Kathimerini.com.cy
Τη στρατηγική της «ευρωπαϊκής προτίμησης» (Made in Europe) υπερασπίστηκε ενώπιον της Ολομέλειας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, υπογραμμίζοντας ότι η ενίσχυση της ευρωπαϊκής βιομηχανίας αποτελεί κρίσιμο «εργαλείο» για την ανταγωνιστικότητα της Ένωσης.
Ωστόσο, προειδοποίησε ότι πρόκειται για μια «λεπτή γραμμή», καθώς δεν υπάρχει «μία λύση που να ταιριάζει σε όλους» [στα αγγλικά: no one-size-fits-all]. Ενόψει του άτυπου συμβουλίου των Ευρωπαίων ηγετών, που θα διεξαχθεί αύριο στο Βέλγιο με βασικό θέμα την ενίσχυση της ευρωπαϊκής ανταγωνιστικότητας, η πρόεδρος της Κομισιόν ανακοίνωσε πως πρόκειται να προτείνει σύντομα «οδικό χάρτη» για την ενιαία αγορά έως το 2028, με σαφές χρονοδιάγραμμα για τα βήματα που απαιτούνται προκειμένου να εμβαθυνθεί η ενιαία αγορά της Ε.Ε.
Καθώς το θέμα της «ευρωπαϊκής προτίμησης», που προωθεί κατά κύριο λόγο το Παρίσι, φαίνεται ότι αντιμετωπίζεται με επιφυλάξεις από αρκετά κράτη-μέλη, όπως τη Γερμανία, την Ιταλία αλλά και τη Σουηδία, επειδή θεωρούν ότι οδηγεί σε αχρείαστο «προστατευτισμό» ,ειδικά εν μέσω της τρέχουσας γεωπολιτικής συγκυρίας, η πρόεδρος της Κομισιόν προχώρησε στη δική της «παρέμβαση» τονίζοντας ότι συμφωνεί με την ενίσχυση της παραγωγικής βάσης της Ευρώπης.
Όμως, τόνισε ότι κάθε πρόταση θα πρέπει να βασίζεται σε στιβαρή οικονομική ανάλυση και να είναι απολύτως συμβατή με τις διεθνείς υποχρεώσεις της Ε.Ε., υπονοώντας και τις εμπορικές συμφωνίες του «μπλοκ». Με άλλα λόγια, η Κομισιόν επιδιώκει στρατηγική στήριξη της ευρωπαϊκής παραγωγής – όχι, όμως έναν γενικευμένο προστατευτισμό.
«Δύο ταχύτητες» αν δεν υπάρχει ομοφωνία
Η Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν ανέφερε –όπως επισήμανε και πρόσφατα μέσω της σχετικής επιστολής της προς τους Ευρωπαίους ηγέτες ενόψει του Συμβουλίου– ότι στόχος παραμένει η πρόοδος και των 27 κρατών-μελών από κοινού. Αν όμως δεν καταστεί εφικτή η ομοφωνία, οι Συνθήκες επιτρέπουν την προσφυγή στην «ενισχυμένη συνεργασία», ώστε μια ομάδα χωρών να προχωρήσει ταχύτερα.
«Πρέπει να προχωρήσουμε και να άρουμε τα προσκόμματα που μας εμποδίζουν να γίνουμε πραγματικός παγκόσμιος γίγαντας», σημείωσε χαρακτηριστικά και σε πλήρη ευθυγράμμιση με το Βερολίνο, που εσχάτως προωθεί την εν λόγω ιδέα.
Πριν από δύο εβδομάδες, μάλιστα, με πρωτοβουλία του Βερολίνου οι υπουργοί Οικονομικών της Γερμανίας, της Γαλλίας, της Ιταλίας, της Ολλανδίας, της Πολωνίας και της Ισπανίας ξεκίνησαν έναν νέο συνασπισμό, που ονομάστηκε Ε6, για να πιέσουν για «αποφασιστική δράση και ταχεία πρόοδο» σε τέσσερις στρατηγικούς τομείς, συμπεριλαμβανομένης της άμυνας και των αλυσίδων εφοδιασμού. «Παρέχουμε την ώθηση και άλλες χώρες είναι ευπρόσδεκτες να ενωθούν μαζί μας», τόνισε ο Γερμανός υπουργός Οικονομικών, Λαρς Κλίνγκμπαϊλ.
