησης διαδικασιών και έλλειψη επαρκούς ελέγχου
Μη τήρηση των όρων χορηγίας πολεοδομικής άδειας και άδειας οικοδομής
Μη υιοθέτηση όρων που έθεσε το Υπουργικό Συμβούλιο
Έξι πολεοδομικές αιτήσεις – οκτώ χρόνια μετά, η διαδικασία συνεχίζεται
Παραχώρηση του απαιτούμενου ανοικτού δημόσιου χώρου πρασίνου (ΑΔΧ).
Αδειοδότηση αυθαίρετων κατασκευών.
Καθυστέρηση στην εξέταση αιτήσεων από τις αρμόδιες αρχές
Κρατική αδυναμία με αργά και αναποτελεσματικά μοντέλα
Διαπιστώνονται εκ νέου, σοβαρές αδυναμίες στην άσκηση πολεοδομικού και οικοδομικού ελέγχου. Ως αποτέλεσμα των αδυναμιών αυτών, ουσιώδεις όροι που είχαν επιβληθεί από το Υπουργικό Συμβούλιο το 2022 κατά την έγκριση της χορήγησης πολεοδομικής άδειας κατά παρέκκλιση, δεν έχουν υλοποιηθεί, το υποστατικό συνεχίζει να λειτουργεί από τον Οκτώβριο του 2023 χωρίς να τηρεί τους όρους χορήγησης της πολεοδομικής άδειας και της άδειας οικοδομής και οι αρμόδιες αρχές συνεχίζουν να απασχολούνται για εξέταση διαδοχικών αιτήσεων που αφορούν στην τροποποίηση βασικών όρων που είχαν τεθεί από το Υπουργικό Συμβούλιο ως προαπαιτούμενα για την χορήγηση πολεοδομικής άδειας κατά παρέκκλιση.
Τα πιο πάνω καταδεικνύουν ένα αργό και αναποτελεσματικό μοντέλο, το οποίο είναι ενδεικτικό της αδυναμίας ή/και δυστοκίας του κράτους να επιβάλει άμεσα και αποτελεσματικά το νόμο.
