ΚΥΠΕ
Ο Αμερικανός Πρόεδρος, Ντόναλντ Τραμπ, δήλωσε την Παρασκευή το βράδυ, ότι δεν έχει λάβει οριστική απόφαση για το Ιράν, τονίζοντας ωστόσο, πως «δεν μπορούν να αποκτήσουν πυρηνικά όπλα».
Η δήλωση Τραμπ γίνεται τη στιγμή που η κρίση γύρω από το Ιράν εισέρχεται σε νέα, κρίσιμη φάση, με τις Ηνωμένες Πολιτείες να ενισχύουν αισθητά τη στρατιωτική τους παρουσία στη Μέση Ανατολή, ενώ παράλληλα εντείνονται οι διπλωματικές προσπάθειες για αποτροπή ενός ανοιχτού πολέμου.
Όλα αυτά ακολουθούν ένα 24ωρο σχετικής ηρεμίας αλλά και ελπίδας πως ο κίνδυνος πολέμου απομακρύνεται αφού οι συνομιλίες στη Γενεύη ανάμεσα στα δύο μέρη, αν και δεν κατέληξαν σε αποτέλεσμα, είχαν τουλάχιστον σημειώσει κάποια πρόοδο.
Η ατμόσφαιρα στη Μέση Ανατολή θυμίζει ξανά προθάλαμο μιας νέας σύγκρουσης. Κυβερνήσεις εκδίδουν ταξιδιωτικές οδηγίες, αεροπορικές εταιρείες αλλάζουν δρομολόγια και στρατιωτικές δυνάμεις μετακινούνται διακριτικά αλλά σταθερά.
Ανοιχτά όλα τα ενδεχόμενα αφήνει ο Τραμπ
Ο Ντόναλντ Τραμπ κράτησε άφησε ανοιχτά όλα τα ενδεχόμενα, τονίζοντας ότι δεν έχει λάβει οριστική απόφαση για το Ιράν, επαναλαμβάνοντας όμως πως «δεν μπορούν να αποκτήσουν πυρηνικά όπλα». Παράλληλα εξέφρασε δυσαρέσκεια για τον τρόπο με τον οποίο, όπως είπε, διαπραγματεύεται η Τεχεράνη, αφήνοντας να εννοηθεί ότι η Ουάσινγκτον εξετάζει τις επόμενες κινήσεις της.
Ερωτηθείς για τον κίνδυνο μια πιθανή στρατιωτική επιχείρηση να εξελιχθεί σε παρατεταμένη σύγκρουση στη Μέση Ανατολή, ο Πρόεδρος των ΗΠΑ παραδέχθηκε ότι «σε κάθε πόλεμο υπάρχει ρίσκο», ενώ στο ερώτημα περί ενδεχόμενης αλλαγής καθεστώτος απάντησε αμφίσημα, σημειώνοντας ότι «μπορεί να υπάρξει και μπορεί να μην υπάρξει», προσθέτοντας πως θα ήταν προτιμότερο να αποφευχθεί, «αλλά μερικές φορές πρέπει να γίνει».
Το Στέιτ Ντιπάρτμεντ καλεί το προσωπικό του στο Ισραήλ να φύγει
Το Στέιτ Ντιπάρτμεντ εξουσιοδότησε το μη απαραίτητο προσωπικό και τις οικογένειες διπλωματών στο Ισραήλ να αποχωρήσουν λόγω «κινδύνων ασφαλείας», με τον Αμερικανό πρέσβη στην Ιερουσαλήμ, Μάικ Χάκαμπι, να καλεί όσους επιθυμούν να φύγουν να το κάνουν «σήμερα», προειδοποιώντας ότι αναμένεται αυξημένη ζήτηση για εισιτήρια και δίνοντας προτεραιότητα στη γρήγορη έξοδο από τη χώρα.
Σε email του προς το προσωπικό το οποίο αποκάλυψαν οι New York Times, o Χάκαμπι, αν και τόνισε ότι «δεν υπάρχει λόγος πανικού», υπογράμμισε πως όσοι σκέφτονται να αναχωρήσουν πρέπει να κινηθούν άμεσα, ενώ η επικαιροποιημένη ταξιδιωτική οδηγία καλεί όλους τους Αμερικανούς να επανεξετάσουν τα ταξίδια τους στο Ισραήλ λόγω τρομοκρατίας και πολιτικών αναταραχών.
Ρούμπιο: Δηλώσεις τέλος
Ο Υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ, Μάρκο Ρούμπιο, έδωσε σαφή εντολή σε Αμερικανούς αξιωματούχους στην περιοχή να μην κάνουν δημόσιες δηλώσεις που θα μπορούσαν να αυξήσουν την ένταση ή να υπονομεύσουν τις ευαίσθητες διαπραγματεύσεις με το Ιράν.
