Τον Μάρτιο, η αμερικανική κοινότητα πληροφοριών εκτίμησε ότι το Ιράν «δεν κατασκευάζει πυρηνικό όπλο». Τον Ιούνιο και παρά τις εκτιμήσεις, η κυβέρνηση Τραμπ εξαπέλυσε αεροπορικά πλήγματα, με στόχο το πυρηνικό πρόγραμμα της Τεχεράνης.
Σήμερα, ενδέχεται να χτυπήσει ξανά το Ιράν για τις πυρηνικές του φιλοδοξίες -αυτή τη φορά, παρά το γεγονός ότι ο πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ έχει διαβεβαιώσει επανειλημμένα πως εκείνα τα πλήγματα του Ιουνίου είχαν «εξαλείψει» το πρόγραμμα.
Ο Τραμπ και η ομάδα του σπάνια παρέχουν συνεκτικά επιχειρήματα για τη χρήση στρατιωτικής ισχύος. Όμως, καθώς προετοιμάζεται μια ενδεχομένως πιο εκτεταμένη εκστρατεία στο Ιράν -μια εκστρατεία για την οποία ο Τραμπ μίλησε και εχθές στην ομιλία του για την Κατάσταση του Έθνους- η αδυναμία τους να χτίσουν ένα συνεκτικό «κατηγορητήριο» υπέρ ενός πολέμου γίνεται όλο και πιο εμφανής.
Ο Τραμπ και η κυβέρνησή του κατέβαλαν μεγάλες προσπάθειες για να αναδείξουν την επιτυχία των χτυπημάτων του περασμένου Ιουνίου, με τρόπο που έμοιαζε να υπερβαίνει κατά πολύ όσα επέτρεπαν τότε τα διαθέσιμα στοιχεία. Σήμερα, εκείνες οι μεγαλοστομίες μοιάζουν ξαφνικά με... βαρίδι.
Υπάρχει πυρηνική απειλή από το Ιράν;
Τις τελευταίες ημέρες η κυβέρνηση των ΗΠΑ επικαλείται επανειλημμένα την πιθανή πυρηνική απειλή του Ιράν, αφήνοντας ανοιχτό το ενδεχόμενο στρατιωτικής δράσης αν η Τεχεράνη δεν κλείσει συμφωνία. «Το βασικό μας ενδιαφέρον εδώ είναι ότι δεν θέλουμε το Ιράν να αποκτήσει πυρηνικό όπλο» είπε στο Fox News την περασμένη εβδομάδα ο αντιπρόεδρος Τζέι Ντι Βανς.
«Δεν μπορούν να έχουν πυρηνικά όπλα -είναι πολύ απλό» είπε ο Τραμπ την περασμένη εβδομάδα. Και το Σαββατοκύριακο, ο ειδικός απεσταλμένος του Τραμπ, Στιβ Ουίτκοφ, άφησε να εννοηθεί ότι η πυρηνική απειλή του Ιράν είναι μάλλον άμεση. «Εμπλουτίζουν πολύ πάνω από το επίπεδο που χρειάζεσαι για πολιτική πυρηνική χρήση. Είναι στο 60%» είπε ο Ουίτκοφ στο Fox. «Πιθανότατα απέχουν μία εβδομάδα από το να έχουν υλικό βιομηχανικού επιπέδου για κατασκευή βόμβας, και αυτό είναι πραγματικά επικίνδυνο».
Όμως, αν το Ιράν είναι πράγματι τόσο κοντά στο να αποκτήσει υλικό για πυρηνικές βόμβες, αυτό θα σήμαινε μια σχεδόν θαυματουργή ανάκαμψη -τουλάχιστον στον βαθμό που πιστεύει κανείς τον Τραμπ. Διότι, πριν από μόλις οκτώ μήνες, ο Τραμπ είχε δηλώσει ότι το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν είχε «εξαλειφθεί».
Η ύποπτα γρήγορη «ετυμηγορία» του Τραμπ τον Ιούνιο
Αρχικά, ο Τραμπ είπε απλώς ότι οι πυρηνικές εγκαταστάσεις του Ιράν είχαν εξαλειφθεί. «Οι βασικές εγκαταστάσεις εμπλουτισμού του Ιράν έχουν εξαλειφθεί πλήρως και ολοκληρωτικά», είπε την ημέρα της επιχείρησης, στις 21 Ιουνίου.
