24news team
Η 11η Ιουλίου του 2011 έμελλε να γίνει μια από τις πιο τραγικές σελίδες στη σύγχρονη ιστορία της Κύπρου. 13 νεκροί και 62 τραυματίες ήταν ο τραγικός απολογισμός της φονικής έκρηξης στο Μαρί. Η σφοδρή έκρηξη από τα αποθηκευμένα εκρηκτικά που βρίσκονταν στη Ναυτική Βάση Ευάγγελος Φλωράκης σημειώθηκε λίγο πριν τις 6 το πρωί.
Συγκεκριμένα 2 κιβώτια με εκρηκτικά και πυρίτιδα από τα 98 που βρίσκονταν αποθηκευμένα και τα οποία είχαν κατασχεθεί από το πλοίο Monchegorsk που έπλεε προς τη Συρία ανατινάχθηκαν σκορπίζοντας τον τρόμο από το Μαρί μέχρι και την περιοχή του Governors.
Από την έκρηξη των εμπορευματοκιβωτίων έχασαν τη ζωή τους ο Πλοίαρχος Ανδρέας Ιωαννίδης, ο Αντιπλοίαρχος Λάμπρος Λάμπρου, ο Αρχικελευστής Κλεάνθης Κλεάνθους, ο ΕΠΥ Κελευστής Μιχάλης Ηρακλέους, οι ναύτες Μίλτος Χριστοφόρου, Χριστάκης Χριστοφόρου και Ανδρέας Χαραλάμπους, ο Αρχιλοχίας της Πυροσβεστικής Υπηρεσίας Ανδρέας Παπαδόπουλος, ο Αρχιπυροσβέστης Γιώργος Γιακουμή και οι πυροσβέστες Βασίλης Κρόκος, Σπύρος Τταντής, Παναγιώτης Θεοφίλου και Αδάμος Αδάμου.
Το πόρισμα του Πόλυ Πολυβίου «καίει» την Κυβέρνηση Χριστόφια
«Η έκρηξη προκλήθηκε από ανάφλεξη, γιατί τα εμπορευματοκιβώτια δεν φυλάχθηκαν όπως θα έπρεπε. Ο χώρος εκείνος (σ.σ. η ναυτική βάση στο Μαρί) επελέγη ως ο κατάλληλος για φύλαξη, ουδέποτε όμως ελήφθη υπ’ όψιν η γειτνίαση με τον σταθμό του Βασιλικού».
«Η απόφαση για κατακράτηση του φορτίου ελήφθη από τον πρόεδρο Χριστόφια και οι αποφάσεις μετέπειτα, όπως η τοποθέτησή του στο Μαρί, ελήφθησαν ή ενεκρίθησαν από τον πρόεδρο μετά από εισήγηση του υπουργού Άμυνας. Η τελική απόφαση για τοποθέτηση του φορτίου στο Μαρί ανήκει στον πρόεδρο Χριστόφια».
«Πολιτική ορθή ήταν η απόφαση για κατάσχεση του φορτίου. Στον χειρισμό όμως της κατάστασης υπήρξε ανευθυνότητα. Το φορτίο ήταν σαν ωρολογιακή βόμβα. Αυτό ήταν γνωστό στους υπουργούς Άμυνας και Εξωτερικών και στον πρόεδρο Χριστόφια».
Ευθύνη Δημήτρη Χριστόφια
«Ο πρόεδρος γνώριζε επαρκώς για την επικινδυνότητα του φορτίου από τον Φεβρουάριο του 2009. Μετά από τη συνάντηση τον Φεβρουάριο του 2011, έπρεπε να ήταν κατανοητό σε όλους ότι τα πράγματα οδηγούνταν σε επικίνδυνο σημείο. Έπρεπε να ληφθούν μέτρα με εισηγήσεις ξένων εμπειρογνωμόνων. Ο υπουργός Εξωτερικών, όμως, δεν άφησε τους εμπειρογνώμονες να έρθουν στην Κύπρο, επικαλούμενος πολιτικούς λόγους».
«Γνώριζαν οι αρμόδιοι υπουργοί και ο πρόεδρος για την επικινδυνότητα; Η απάντησή μου είναι, χωρίς αμφιβολία, καταφατική. Res ipsa loquitur (το πράγμα μιλά από μόνο του)».
