Σε ισχύ έχει τεθεί ο ναυτικός αποκλεισμός που επέβαλλε ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ στα ιρανικά λιμάνια, σε μια προσπάθεια να πλήξει την ιρανική οικονομία και να πιέσει την Τεχεράνη να συμβιβαστεί μετά τις αποτυχημένες συνομιλίες με το Ιράν στο Ισλαμαμπάντ.
Ο Τραμπ και ο στρατός των ΗΠΑ είχαν ανακοινώσει ότι ο αποκλεισμός των λιμένων του Ιράν θα ξεκινήσει σήμερα στις 17:00 (ώρα Ελλάδας). Οι σύμμαχοι των ΗΠΑ, ωστόσο, μέχρι στιγμής εμφανίζονται απρόθυμοι να συνεισφέρουν στο μπλόκο.
Ναυτιλιακές εταιρείες, ναυτικοί, καθώς και η υπηρεσία ασφάλειας της ναυσιπλοΐας United Kingdom Maritime Trade Operations (UKMTO) έχουν ενημερωθεί σχετικά με τους περιορισμούς στην πρόσβαση, με την UKMTO να προειδοποιεί ότι ο αποκλεισμός ισχύει για κάθε κίνηση πλοίων, ανεξαρτήτως σημαίας. Η UKMTO αναφέρει επίσης, ότι αν και η διέλευση μέσω του Στενού προς ή από μη ιρανικούς προορισμούς δεν θα πρέπει να επηρεαστεί από αυτούς τους περιορισμούς, ενδεχομένως τα πλοία να συναντήσουν στρατιωτική παρουσία.
Το συνεχιζόμενο κλείσιμο του Στενού του Ορμούζ προκαλεί τεράστια ζημιά τόνισε σε παρέμβασή της η πρόεδρος της Κομισιόν Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν. Η αποκατάστασης της ελεύθερης ναυσιπλοΐας στο Στενό του Ορμούζ είναι «πρωταρχικής σημασίας για εμάς», σημείωσε. «Δεν μπορεί να υπάρξει σταθερότητα στη Μέση Ανατολή με τον Λίβανο στις φλόγες», τόνισε η πρόεδρος της Κομισιόν.
Ο ναυτικός αποκλεισμός δεν φαίνεται να πτοεί την Τεχεράνη. «Απολαύστε τις σημερινές τιμές της βενζίνης. Με τον λεγόμενο "αποκλεισμό", σύντομα θα νοσταλγείτε τη βενζίνη στα 4-5 δολάρια» απείλησε στο “Χ” o πρόεδρος του ιρανικού κοινοβουλίου Μοχάμαντ Μπαγκέρ Γκαλιμπάφ.
Οι ιρανικές δυνάμεις δηλώνουν ότι οι περιορισμοί των ΗΠΑ σε πλοία σε διεθνή ύδατα είναι παράνομοι και «ισοδυναμούν με πειρατεία» και απειλούν με «πράξη πολέμου». «Οποιαδήποτε πολεμικά σκάφη σκοπεύουν να πλησιάσουν το Στενό του Ορμούζ με οποιοδήποτε πρόσχημα, αυτό θα θεωρηθεί παραβίαση της εκεχειρίας και θα αντιμετωπιστούν αυστηρά και σκληρά» δήλωσαν νωρίτερα οι Φρουροί της Επανάστασης.
Οι χώρες μέλη του ΝΑΤΟ αρνούνται να συμμετάσχουν στον αποκλεισμό
Οι χώρες μέλη του ΝΑΤΟ ανακοίνωσαν πάντως, ότι δεν θα συμμετάσχουν στο σχέδιο του Αμερικανού προέδρου για την επιβολή αποκλεισμού στα Στενά του Ορμούζ. Αντίθετα, προτείνουν να αναλάβουν δράση μόνο μετά το τέλος των εχθροπραξιών, γεγονός που ενδέχεται να προκαλέσει έντονη δυσαρέσκεια στον Ρεπουμπλικάνο πρόεδρο και να αυξήσει τις εντάσεις εντός της Συμμαχίας.
Ο Τραμπ δήλωσε ότι ο αμερικανικός στρατός θα συνεργαστεί με άλλες χώρες για να περιορίσει τη θαλάσσια κυκλοφορία στο Στενό, καθώς οι συνομιλίες μεταξύ Αμερικανών και Ιρανών το περασμένο Σαββατοκύριακο δεν κατέληξαν σε συμφωνία για τον τερματισμό της σύγκρουσης με το Ιράν.
Σύμμαχοί του στο ΝΑΤΟ, όπως η Βρετανία και η Γαλλία, ξεκαθάρισαν ότι δεν προτίθενται να εμπλακούν στη σύγκρουση. Αντίθετα, εργάζονται σε μια πρωτοβουλία για την αποκατάσταση της ελεύθερης ναυσιπλοΐας σε μια περιοχή από την οποία διέρχεται περίπου το ένα πέμπτο των παγκόσμιων προμηθειών πετρελαίου.
