Ελισάβετ Γεωργίου
Ομόφωνα το Κακουργιοδικείο έκρινε ότι πριν η υπόθεση για τα έγγραφα των Κεντρικών Φυλακών εισέλθει στην ουσία της, θα πρέπει να τεθούν ενώπιόν του τα έγγραφα που δεν παραδόθηκαν στην υπεράσπιση, ώστε να αποφασίσει το ίδιο αν πράγματι καλύπτονται από τις εξαιρέσεις του άρθρου 7 της ποινικής δικονομίας, αποτελούν δηλαδή διαβαθμισμένα ή απόρρητα έγγραφα.
Σε αυτό το πλαίσιο κινήθηκε και η σημερινή δικάσιμος, η οποία ήταν αφιερωμένη στις αγορεύσεις των συνηγόρων υπεράσπισης γύρω από το ζήτημα της αποκάλυψης του μαρτυρικού υλικού στο σύνολο του. Στο επίκεντρο βρέθηκαν τα έγγραφα που χαρακτηρίζονται ως απόρρητα ή διαβαθμισμένα, με την υπεράσπιση να υποστηρίζει ότι το Δικαστήριο είναι εκείνο που πρέπει να έχει τον τελικό λόγο για το αν δικαιολογείται η μη παράδοσή τους.
Πρώτος αγόρευσε ο δικηγόρος της πρώην διευθύντριας των Κεντρικών Φυλακών Άννας Αριστοτέλους, Χρίστος Τριανταφυλλίδης ο οποίος ανέφερε ότι στην υπόθεση υπάρχουν διαφορετικές κατηγορίες εγγράφων: διαβαθμισμένα, άλλα που παραδόθηκαν κανονικά και άλλα που παραδόθηκαν «ημιμαυρισμένα». Όπως είπε, η υπόθεση περιστρέφεται γύρω από τρεις λέξεις: «άρνηση», «διαφωνία» και «διακριτική ευχέρεια». Κατά την υπεράσπιση, η «άρνηση» αφορά τη στάση της κατηγορούσας αρχής, η «διαφωνία» τη θέση της υπεράσπισης ότι κανένα από τα έγγραφα δεν εμπίπτει στις εξαιρέσεις του άρθρου 7, ενώ η «διακριτική ευχέρεια» αφορά το Δικαστήριο, το οποίο καλείται να επιλύσει το ζήτημα.
Ανέφερε ακόμη ότι η βασική αρχή του άρθρου είναι η διασφάλιση της δίκαιης δίκης και της ισότητας των όπλων. Κατά τη θέση του κ. Τριανταφυλλιδη, το βάρος δεν βρίσκεται στην υπεράσπιση να αποδείξει ότι τα έγγραφα δεν εμπίπτουν στις εξαιρέσεις, αλλά στην κατηγορούσα αρχή να πείσει το Δικαστήριο ότι πράγματι ισχύουν οι εξαιρέσεις που επικαλείται. Όπως τόνισε, το Δικαστήριο δεν μπορεί να ασκήσει τη διακριτική του ευχέρεια χωρίς να έχει προηγουμένως δει το ίδιο το υλικό.
Επικαλέστηκε επίσης νομολογία του ΕΔΑΔ, υποστηρίζοντας ότι ο αποκλεισμός εγγράφων προϋποθέτει δικαστικό έλεγχο του ίδιου του εγγράφου και πως το Δικαστήριο δεν μπορεί να αποφασίσει ότι κάτι εμπίπτει στις εξαιρέσεις χωρίς αυτό να τεθεί πρώτα ενώπιόν του.
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε και στη διατύπωση του άρθρου 7.4, σημειώνοντας ότι αυτό δεν μιλά για ολόκληρες καταθέσεις ή ολόκληρα έγγραφα, αλλά για «μέρος» καταθέσεων και «μέρος» εγγράφων. Καταλήγοντας, ζήτησε από το Δικαστήριο να εκδώσει διάταγμα ώστε όλα τα έγγραφα να παρουσιαστούν ενώπιόν του και αυτό να κρίνει αν πρέπει να δοθούν στην υπεράσπιση ή αν κάποιο από αυτά πράγματι εμπίπτει στις εξαιρέσεις του νόμου.
Μάλιστα ανέφερε ότι σε τηλεοπτική εκπομπή τον Ιούλιο του 2025 είχε παρουσιαστεί δημόσια συγκεκριμένο έγγραφο από πρώην διοικητή της ΜΜΑΔ το οποίο σήμερα όπως είπε, εμφανίζεται μαυρισμένο.
