Γιάννης Θεοδωρίδης
Εννέα αγωνιστικές στο φετινό κυπριακό πρωτάθλημα και η βαθμολογία έχει ήδη τις πρώτες της ιστορίες...
Μόλις πέντε βαθμοί χωρίζουν την πρωτοπόρο ΑΕΚ από τον έβδομο Άρη, ενώ χαμηλότερα η μάχη της παραμονής παραμένει ανοιχτή, χωρίς κάποια ομάδα να έχει μείνει αισθητά πίσω. Πίσω από τη βαθμολογία, όμως, υπάρχει κι άλλη ανάγνωση... Τι ιστορία προκύπτει, αν βάλουμε τις ομάδες στη σειρά με βάση τους αναμενόμενους βαθμούς τους;
Τι είναι τα xPoints
Οι αναμενόμενοι βαθμοί (xPoints) εκτιμούν τη συγκομιδή μιας ομάδας με βάση την ποιότητα των ευκαιριών που δημιούργησε και επέτρεψε στους αγώνες της. Συγκεκριμένα τα xPoints προκύπτουν από τις πιθανότητες νίκης, ισοπαλίας και ήττας που εκτιμά το μοντέλο με βάση τις ευκαιρίες των δύο ομάδων σε κάθε αγώνα.
Επειδή η νίκη δίνει τρεις βαθμούς, η ισοπαλία έναν και η ήττα μηδέν, ο υπολογισμός είναι ο εξής:
Για παράδειγμα, αν μια ομάδα έχει 50% πιθανότητα νίκης, 30% ισοπαλίας και 20% ήττας, τότε παίρνει 3 × 0,50 + 1 × 0,30 = 1,80 xPoints.
Πως προκύπτουν όμως αυτές οι πιθανότητες...
Τι είναι τα xGoals και πως λειτουργούν
Οι πιθανότητες νίκης, ισοπαλίας και ήττας υπολογίζονται με βάση τα xGoals των τελικών και των δύο ομάδων.
Τα xGoals είναι μονάδα μέτρησης των πιθανοτήτων που έχει κάθε τελική προσπάθεια να γίνει γκολ. Για παράδειγμα, ένα μακρινό σουτ εκτός περιοχής δεν έχει τις ίδιες πιθανότητες με ένα τετ-α-τετ.
Εν ολίγοις, το ζητούμενο είναι η ποιότητα της ευκαιρίας, ξεχωρίζοντας τις μεγάλες – κλασικές ευκαιρίες από αυτές με περιορισμένου κινδύνου.
Κανείς δεν μπορεί να κρυφτεί ποτέ πίσω από τα νούμερα...
Ουσιαστικά, με τα xGoals προσφέρεται η δυνατότητα ακόμη και στο φίλαθλο κοινό να αντιλαμβάνεται ποιες ομάδες έχουν «δαιμονιώδη» επιθετική γραμμή και ποιες έχουν αμυντικές παθογένειες, ποιος ποδοσφαιριστής βρίσκεται σε εξαιρετική φόρμα και ποιος δεν πατά καλά στο χορτάρι.
H ευρύτερα γνωστή εταιρεία αθλητικών αναλύσεων, Opta, ανέλυσε περισσότερες από ένα εκατομμύριο τελικές προσπάθειες κάθε είδους. Η κάθε τελική προσπάθεια κρίθηκε λαμβάνοντας υπόψη εννέα διαφορετικούς παράγοντες, προκειμένου να εκτιμηθεί με ακρίβεια η πιθανότητα να καταλήξει στην… πεμπτουσία του ποδοσφαίρου!
Αναλυτικά οι παράγοντες:
- Η απόσταση απ’την εστία.
- Η γωνία σε σχέση με την εστία (αν είναι κεντρικά, απ’το πλάι, πόσο πλάγια, κτλ).
- Ο τρόπος εκτέλεσης (σουτ ή κεφαλιά)
- Ο τρόπος της πάσας (μακρινή μπαλιά, σέντρα, κάθετη, γύρισμα απ’το πλάι προς τα πίσω).
- Η ίδια η φάση (στην κανονική ροή, σε εκτέλεση κόρνερ, φάουλ, κτλ).
- Αν ήταν τετ-α-τετ, με μοναδικό αντίπαλο τον τερματοφύλακα.
- Αν πριν την εκτέλεση προηγήθηκε ντρίμπλα.
- Αν η τελική προήλθε μετά από απόκρουση του τερματοφύλακα.
- Η απόσταση των αμυντικών απ’τον παίκτη που εκτελεί.
Συνθήκες Σουτ: Κάθε σουτ αξιολογείται με βάση την τοποθεσία του, τη γωνία, την απόσταση από την εστία και άλλους παράγοντες όπως αν υπήρχε αντίπαλος κοντά ή αν το σουτ ήταν με το αδύναμο πόδι του παίκτη.
Στατιστικά Δεδομένα: Οι αναλυτές χρησιμοποιούν δεδομένα από προηγούμενους αγώνες για να καθορίσουν την πιθανότητα να σημειωθεί γκολ σε διαφορετικές καταστάσεις.
Για παράδειγμα: Ένα σουτ από κοντά με καθαρό οπτικό πεδίο μπορεί να έχει XG 0.8 (80% πιθανότητα να γίνει γκολ), ενώ ένα σουτ από μακριά μπορεί να έχει XG 0.05 (5% πιθανότητα).