Ακόμη κι αυτή, όμως, ήταν μια «παράξενη» τοποθέτηση, δεδομένου ότι οι εκθέσεις αποτίμησης αποτελεσμάτων συνήθως χρειάζονται χρόνο -ειδικά εάν τα πλήγματα έχουν λάβει χώρα στα εδάφη του μεγαλύτερου διαχρονικού εχθρού της Ουάσιγκτον.
Δεν ήταν σαφές πώς ο Τραμπ θα μπορούσε να έχει καταλήξει τόσο γρήγορα και τόσο κατηγορηματικά σε αυτό το συμπέρασμα. Και πράγματι, ο πρόεδρος του Μικτού Επιτελείου Ενόπλων Δυνάμεων, Νταν Κέιν, έδωσε την επόμενη ημέρα μια πιο προσεκτική εκδοχή. Αλλά, στη συνέχεια, ο Τραμπ επανέλαβε τον ισχυρισμό στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης.
Και ο υπουργός Πολέμου, Πιτ Χέγκσεθ, στις δικές του δηλώσεις στις 22 Ιουνίου, πήγε ακόμη πιο πέρα, λέγοντας ότι δεν εξαλειφθήκαν μόνο οι εγκαταστάσεις, αλλά και οι πυρηνικές «φιλοδοξίες» του Ιράν. «Χάρη στην τολμηρή και οραματική ηγεσία του προέδρου Τραμπ και στη δέσμευσή του για ειρήνη μέσω ισχύος, οι πυρηνικές φιλοδοξίες του Ιράν έχουν εξαλειφθεί» είπε ο Χέγκσεθ.
Στις 24 Ιουνίου, ο Τραμπ ακολούθησε τη γραμμή Χέγκσεθ. «Ήταν μεγάλη μου τιμή να Καταστρέψω Όλες τις πυρηνικές εγκαταστάσεις και δυνατότητες, και μετά, να ΣΤΑΜΑΤΗΣΩ ΤΟΝ ΠΟΛΕΜΟ!» έγραψε στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης.
Η πολύμηνη επιμονή
Την ίδια ημέρα, ωστόσο, το CNN μετέδωσε ότι μια πρώιμη αξιολόγηση της αμερικανικής κοινότητας πληροφοριών δεν στήριζε τους ισχυρισμούς του Τραμπ. Σύμφωνα με αυτή, τα πλήγματα δεν κατέστρεψαν τα βασικά στοιχεία του πυρηνικού προγράμματος του Ιράν και πιθανότατα το καθυστέρησαν μόνο για λίγους μήνες. Οι New York Times ανέφεραν κάτι παρόμοιο.
Παρά ταύτα, ο Τραμπ συνέχισε να λέει ότι το πυρηνικό πρόγραμμα είχε εξαλειφθεί.
Μερικά παραδείγματα:
«Εξουδετερώσαμε ολόκληρη τη δυνητική τους πυρηνική ικανότητα». (16 Ιουλίου)
«Έχει εξαλειφθεί το πυρηνικό τους πρόγραμμα». (31 Ιουλίου)
«Εξαλείψαμε… τη μελλοντική πυρηνική ικανότητα του Ιράν». (18 Αυγούστου)
«Εξάλειψα και τις πυρηνικές ελπίδες του Ιράν, καταστρέφοντας πλήρως το εμπλουτισμένο τους ουράνιο». (20 Σεπτεμβρίου)
«Λοιπόν, δεν έχουν πυρηνικό πρόγραμμα. Έχει εξαλειφθεί». (13 Οκτωβρίου)
«… εξαλείψαμε πλήρως την πυρηνική δυνατότητα του Ιράν». (11 Νοεμβρίου)
«Λεγόταν Ιράν και η πυρηνική του δυνατότητα, και το εξαλείψαμε πολύ γρήγορα και δυναμικά και ισχυρά». (19 Νοεμβρίου)
«Εξαλείψαμε την πυρηνική τους δυνατότητα». (11 Δεκεμβρίου)
«Εξουδετερώσαμε την ιρανική πυρηνική απειλή, και είχε εξαλειφθεί». (8 Ιανουαρίου)
«… εξαλείψαμε την ικανότητα εμπλουτισμού του Ιράν». (20 Ιανουαρίου)
«… πετύχαμε την πλήρη εξάλειψη της πυρηνικής δυνητικής ικανότητας του Ιράν -έχει πλήρως εξαλειφθεί». (13 Φεβρουαρίου)
Άρα, για να συνοψίσουμε: ο Τραμπ έχει ισχυριστεί ότι εξάλειψε την πυρηνική «ικανότητα», τη «δυνατότητα», τη «μελλοντική… δυνατότητα», τη «δυνητική δυνατότητα», τις «ελπίδες», την «απειλή» και την «ικανότητα εμπλουτισμού» του Ιράν. Και μόλις πριν από τέσσερις μήνες, έλεγε ότι το Ιράν δεν είχε καν πυρηνικό πρόγραμμα, για να συζητάμε.