Οι αγορεύσεις των υπολοίπων συνηγόρων
Από πλευράς της δεύτερης κατηγορούμενης, πρώην υποδιευθύντριας των Κεντρικών Φυλακών Αθήνας Δημητρίου, ο δικηγόρος της Σωτήρης Αργυρού υιοθέτησε όσα ανέφερε ο κ. Τριανταφυλλίδης και πρόσθεσε ότι με βάση και σχετική νομολογία η άρνηση αποκάλυψης στοιχείων από την εισαγγελία υπονομεύει τις εγγυήσεις του άρθρου 6 της ΕΣΔΑ.
Υποστήριξε ότι η υπεράσπιση πρέπει να έχει πραγματική δυνατότητα να αμφισβητήσει τα στοιχεία σε βάρος των κατηγορουμένων και εισηγήθηκε ότι η διαδικασία έχει καταστεί πλέον καταχρηστική. Ο κ. Αργυρού αναφέρθηκε και στους αριθμούς των εγγράφων, υποστηρίζοντας ότι ενώ έγιναν αρχικά αναφορές σε εκατοντάδες χιλιάδες απόρρητα έγγραφα από το γραφείο τύπου της αστυνομίας, το υλικό που τελικά παραδόθηκε στις 10 Μαρτίου αριθμεί 55.341 έγγραφα, με αρίθμηση σελίδων που φθάνει τις 202.051.
Η συνήγορος του δεσμοφύλακα στο σπίτι του οποίου βρέθηκαν τα έγγραφα Χλόη Κωνσταντίνου, υιοθέτησε πλήρως την αγόρευση του κ. Τριανταφυλλίδη και υποστήριξε ότι το κεντρικό ζήτημα είναι κατά πόσον τα έγγραφα που η κατηγορούσα αρχή χαρακτηρίζει ως απόρρητα ή διαβαθμισμένα εμπίπτουν πράγματι στις εξαιρέσεις του άρθρου 7. Όπως ανέφερε, στην παρούσα φάση μοναδικός κριτής αυτού του ζητήματος παραμένει η ίδια η κατηγορούσα αρχή, κάτι που κατά την υπεράσπιση δεν μπορεί να γίνει αποδεκτό. Ζήτησε και η ίδια να τεθούν τα σχετικά έγγραφα ενώπιον του Δικαστηρίου ώστε αυτό να είναι ο τελικός κριτής για το αν είναι πράγματι απόρρητα ή διαβαθμισμένα.
Τις θέσεις αυτές υιοθέτησαν επίσης οι δικηγόροι Γρηγορίου και Αργυρού, ενώ ο κ. Παπαϊωάννου ανέφερε ότι αναμένει τη διεκπεραίωση της διαδικασίας και δεν έκρινε σκόπιμο να τοποθετηθεί περαιτέρω στο παρόν στάδιο. Από πλευράς του κ. Κληρίδη, δικηγόρου των κατηγορουμένων 6,7 και 8 ο Δημήτριος Μουστούκης ανέφερε ότι δεν θα προωθηθεί ένσταση ωστόσο η πλευρά του επιθυμεί να είναι παρούσα σε οποιαδήποτε διαδικασία παρουσίασης και αποκάλυψης του υλικού.
Η απάντηση της κατηγορούσας αρχής
Απαντώντας, η εκπρόσωπος της κατηγορούσας αρχής Άννα Ματθαίου ανέφερε ότι συμφωνεί ως προς τη διαδικασία που πρέπει να ακολουθηθεί, δηλαδή το υλικό να τεθεί ενώπιον του Δικαστηρίου ώστε να αποφασίσει εκείνο διευκρινίζοντας ωστόσο ότι η κατηγορούσα αρχή δεν αρνείται πρόσβαση αλλά μόνο την παράδοση αντιγράφων σε συγκεκριμένες περιπτώσεις.
Εκείνο που όπως είπε την προβληματίζει είναι η γενική θέση της υπεράσπισης ότι δεν έχει προηγηθεί επιθεώρησή των εγγράφων. Σημείωσε ότι έχει ήδη δοθεί πρόσβαση στο σύνολο του μαρτυρικού υλικού και ότι κανένας από τους δικηγόρους δεν ζήτησε μέχρι στιγμής να το επιθεωρήσει. Σύμφωνα με την κ. Ματθαίου, εάν η επιθεώρηση είχε προηγηθεί θα μπορούσαν να προσδιοριστούν συγκεκριμένα ποια έγγραφα αμφισβητούνται ως προς την υπαγωγή τους στις εξαιρέσεις χωρίς να απαιτείται πλήρης προβολή του περιεχομένου τους ενώπιον του Δικαστηρίου.
