ΚΥΠΕ
Τα ποτάμια της Ισπανίας και της Βουλγαρίας παρουσιάζουν μια πιο κρίσιμη κατάσταση στα επίπεδα ποιότητάς τους από τις υπόλοιπες ευρωπαϊκές χώρες, και η Σλοβενία είναι η μόνη που διατηρεί μια κατάσταση πλήρως συμβατή με τους περιβαλλοντικούς στόχους του 2030, σύμφωνα με μελέτη με επικεφαλής το Πολυτεχνικό Πανεπιστήμιο της Βαλένθια (UPV) που δημοσιεύθηκε με την ευκαιρία της Διεθνούς Ημέρας Ποταμών.
Ένα από τα κύρια συμπεράσματα της έκθεσης είναι ότι η ποιότητα των ευρωπαϊκών ποταμών έχει βελτιωθεί τα τελευταία χρόνια, καθώς η οργανική ρύπανση μειώθηκε σε 14 από τις 18 χώρες που μελετήθηκαν, ενώ οι συγκεντρώσεις φωσφορικών μειώθηκαν σε 11 από τις 16 χώρες για τις οποίες υπήρχαν επαρκείς πληροφορίες.
Όπως μεταδίδει το ισπανικό πρακτορείο Efe, παρόλο που επτά χώρες παρουσιάζουν επί του παρόντος μια ευνοϊκή εικόνα, μόνο η Σλοβενία διατηρεί μια τροχιά πλήρως συμβατή με τους περιβαλλοντικούς στόχους του 2030. Η Φινλανδία, η Εσθονία, η Ιρλανδία, η Ιταλία και η Δανία έλαβαν επίσης θετικές αξιολογήσεις, αλλά οι παρατηρούμενες τάσεις δείχνουν ότι θα πρέπει να διατηρήσουν ή να ενισχύσουν τις πολιτικές διαχείρισής τους για να επιτύχουν ή να διατηρήσουν επίπεδα που θεωρούνται βιώσιμα.
Σύμφωνα με την επικεφαλής συγγραφέα της μελέτης, Μαρία Παντσές, από το Ινστιτούτο Υδάτινων και Περιβαλλοντικών Μηχανικών του Πολυτεχνείου της Βαλένθια (IIAMA-UPV), τα αποτελέσματα δείχνουν ότι δεν αρκεί να γνωρίζουμε την τρέχουσα κατάσταση των ποταμών και είναι απαραίτητο να αναλύσουμε επίσης πόσο γρήγορα βελτιώνεται η ποιότητά τους και να ελέγξουμε αν αυτός ο ρυθμός θα επιτρέψει την επίτευξη των στόχων.
Κρίσιμη η κατάσταση σε Ισπανία-Βουλγαρία
Στο αντίθετο άκρο του φάσματος βρίσκονται το Βέλγιο, η Βουλγαρία, η Λιθουανία, η Ρουμανία, η Σουηδία και η Ισπανία, οι οποίες αντιμετωπίζουν μερικές από τις μεγαλύτερες προκλήσεις. Η Ισπανία και η Βουλγαρία παρουσιάζουν τις πιο κρίσιμες καταστάσεις, συνδυάζοντας υψηλά επίπεδα ρύπανσης με δυσμενείς τάσεις σε ορισμένους από τους δείκτες που μελετήθηκαν.
Στην περίπτωση της Ισπανίας, η ανάλυση αποκαλύπτει ότι, αν και το οργανικό φορτίο ρύπανσης έχει μειωθεί, παραμένει υψηλό και οι συγκεντρώσεις φωσφορικών αλάτων αυξήθηκαν κατά την περίοδο 2015-2021. «Αυτή η τάση μας απομακρύνει ακόμη περισσότερο από τους περιβαλλοντικούς στόχους του 2030 και υπογραμμίζει την ανάγκη ενίσχυσης των δράσεων που αποσκοπούν στον έλεγχο των εισροών θρεπτικών συστατικών στα ποτάμια οικοσυστήματα», λέει ο ερευνητής, Ρεμέντιος Μαρτίνεζ.
Σύμφωνα με τους ερευνητές, η βελτίωση που παρατηρείται σε πολλές χώρες σχετίζεται, μεταξύ άλλων παραγόντων, με την πρόοδο στη συλλογή και επεξεργασία λυμάτων και με τους κανονισμούς που αποσκοπούν στη μείωση της απορροής θρεπτικών συστατικών. Ωστόσο, τα αποτελέσματα δείχνουν ότι θα είναι απαραίτητο να ενταθούν τα μέτρα σε μεγάλο μέρος της Ευρώπης.
Για να επιτευχθούν αυτά τα αποτελέσματα, η ομάδα ανέπτυξε τον δείκτη Ανθρώπινης Πίεσης στα Οικοσυστήματα Ποταμών (HPRE), μια νέα μεθοδολογία που επιτρέπει τη μετατροπή των δεδομένων που είναι διαθέσιμα στη Eurostat σε μια συγκρίσιμη κλίμακα από 0 έως 100. Ο δείκτης συνδυάζει τη βιοχημική ζήτηση οξυγόνου, που σχετίζεται με την οργανική ρύπανση, και τη συγκέντρωση φωσφορικών, που σχετίζεται με την εισαγωγή θρεπτικών συστατικών και τις διαδικασίες ευτροφισμού. Εκτός από τον προσδιορισμό της κατάστασης σε κάθε χώρα, επιτρέπει τον υπολογισμό της εξέλιξής της και του ρυθμού βελτίωσης που απαιτείται για την επίτευξη βιώσιμων επιπέδων έως το 2030.
Η ομάδα τονίζει, ωστόσο, ότι πρόκειται για ένα διαγνωστικό εργαλείο που θα πρέπει να συμπληρωθεί με βιολογικές, υδρομορφολογικές μεταβλητές και άλλους ρύπους για να επιτευχθεί μια ολοκληρωμένη οικολογική αξιολόγηση.
