Στέλλα Μούρεττου
Με την άνοδο της θερμοκρασίας και τις αυξημένες συνθήκες υγρασίας, αρχίζει σταδιακά η εμφάνιση κουνουπιών, μεταξύ αυτών και του κουνουπιού «Τίγρης» σε διάφορες περιοχές της Κύπρου.
Ο επαγγελματίας απεντομώσεων και ελέγχου παρασίτων, Σωτήρης Κουτσού, της εταιρείας OnTarget Pest Control & Cleaning Services Ltd, εξηγεί ότι το φαινόμενο συνδέεται σε μεγάλο βαθμό με το κλίμα, ενώ καθοριστικό ρόλο παίζουν και τα στάσιμα νερά σε αυλές, φρεάτια και ταράτσες. Παράλληλα, τονίζει τη σημασία της πρόληψης για τον περιορισμό των εντόμων και την προστασία κατοικιών και επαγγελματικών χώρων, ιδιαίτερα κατά τους καλοκαιρινούς μήνες.
-Άρχισαν να εμφανίζονται σιγά σιγά τα κουνούπια, αλλά και το κουνούπι Τίγρης. Αυτό οφείλεται καθαρά στις καιρικές συνθήκες;
-Σε μεγάλο βαθμό ναι. Στην Κύπρο, οι υψηλές θερμοκρασίες και η υγρασία της άνοιξης και του καλοκαιριού δημιουργούν ιδανικές συνθήκες για την ανάπτυξη των κουνουπιών, συμπεριλαμβανομένου και του κουνουπιού Τίγρης.
Παράλληλα όμως, σημαντικό ρόλο παίζουν και τα στάσιμα νερά σε αυλές, φρεάτια, γλάστρες και ταράτσες, όπου τα κουνούπια μπορούν να αναπαραχθούν πολύ εύκολα.
Γι' αυτό είναι σημαντικό ο κόσμος να λαμβάνει προληπτικά μέτρα όπως:
• απομάκρυνση στάσιμων νερών,
• χρήση σίτας,
• χρήση κατάλληλων απωθητικών σκευασμάτων,
• και σωστή συντήρηση αυλών και εξωτερικών χώρων.
Με σωστή πρόληψη μπορούμε να μειώσουμε σημαντικά την παρουσία των κουνουπιών γύρω από σπίτια και επαγγελματικούς χώρους.
-Πόσο επικίνδυνο μπορεί να είναι το κουνούπι «Τίγρης»; Θεωρείται πιο επικίνδυνο από τα κοινά κουνούπια;
-Το κουνούπι Τίγρης προκαλεί περισσότερη ανησυχία από τα κοινά κουνούπια γιατί διεθνώς έχει συνδεθεί με μετάδοση ασθενειών όπως ο δάγκειος πυρετός.
Στην Κύπρο όμως, δεν υπάρχει λόγος πανικού. Για να υπάρξει μετάδοση κάποιας ασθένειας πρέπει να υπάρχουν πολύ συγκεκριμένες συνθήκες, όπως μολυσμένο άτομο και ενεργός κύκλος μετάδοσης. Το πιο σημαντικό είναι η σωστή ενημέρωση και η πρόληψη, όχι ο φόβος.
-Έχει ήδη εξαπλωθεί ή τώρα βρισκόμαστε στην αρχή;
-Στην Κύπρο το βλέπουμε ήδη τα τελευταία χρόνια σε διάφορες περιοχές και θεωρώ ότι πλέον δεν μιλάμε για μεμονωμένη εμφάνιση. Οι κλιματικές συνθήκες της Κύπρου ευνοούν την εγκατάσταση και την εξάπλωσή του, ιδιαίτερα σε κατοικημένες περιοχές με αυλές και υγρασία.
-Πού εντοπίζεται συνήθως;
-Συνήθως εντοπίζεται σε αυλές, πιατάκια γλαστρών, φρεάτια, δοχεία με νερό, ταράτσες, υδρορροές και γενικά όπου υπάρχει στάσιμο νερό.
Ακόμη και πολύ μικρή ποσότητα νερού αρκεί για να αναπαραχθεί.
-Τι μπορεί να κάνει κάποιος για να προστατευτεί από τα κουνούπια;
-Τα πιο σημαντικά μέτρα πρόληψης είναι:
• απομάκρυνση στάσιμων νερών,
• καθαρισμός φρεατίων και υδρορροών,
• χρήση σίτας σε πόρτες και παράθυρα,
• χρήση κατάλληλων απωθητικών σκευασμάτων,
• και σωστή συντήρηση αυλών και εξωτερικών χώρων.
Στην Κύπρο, λόγω κλίματος, η πρόληψη παίζει πολύ σημαντικό ρόλο γιατί τα κουνούπια παραμένουν ενεργά για μεγάλο μέρος του χρόνου.