Η άγνοια του Δημήτρη Χριστόφια
«Η τοποθέτηση του προέδρου για άγνοια είναι απαράδεκτη. Δημιουργεί θέμα εμπιστοσύνης προς τον πρόεδρο, αλλά και αξιοπιστίας του κράτους. Είναι αδικαιολόγητο να λέει ως δικαιολογία ότι οι συνεργάτες του δεν τον ενημέρωναν. Ο πρόεδρος αποδίδει ευθύνες στους υπουργούς του. Ορθά το πράττει, αλλά έχει ευθύνες και ο ίδιος!».
Οι ευθύνες
«Κρίνω ότι ο πρόεδρος έχει σοβαρότατη ευθύνη και όχι μόνο θεσμική, αλλά και προσωπική. Δεν χειρίστηκε ορθά το θέμα και έδειξε αμέλεια. Σοβαρότατο ολίσθημα… Δυστυχώς, με βάσει τα δεδομένα, και ο ΥΠΑΜ και ο ΥΠΕΞ έχουν θεσμικές και προσωπικές ευθύνες».
Πορισμα
«Η κατάληξή μου έχει ως ακολούθως: Ο Υπουργός Άμυνας βαρύνεται με πολύ σοβαρές ευθύνες(θεσμικές και προσωπικές). Επίσης, ο Υπουργός Εξωτερικών βαρύνεται με πολύ σοβαρές ευθύνες (θεσμικές και προσωπικές). Η κύρια ευθύνη όμως ανήκει στον Πρόεδρο της Δημοκρατίας, ο οποίος προΐσταται του Κράτους και της Κυβέρνησης. Ο Πρόεδρος είχε το γενικό πρόσταγμα καθώς και την κυριαρχική εξουσία σε σχέση με το υπό κρίση θέμα. Ο Πρόεδρος έχει τη μεγίστη ευθύνη για την ανεπάρκεια,την αμέλεια και την ολιγωρία που επιδείχθηκαν. Έχει συνεπώς την πιο μεγάλη ευθύνη για το τι συνέβη. Ήταν ο Πρόεδρος που ήταν υπεύθυνος για τη λήψη των ουσιωδών αποφάσεων επί του θέματος. Ήταν οι αποφάσεις και η πολιτική του Προέδρου που οδήγησαν στη μακρά παραμονή του φορτίου στην Κύπρο, υπό τις απαράδεκτες συνθήκες φύλαξης του.
Κρίνω ότι οι ενέργειες, πράξεις και αποφάσεις του Προέδρου ουδόλως ανταποκρίνονται στο ελάχιστο επίπεδο της αναμενόμενης από αυτόν επιμέλειας (τόσο για το δημόσιο συμφέρον, για την οικονομία του τόπου αλλά κυρίως για την ασφάλεια των πολιτών της Δημοκρατίας).
Η ουσία του πράγματος είναι ότι ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας, στην υπό εξέταση περίπτωση, απέτυχε να μεριμνήσει ή έστω και να λάβει στοιχειώδη μέτρα για την ασφάλεια πολιτών της Κυπριακής Δημοκρατίας, και ιδιαίτερα στρατιωτών και πυροσβεστών.
Τονίζω, διευκρινίζω και καταλήγω ότι δεν αναφέρομαι απλώς σε θεσμική και εξ αξιώματος πολιτική ευθύνη, που πάντα υπάρχει.
Στην προκειμένη περίπτωση, καταλογίζω στον Πρόεδρο της Δημοκρατίας σοβαρότατες προσωπικές ευθύνες για το τραγικό συμβάν και τις συνέπειές του».
Ποινές
Τον Αύγουστο του 2013 το Μόνιμο Κακουργιοδικείο Λάρνακας καταδίκασε σε 5 χρόνια φυλάκιση τον τότε Υπουργό Άμυνας Κώστα Παπακώστα και σε 2 χρόνια άλλους 3 κατηγορούμενους που κρίθηκαν ένοχοι:
Τον πρώην διευθυντή της Πυροσβεστικής Υπηρεσίας, Ανδρέα Νικολάου, τον πρώην αναπληρωτή διευθυντή της Πυροσβεστικής Υπηρεσίας Χαράλαμπο Χαραλάμπους και τον πρώην διοικητή της Ειδικής Μονάδας Αντιμετώπισης Καταστροφών, Ανδρέα Λοϊζίδη.
Ο αρχηγός της Εθνικής Φρουράς Πέτρος Τσαλικίδης καταδικάστηκε για ανθρωποκτονία από αμέλεια σε εφτά χρόνια φυλάκιση, απο το στρατοδικείο στην Ελλάδα, αλλά άσκησε έφεση και αφέθηκε ελεύθερος χωρίς περιοριστικά μέτρα.