Η ιδέα, πάντως, μιας Ευρώπης «δύο ταχυτήτων» δεν βρίσκει σύμφωνα όλα τα κράτη-μέλη, παρότι ουσιαστικά το «μπλοκ» λειτουργεί ουσιαστικά έτσι και σε θεσμικό επίπεδο, όπως για παράδειγμα με τις χώρες της Ευρωζώνης.
Κατακερματισμένες κεφαλαιαγορές
Η πρόεδρος της Κομισιόν έδωσε, παράλληλα, ιδιαίτερη έμφαση στην ανάγκη εμβάθυνσης των ευρωπαϊκών κεφαλαιαγορών, φέρνοντας ως παράδειγμα τις Ηνωμένες Πολιτείες. Σε αντίθεση με την ενιαία αμερικανική αγορά, η Ευρώπη διαθέτει 27 διαφορετικά χρηματοπιστωτικά συστήματα και περισσότερα από 300 συστήματα διαπραγμάτευσης.
Στόχος της Κομισιόν είναι η δημιουργία μιας «μεγάλης, βαθιάς και ρευστής» αγοράς κεφαλαίων μέσω της Ενωσης Αποταμιεύσεων και Επενδύσεων, ώστε να διευκολυνθεί η χρηματοδότηση επιχειρήσεων και να ενισχυθεί η καινοτομία.
Το «28ο καθεστώς» και η άρση των εσωτερικών εμποδίων
Η Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν υποστήριξε επίσης ότι τα εμπόδια εντός της ενιαίας αγοράς είναι τριπλάσια σε σχέση με εκείνα που συναντώνται στο εσωτερικό των ΗΠΑ. «Είμαστε η δεύτερη μεγαλύτερη οικονομία στον κόσμο, αλλά οδηγούμε με πατημένο το φρένο», είπε χαρακτηριστικά.
Στο πλαίσιο αυτό, προανήγγειλε, μάλιστα, για τον Μάρτιο την πρόταση για το λεγόμενο «28ο καθεστώς» ή «EU Inc» – ένα ενιαίο πλαίσιο, δηλαδή, που θα επιτρέπει στις επιχειρήσεις να ιδρύονται και να δραστηριοποιούνται σε ολόκληρη την Ε.Ε με απλούστερες διαδικασίες. Θεωρητικά όλα τα κράτη-μέλη συμφωνούν με αυτή την πρόταση, καθώς θα ευνοηθούν κυρίως οι μικρομεσαίες επιχειρήσεις, όμως υπάρχουν χώρες όπως η Εσθονία που υπογραμμίζουν την εναρμόνιση συγκεκριμένων κανονισμών, όπως εκείνων για τη φορολογία.
Ενεργειακή ένωση και στρατηγικές εξαρτήσεις
Σε ένα θέμα που ενδιαφέρει πρωτίστως την Ελλάδα, η πρόεδρος της Επιτροπής υπογράμμισε ότι παραμένουν «υπερβολικά υψηλές και ασταθείς» οι τιμές της ενέργειας, που αποδίδονται, όμως, στην έλλειψη διασυνδέσεων και στη συνεχιζόμενη εξάρτηση από τα ορυκτά καύσιμα.
Οι οικονομικές εξαρτήσεις, προειδοποίησε, μπορεί να μετατραπούν σε «όπλα εξαναγκασμού».
Για τον λόγο αυτόν τάχθηκε υπέρ της ενίσχυσης των στρατηγικών αλυσίδων αξίας, είτε μέσω αύξησης της ευρωπαϊκής παραγωγής είτε μέσω διεύρυνσης του εμπορικού δικτύου της Ενωσης με αξιόπιστους εταίρους.
Απλοποίηση και λιγότερη γραφειοκρατία
Σχετικά με τη μείωση υπερρύθμισης, την οποία ζητά η πλειοψηφία των κρατών-μελών, η Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν τόνισε ότι τα πρόσθετα εθνικά νομοθετικά επίπεδα δημιουργούν νέα εμπόδια στην ενιαία αγορά.
Η απλοποίηση, υπογράμμισε, είναι «ζωτικής σημασίας» για την ανταγωνιστικότητα και απαιτεί συντονισμένη δράση τόσο σε ευρωπαϊκό όσο και σε εθνικό επίπεδο.
Συνολικά, η πρόεδρος της Κομισιόν σκιαγράφησε μια στρατηγική που επιδιώκει ισορροπία: ενίσχυση δηλαδή, της ευρωπαϊκής βιομηχανίας και στρατηγική αυτονομία, χωρίς, όμως, απομάκρυνση από το ανοιχτό και βασισμένο σε κανόνες διεθνές εμπόριο.