Η στάση αυτή αποτελεί ακόμη ένα σημείο τριβής με τον Τραμπ, ο οποίος έχει απειλήσει να αποσύρει τις ΗΠΑ από το ΝΑΤΟ και εξετάζει το ενδεχόμενο μείωσης της αμερικανικής στρατιωτικής παρουσίας στην Ευρώπη, μετά την άρνηση ορισμένων χωρών να επιτρέψουν τη χρήση του εναέριου χώρου τους για επιθέσεις κατά του Ιράν.
Αντιδράσεις και διπλωματικές πρωτοβουλίες
«Δεν υποστηρίζουμε τον αποκλεισμό», δήλωσε ο Βρετανός πρωθυπουργός Κιρ Στάρμερ στο BBC. «Η απόφασή μου είναι απολύτως ξεκάθαρη: όποια κι αν είναι η πίεση και υπήρξε αρκετά σημαντική πίεση δεν πρόκειται να παρασυρθούμε στον πόλεμο», πρόσθεσε.
Ο Γενικός Γραμματέας του ΝΑΤΟ Μαρκ Ρούτε, ενημέρωσε ευρωπαϊκές κυβερνήσεις ότι ο Τραμπ ζητά συγκεκριμένες δεσμεύσεις για τη διασφάλιση του Στενού του Ορμούζ, σύμφωνα με διπλωματικές πηγές που επικαλείται το Reuters.
Ο Ρούτε είχε επισημάνει στις 9 Απριλίου ότι το ΝΑΤΟ θα μπορούσε να αναλάβει ρόλο στην περιοχή, εφόσον συμφωνήσουν όλα τα 32 μέλη του στη συγκρότηση κοινής αποστολής.
Αρκετές ευρωπαϊκές χώρες δηλώνουν πρόθυμες να συμμετάσχουν, αλλά μόνο μετά την επίτευξη διαρκούς παύσης των εχθροπραξιών και μιας συμφωνίας με το Ιράν για την ασφάλεια των πλοίων τους.
Η ευρωπαϊκή πρόταση για πολυεθνική αποστολή
Ο Γάλλος πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν ανακοίνωσε στο «X» ότι η Γαλλία θα διοργανώσει διάσκεψη με τη Βρετανία και άλλες χώρες για τη δημιουργία πολυεθνικής αποστολής με στόχο την αποκατάσταση της ναυσιπλοΐας στο Στενό. «Αυτή η αυστηρά αμυντική αποστολή, διακριτή από τους εμπλεκόμενους στη σύγκρουση, θα αναπτυχθεί μόλις το επιτρέψουν οι συνθήκες», υπογράμμισε ο Μακρόν.
Η πρωτοβουλία στοχεύει στη θέσπιση κανόνων ασφαλούς διέλευσης και στον συντονισμό στρατιωτικών πλοίων που θα συνοδεύουν δεξαμενόπλοια, εξήγησε ο Στάρμερ στο βρετανικό κοινοβούλιο. «Πρόκειται για τη διασφάλιση της ναυσιπλοΐας και τη στήριξη της ελευθερίας των θαλάσσιων μεταφορών μόλις τερματιστεί η σύγκρουση. Κοινός μας στόχος είναι ένα συντονισμένο, ανεξάρτητο, πολυεθνικό σχέδιο», τόνισε ο Βρετανός πρωθυπουργός.
Σύμφωνα με γαλλική διπλωματική πηγή, συνάντηση για την κατάρτιση των σχεδίων της αποστολής, με τη συμμετοχή περίπου 30 χωρών, θα μπορούσε να πραγματοποιηθεί ήδη από την Πέμπτη στο Παρίσι ή στο Λονδίνο.
Τα πολεμικά πλοία θα παρέχουν αίσθημα ασφάλειας χωρίς να εμπλέκονται σε εχθροπραξίες, ανέφερε η ίδια πηγή, προσθέτοντας ότι το Ιράν και οι ΗΠΑ θα ενημερωθούν για την αποστολή, χωρίς ωστόσο να συμμετέχουν άμεσα.
Τέλος, άλλη ευρωπαϊκή διπλωματική πηγή εξέφρασε επιφυλάξεις σχετικά με το αν ο Τραμπ θα αντιμετωπίσει θετικά μια τέτοια πρωτοβουλία, δεδομένου ότι έχει ήδη διατάξει τον αποκλεισμό του Στενού. «Με δεδομένο ότι ο Τραμπ χρησιμοποιεί πλέον το Στενό ως δικό του μοχλό πίεσης, θα θέλει μια αποστολή εκεί;», διερωτήθηκε η πηγή.