Σε ερώτηση της Προέδρου για τον αριθμό των εγγράφων που δεν παραδόθηκαν, η κατηγορούσα αρχή ανέφερε ότι πρόκειται για 2.900 διαβαθμισμένα έγγραφα, στα οποία παρουσιάζεται το θέμα και η διαβάθμιση, ενώ το περιεχόμενο είναι μαυρισμένο, με δυνατότητα όμως επιθεώρησης. Ανέφερε επίσης ότι πρόκειται για 92 χάρτες των Κεντρικών Φυλακών, για τους οποίους δεν παραδόθηκαν αντίγραφα αλλά δόθηκε δικαίωμα επιθεώρησης, καθώς και για τις απόρρητες συνομιλίες μεταξύ δικηγόρου και πελάτη, για τις οποίες επίσης δεν δόθηκαν αντίγραφα αλλά δόθηκε δυνατότητα επιθεώρησης.
Συνοψίζοντας, η κ. Ματθαίου ανέφερε ότι συμφωνεί πως το υλικό πρέπει να τεθεί ενώπιον του Δικαστηρίου για να αποφασίσει, πλην όμως εξέφρασε τη θέση ότι η υπεράσπιση όφειλε προηγουμένως να καθορίσει ποια ακριβώς έγγραφα θεωρεί ότι δεν εμπίπτουν στις εξαιρέσεις. Παράλληλα, απέρριψε τη θέση του κ. Αργύρου ότι υφίσταται κατάχρηση διαδικασίας ή παραβίαση του δικαιώματος σε δίκαιη δίκη σε αυτό το στάδιο.
Απάντησε σε έντονο ύφος ο κ. Τριανταφυλλιδης «δεν μπορεί να με υποχρεώσει να κάνω τη δουλειά τους»
Απαντώντας στην κατηγορούσα αρχή ο κ. Τριανταφυλλίδης εξέφρασε σε έντονο ύφος τη διαφωνία του με τη θέση της κατηγορούσας αρχής ότι η υπεράσπιση θα έπρεπε να προσδιορίσει συγκεκριμένα έγγραφα. «Δεν μπορεί να με υποχρεώσει να κάνω τη δουλειά τους», ανέφερε χαρακτηριστικά, προσθέτοντας ότι γνωρίζει το περιεχόμενο μέρους του υλικού και ότι ανάμεσα στα μαυρισμένα έγγραφα περιλαμβάνονται, όπως είπε επιστολές καταδίκων και χάρτες των φυλακών που υπάρχουν πολλά χρόνια . Εκφράζοντας τη θέση ότι τίποτα από το υλικό δεν καλύπτεται από το άρθρο 7.4. Τη θέση αυτή υιοθέτησε και ο κ. Αργυρού, ενώ συμφώνησαν και οι υπόλοιποι συνήγοροι υπεράσπισης.
Ανακοινώνοντας την ομόφωνη απόφαση, το Δικαστήριο υπέδειξε ότι η ευθύνη απόδειξης των εξαιρέσεων του άρθρου 7 βαραίνει την κατηγορούσα αρχή και έδωσε οδηγίες όπως τα έγγραφα που δεν παραδόθηκαν στην υπεράσπιση τεθούν ενώπιόν του δικαστηρίου για εξέταση, ενώ η εκπρόσωπος της κατηγορούσας αρχής συμφώνησε να παραδώσει στο Δικαστήριο τα έγγραφα που δεν παραδόθηκαν στην υπεράσπιση λόγω της διαβάθμισης τους μέχρι την επόμενη δικάσιμο.
Την ίδια ώρα, ομόφωνα το Κακουργιοδικείο απέρριψε το αίτημα του κ. Αργύρου για διακοπή της διαδικασίας λόγω καταχρηστικής διαδικασίας, κρίνοντας ότι δεν προκύπτουν τέτοιες συμπεριφορές που να δικαιολογούν ένα τέτοιο μέτρο.
Η υπόθεση για σκοπό αγορεύσεων ορίστηκε 24 Απριλίου 2026 και ώρα 10:00.