-Υπάρχουν καταγεγραμμένα περιστατικά ασθενειών από το κουνούπι «Τίγρης»;
-Περιστατικά μετάδοσης ασθενειών έχουν καταγραφεί στην Ευρώπη, αλλά όχι στην Κύπρο. Οι αρμόδιες αρχές παρακολουθούν στενά την κατάσταση και μέχρι σήμερα ο βασικός στόχος είναι η πρόληψη και ο έλεγχος της εξάπλωσης του είδους.
Η γερμανική κατσαρίδα εμφανίζεται κυρίως μέσα σε κουζίνες και χώρους με ζέστη και υγρασία, ιδιαίτερα πίσω από φούρνους, ψυγεία, καφετιέρες και άλλες ηλεκτρικές συσκευές.
-Είναι μια περίοδος που αρχίζουν να εμφανίζονται κι άλλα έντομα στα σπίτια, όπως οι κατσαρίδες. Γιατί είναι έντονα τα φαινόμενα αυτά κατά τους καλοκαιρινούς μήνες;
-Στην Κύπρο, οι πολύ υψηλές θερμοκρασίες του καλοκαιριού αυξάνουν σημαντικά τη δραστηριότητα των εντόμων.
Οι κατσαρίδες, τα μυρμήγκια και τα κουνούπια αναπαράγονται πιο γρήγορα όταν υπάρχει ζέστη, υγρασία και διαθέσιμη τροφή ή νερό. Επίσης, πολλές κατσαρίδες ανεβαίνουν από αποχετεύσεις και φρεάτια λόγω θερμοκρασίας και υγρασίας.
Ιδιαίτερα συχνή στην Κύπρο είναι η μικρή γερμανική κατσαρίδα, η οποία θεωρείται από τα πιο δύσκολα είδη για αντιμετώπιση γιατί αναπαράγεται πολύ γρήγορα και κρύβεται σε μικρά σημεία όπως κουζίνες, ηλεκτρικές συσκευές, ντουλάπια και χώρους με θερμότητα και υγρασία. Γι’ αυτό πολλές φορές ένα μικρό πρόβλημα μπορεί να εξελιχθεί πολύ γρήγορα αν δεν αντιμετωπιστεί έγκαιρα.
-Τι μπορεί να κάνει κάποιος για να αποτρέπει την κάθοδο κατσαρίδων και γενικά εντόμων στην οικία του;
-Τα πιο σημαντικά μέτρα πρόληψης είναι:
• καθαριότητα,
• αποφυγή στάσιμων νερών,
• καλός καθαρισμός φρεατίων,
• σφράγισμα κενών και ρωγμών,
• σωστή αποθήκευση τροφίμων,
• και χρήση σίτας σε πόρτες και παράθυρα.
Στην Κύπρο ειδικά, μεγάλο πρόβλημα ξεκινά συχνά από κοινόχρηστα φρεάτια και αποχετεύσεις πολυκατοικιών.
-Συνήθως σε ποια σημεία στα σπίτια εμφανίζονται;
-Οι κατσαρίδες εμφανίζονται συνήθως κάτω από νεροχύτες, πίσω από ηλεκτρικές συσκευές, σε κουζίνες, αποθήκες, μπάνια και κοντά σε αποχετεύσεις ή φρεάτια.
Η γερμανική κατσαρίδα εμφανίζεται κυρίως μέσα σε κουζίνες και χώρους με ζέστη και υγρασία, ιδιαίτερα πίσω από φούρνους, ψυγεία, καφετιέρες και άλλες ηλεκτρικές συσκευές.
Τα κουνούπια συνήθως εμφανίζονται σε μπαλκόνια, αυλές και σημεία με φυτά ή στάσιμα νερά.
-Τα σπρέι/ εντομοαπωθητικά είναι αποτελεσματικά ή χρειάζεται επαγγελματική παρέμβαση;
-Τα προϊόντα λιανικής μπορούν να βοηθήσουν προσωρινά, ειδικά σε μικρές περιπτώσεις. Όταν όμως, υπάρχει συνεχής εμφάνιση ή οργανωμένη προσβολή, τότε συνήθως χρειάζεται επαγγελματική παρέμβαση για να εντοπιστεί η πραγματική εστία και να γίνει σωστή εφαρμογή.Ειδικά στη γερμανική κατσαρίδα, τα απλά σπρέι πολλές φορές απλώς μετακινούν το πρόβλημα σε άλλα σημεία χωρίς να εξαλείφουν τη φωλιά.
Πολλές φορές στην Κύπρο το πρόβλημα δεν είναι μόνο μέσα στο διαμέρισμα, αλλά σε φρεάτια, κοινόχρηστους χώρους ή εξωτερικές εστίες.