Η λέξη «εξαλείφω» σημαίνει καταστρέφω ολοκληρωτικά ή σβήνω από προσώπου γης. Στο πλαίσιο μιας πυρηνικής δυνατότητας, δεν είναι είδος ισχυρισμού που αφήνει περιθώριο το «εξαλειφθέν» να ανασυσταθεί μέσα σε λίγους μήνες.
Μετατόπιση
Όμως, σήμερα τα κίνητρα του Τραμπ είναι διαφορετικά.
Ξαφνικά, δεν πρόκειται για την ανάδειξη της επιτυχίας μιας προηγούμενης αποστολής, αλλά για το χτίσιμο της υπόθεσης μιας μελλοντικής. Και ξαφνικά, δεν είναι τόσο χρήσιμο στην πρώτη αποστολή να είχε υπάρξει η σαρωτική επιτυχία, που ο Τραμπ επί μήνες ισχυριζόταν ότι ήταν. Ο ίδιος ο Τραμπ είχε άλλωστε επιτεθεί στις αναφορές του CNN και των New York Times ότι το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν καθυστέρησε μόνο για λίγους μήνες.
Είναι μια οικεία πλέον κατάσταση. Αυτή η κυβέρνηση συχνά μοιάζει να λέει ό,τι χρειάζεται, τη δεδομένη στιγμή, για να στηρίξει την υπόθεσή της υπέρ στρατιωτικής επέμβασης -ανεξάρτητα από το πόσο τεκμηριωμένο ή συνεπές είναι.
Αυτό ισχύει όχι μόνο για τα αρχικά πλήγματα στο Ιράν τον Ιούνιο, αλλά και για την επιχείρηση ανατροπής του προέδρου της Βενεζουέλας, Νικολάς Μαδούρο. Εκείνη η επιχείρηση, σύμφωνα με τα επιχειρήματα που προβάλλονταν, παρουσιαζόταν ως θέμα ναρκωτικών, ως θέμα επιβολής του νόμου και/ή ως θέμα πετρελαίου.
Και συμβαίνει ξανά
Τον περασμένο μήνα, όταν ο Τραμπ άρχισε για πρώτη φορά να απειλεί με νέο χτύπημα στο Ιράν, ο λόγος που προβαλλόταν ήταν ότι η Τεχεράνη σκοτώνει διαδηλωτές. Σήμερα, το επιχείρημα εστιάζει πολύ περισσότερο στα πυρηνικά.
Όταν ρωτήθηκε την περασμένη εβδομάδα η εκπρόσωπος Τύπου του Λευκού Οίκου, Κάρολαϊν Λέβιτ, γιατί οι ΗΠΑ μπορεί να χρειαστεί να χτυπήσουν ξανά το Ιράν, ακόμη κι αφού το πυρηνικό του πρόγραμμα υποτίθεται ότι είχε «εξαλειφθεί», απάντησε: «Υπάρχουν πολλοί λόγοι και επιχειρήματα που θα μπορούσε να προβάλλει κανείς για ένα χτύπημα κατά του Ιράν».
Η κυβέρνηση ακόμα αναζητά ένα λογικά συνεκτικό.
Πηγή: Protothema