Ένα τετ-α-τετ μπορεί να έχει 0.38 ΧGoals (ενδεικτική τιμή για συγκεκριμένη φάση), που σημαίνει 38% πιθανότητα επιτυχίας, με τον ίδιο τρόπο ένα πέναλτι έχει πάντα 0.75 ΧGoals, αφού διαχρονικά 3/4 πέναλτι βρίσκουν δίχτυα.
Συμπερασματικά, οι αναμενόμενοι βαθμοί (xPoints) εκτιμούν τη συγκομιδή μιας ομάδας με βάση την ποιότητα των ευκαιριών που δημιούργησε και επέτρεψε στους αγώνες της.
Με βάση τις τελικές και των δύο ομάδων, υπολογίζουμε πόσο πιθανό είναι κάθε σκορ και από εκεί, πόσο πιθανή είναι η νίκη, η ισοπαλία ή η ήττα.
Παράδειγμα
Ας υποθέσουμε ότι η Ομάδα Α έκανε δύο τελικές αξίας 0,40 και 0,20 xG, ενώ η Ομάδα Β έκανε μία τελική αξίας 0,30 xG. Σε ένα απλό μοντέλο που αντιμετωπίζει τις τελικές ως ανεξάρτητες, η πιθανότητα να μη σκοράρει η Α είναι 0,60 Χ 0,80 = 48%. Η πιθανότητα να σκοράρει δύο φορές είναι 0,40 Χ 0,20= 8%, οπότε απομένει 44% για ακριβώς ένα γκολ. Η Β έχει 30% πιθανότητα για ένα γκολ και 70% για κανένα.
Εν συνέχεια, συνδυάζοντας τις πιθανότητες των δύο ομάδων, παίρνουμε όλα τα δυνατά σκορ του παραδείγματος.
|
Σκορ (Α Vs Β) |
Υπολογισμός |
Πιθανότητα |
Αποτέλεσμα για την Α |
|
0–0 |
48% × 70% |
33,6% |
Ισοπαλία |
|
0–1 |
48% × 30% |
14,4% |
Ήττα |
|
1–0 |
44% × 70% |
30,8% |
Νίκη |
|
1–1 |
44% × 30% |
13,2% |
Ισοπαλία |
|
2–0 |
8% × 70% |
5,6% |
Νίκη |
|
2–1 |
8% × 30% |
2,4% |
Νίκη |
Έτσι, με βάση το πιο πάνω παράδειγμα η Ομάδα Α έχει συνολικά 38,8% πιθανότητα νίκης και 46,8% πιθανότητα ισοπαλίας. Επειδή η νίκη δίνει τρεις βαθμούς, η ισοπαλία έναν και η ήττα κανέναν, οι αναμενόμενοι βαθμοί της θα ήταν 3 X 0,388 + 0, 468= 1.63 xPoints
Στον αντίποδα, για την Ομάδα Β, η πιθανότητα νίκης είναι 14,4% και η πιθανότητα ισοπαλίας παρέμενε 46,8%. Ως εκ τούτου ο ίδιος υπολογισμός δίνει 3 Χ 0,144 + 0,468 = 0,90 xPoints
Αναλυτικά ο πίνακας μέχρι την 9η αγωνιστική της Cyprus League By Stoiximan με βάση τα xPoints του "WYSCOUT":

Η ΑΕΚ ξεπερνά τα xPoints της!
Με βάση λοιπόν τον πιο πάνω πίνακα, η ΑΕΚ έχει συγκεντρώσει 20 βαθμούς, 5,7 περισσότερους από τους 14,3 που δίνουν τα xPoints της. Πρόκειται ουσιαστικά για τη μεγαλύτερη θετική απόκλιση στο πρωτάθλημα.
Πιο αναλυτικά, η ομάδα της Λάρνακας, επιθετικά τα 19 γκολ της συμπίπτουν με τα 19,0 xG, με την διαφορά της να προκύπτει στην άμυνα, όπου δέχθηκε οκτώ γκολ από ευκαιρίες συνολικής αξίας 14,9 xG. Έτσι, το ισοζύγιο τερμάτων της έφτασε στο +11, με αναμενόμενη διαφορά +4,1.
Η Ομόνοια σκοράρει λιγότερο…
Όσον αφορά την Ομόνοια έχει την υψηλότερη τιμή αναμενόμενων βαθμών στο πρωτάθλημα (20,4 xPoints) και την καλύτερη αναμενόμενη διαφορά τερμάτων (+14,5). Οι τελικές της είχαν συνολική αξία 23,2 xG, την υψηλότερη στη διοργάνωση, και απέφεραν 17 γκολ, περίπου έξι λιγότερα από τα αναμενόμενα. Στην άμυνα δέχθηκε έξι γκολ από ευκαιρίες αξίας 8,6 xG.
Ισορροπία για ΑΠΟΕΛ και Πάφο
Ο ΑΠΟΕΛ και η Πάφος είναι κοντά στους αναμενόμενους βαθμούς τους, με αποκλίσεις +0,4 και +0,1 αντίστοιχα.
Η μεγαλύτερη αρνητική απόκλιση
Η ΕΝΥ Ύψωνας βρίσκεται στην τελευταία θέση με πέντε βαθμούς, έξι λιγότερους από τους 11,0 που δίνουν τα xPoints της. Ένας αριθμός που μεταφράζεται ως τη μεγαλύτερη αρνητική απόκλιση στο πρωτάθλημα.




