Η οδηγία - που στάλθηκε με επίσημο σημείωμα σε πρεσβείες και ανώτερους διπλωμάτες - λέει ότι πρέπει να «αποφεύγονται δημόσιες τοποθετήσεις, συνεντεύξεις ή δραστηριότητα στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης που θα μπορούσαν να προκαλέσουν εντάσεις, να επηρεάσουν ευαίσθητα πολιτικά ζητήματα ή να περιπλέξουν τις σχέσεις των ΗΠΑ με άλλες χώρες».
Ο σκοπός, όπως επισημαίνεται, είναι να προστατευτούν οι διπλωματικές προσπάθειες για συμφωνία με την Τεχεράνη και να μην υπονομευθούν από απρόσεκτες δηλώσεις, ειδικά εν μέσω κρίσιμης φάσης συνομιλιών και αυξημένης στρατιωτικής κινητικότητας στη Μέση Ανατολή
Το αεροπλανοφόρο Ford στη Χάιφα
Το αεροπλανοφόρο USS Gerald R. Ford βρίσκεται ήδη στα ανοιχτά της Χάιφα ενώ αμερικανικά F-22 έχουν αναπτυχθεί σε ισραηλινές βάσεις. Η επιχειρησιακή τους παρουσία θεωρείται σπάνια και ερμηνεύεται ως σήμα ισχύος.
Παράλληλα, αυξημένη κινητικότητα καταγράφεται και στη Σαουδική Αραβία όπου οι ΗΠΑ ενισχύουν αεροπορικές και υποστηρικτικές δυνατότητες σε υφιστάμενες βάσεις. Η γεωγραφική θέση της χώρας την καθιστά κομβική για επιχειρήσεις στον Περσικό Κόλπο, είτε πρόκειται για επιτήρηση είτε για πιθανή εμπλοκή. Η άφιξη αεροσκαφών εναέριου ανεφοδιασμού στην περιοχή ενισχύει τις δυνατότητες μακράς διάρκειας επιχειρήσεων.
Διπλωματικές προσπάθειες
Παρά την ένταση, οι δίαυλοι επικοινωνίας παραμένουν ανοιχτοί. Κεντρικό ρόλο έχει αναλάβει ο Υπουργός Εξωτερικών του Ομάν, Σαΐντ Μπαντρ Αλμπουσάντι. που λειτουργεί ως διαμεσολαβητής μεταξύ Ουάσινγκτον και Τεχεράνης.
Το Ομάν διατηρεί παραδοσιακά ισορροπημένες σχέσεις με τις δύο πλευρές και επιδιώκει να αποτρέψει μια σύγκρουση που θα μπορούσε να αποσταθεροποιήσει ολόκληρη την περιοχή. Οι συνομιλίες επικεντρώνονται στον εμπλουτισμό ουρανίου, με τις ΗΠΑ να ζητούν αυστηρούς περιορισμούς και το Ιράν να απορρίπτει την πλήρη διακοπή.
Ηρεμία στο Ισραήλ
Στο Ισραήλ, οι αρχές κινούνται σε δύο άξονες: την ετοιμότητα και την αποφυγή πρόκλησης πανικού. Η χώρα έχει εισέλθει στην αργία του εβραϊκού Σαββάτου ενώ ο IDF δηλώνει ότι δεν έχουν αλλάξει οι οδηγίες προς το κοινό, ωστόσο οι πάντες βρίσκονται σε πλήρη επιχειρησιακή ετοιμότητα.
Παράλληλα, Ισραηλινοί αξιωματούχοι επαναλαμβάνουν ότι η χώρα δεν θα επιτρέψει στο Ιράν να αποκτήσει πυρηνικά όπλα, αφήνοντας να εννοηθεί ότι, εάν κριθεί απαραίτητο, το Ισραήλ διατηρεί το δικαίωμα αυτόνομης δράσης. Σήμερα πάντως το Τελ Αβίβ και η υπόλοιπη χώρα θύμιζαν την προ του πολέμου εποχή με τον κόσμο να απολαμβάνει τη λιακάδα σε πλατείες και καφετέριες και μασκαρεμένους να κυκλοφορούν παντού ενόψει της επικείμενης εβραϊκής γιορτής του Πουρίμ.
Το βασικό ερώτημα δεν είναι μόνο αν θα υπάρξει πλήγμα, αλλά και το τι θα το ακολουθήσει. Η ιρακινή οργάνωση Κατίμπ Χιζμπολάχ, ο εντολοδόχος του Ιράν στο Ιράκ έχει ήδη προειδοποιήσει για βαριές απώλειες σε περίπτωση πολέμου, υποδηλώνοντας ότι μια σύγκρουση δεν θα περιοριστεί σε ένα διμερές μέτωπο.
Προς το παρόν, η περιοχή βρίσκεται σε μια λεπτή ισορροπία: στρατιωτική προετοιμασία από τη μία, πυρετώδης διπλωματία από την άλλη. Το αν θα επικρατήσει η αποτροπή ή η σύγκρουση θα κριθεί από τις επόμενες κινήσεις - και από το κατά πόσο οι εμπλεκόμενοι θα επιλέξουν το ρίσκο ή τον συμβιβασμό.