-Πόσο δύσκολη είναι η οριστική αντιμετώπισή τους;
-Εξαρτάται από το είδος του εντόμου και τις συνθήκες του χώρου.
Στην Κύπρο, λόγω κλίματος, τα έντομα έχουν σχεδόν συνεχή δραστηριότητα για πολλούς μήνες τον χρόνο. Αυτό σημαίνει ότι η πρόληψη και η συντήρηση παίζουν πολύ σημαντικό ρόλο.
Σε αρκετές περιπτώσεις μπορούμε να έχουμε εξαιρετικό έλεγχο, αλλά αν υπάρχουν εξωτερικές εστίες ή προβλήματα σε κοινόχρηστους χώρους, χρειάζεται συνεχής παρακολούθηση.
Η γερμανική κατσαρίδα ειδικά θεωρείται από τα πιο επίμονα είδη και πολλές φορές απαιτεί επαναληπτικές εφαρμογές και σωστή συνεργασία του πελάτη για πλήρη έλεγχο.
-Πόσο συχνά χρειάζεται επαναληπτική απεντόμωση;
-Για κατοικίες στην Κύπρο συνήθως προτείνονται προληπτικές εφαρμογές 2 - 4 φορές τον χρόνο, ανάλογα με την περιοχή, την εποχικότητα και το επίπεδο του προβλήματος. Σε εστιατόρια, ξενοδοχεία και επαγγελματικούς χώρους οι εφαρμογές γίνονται πιο συχνά, βάσει προγράμματος παρακολούθησης και υγειονομικών απαιτήσεων.
-Είναι ασφαλή τα σκευάσματα για παιδιά και κατοικίδια;
-Τα εγκεκριμένα επαγγελματικά σκευάσματα που χρησιμοποιούνται στην Κύπρο θεωρούνται ασφαλή όταν εφαρμόζονται σωστά από αδειοδοτημένους επαγγελματίες και τηρούνται οι οδηγίες χρήσης. Η σωστή δοσολογία και η σωστή εφαρμογή είναι το πιο σημαντικό στοιχείο για την ασφάλεια.
-Υπάρχουν νέες μέθοδοι απεντόμωσης που χρησιμοποιούνται σήμερα;
-Ναι. Σήμερα χρησιμοποιούνται πιο στοχευμένες και πιο ασφαλείς μέθοδοι όπως: Gel εφαρμογές, monitoring traps (ειδικές παγίδες παρακολούθησης εντόμων), growth regulators (σκευάσματα που διακόπτουν τον κύκλο ανάπτυξης των εντόμων), καθώς και ολοκληρωμένα προγράμματα διαχείρισης Παρασίτων ΙPM (Integrated Pest Management). Η σύγχρονη απεντόμωση δεν βασίζεται μόνο στους ψεκασμούς, αλλά κυρίως στην πρόληψη, την παρακολούθηση και τη στοχευμένη αντιμετώπιση.
-Υπάρχουν εποχές που «κορυφώνονται» τα προβλήματα με έντομα στην Κύπρο;
-Ναι. Στην Κύπρο η μεγαλύτερη έξαρση παρατηρείται συνήθως από την Άνοιξη μέχρι και το Φθινόπωρο, με κορύφωση τους πολύ ζεστούς μήνες του καλοκαιριού. Οι υψηλές θερμοκρασίες της Κύπρου ευνοούν ιδιαίτερα τα κουνούπια, τις κατσαρίδες και τα μυρμήγκια.
Θεωρώ ότι το πιο σημαντικό θέμα στην Κύπρο είναι η πρόληψη. Οι περισσότεροι περιμένουν να εμφανιστεί έντονο πρόβλημα για να δράσουν, όμως στα έντομα η έγκαιρη πρόληψη κάνει τη μεγαλύτερη διαφορά.
Λόγω του ζεστού κλίματος της Κύπρου, τα έντομα παραμένουν ενεργά για μεγάλο μέρος του χρόνου. Γι’ αυτό η πρόληψη πρέπει να αποτελεί μέρος της τακτικής συντήρησης ενός σπιτιού ή επαγγελματικού χώρου και όχι μόνο μια λύση όταν εμφανιστεί πρόβλημα.
Η σωστή προληπτική αντιμετώπιση βοηθά στη μείωση των πληθυσμών, στην αποφυγή μεγάλων προσβολών, στη διατήρηση καλύτερων συνθηκών υγιεινής και στη μείωση της ανάγκης για πιο έντονες επεμβάσεις αργότερα. Η πρόληψη είναι πάντα πιο αποτελεσματική, πιο ασφαλής και πιο οικονομική από την αντιμετώπιση μιας σοβαρής προσβολής.
Ο επαγγελματίας απεντομώσεων και ελέγχου παρασίτων, Σωτήρης Κουτσού.
