Οι ΗΠΑ και το Ιράν έχασαν τη Δευτέρα την προθεσμία των 60 ημερών για την επίτευξη συμφωνίας με σκοπό τον περιορισμό του πυρηνικού προγράμματος της Τεχεράνης, σύμφωνα με τους όρους της εκεχειρίας που είχαν συμφωνήσει τον Ιούνιο. Ο Τραμπ είχε ανακοινώσει με στομφώδη τρόπο πριν από δύο μήνες το λεγόμενο μνημόνιο κατανόησης μεταξύ των δύο χωρών. Ωστόσο, η βραχύβια συμφωνία δεν κατάφερε να ανοίξει εκ νέου τα Στενά του Ορμούζ, τα οποία το Ιράν είχε ουσιαστικά αποκλείσει μετά τις επιθέσεις του Ισραήλ και των ΗΠΑ στα τέλη Φεβρουαρίου, ούτε να τερματίσει μια σύγκρουση που διανύει τον έκτο μήνα της.
Η λήξη της προθεσμίας είναι σε μεγάλο βαθμό συμβολική, καθώς τόσο ο Τραμπ όσο και οι ηγέτες του Ιράν έχουν δηλώσει τις τελευταίες εβδομάδες ότι η συμφωνία είναι ουσιαστικά νεκρή. Ωστόσο, αυτό το ορόσημο δείχνει πόσο δυσκολεύεται ο Τραμπ να επιτύχει τους πολεμικούς του στόχους -όπως το να αναγκάσει το Ιράν να περιορίσει τις πυρηνικές του φιλοδοξίες- και πόσο ενθαρρυμένη αισθάνεται η ιρανική κυβέρνηση, με τις δύο χώρες να διατρέχουν τον κίνδυνο περαιτέρω στρατιωτικής σύγκρουσης, όπως σημειώνουν οι New York Times.
Δεν έχουν αναφερθεί δημοσίως αμερικανικές επιθέσεις εναντίον ιρανικών στόχων από τα τέλη Ιουλίου. Ωστόσο, οι ΗΠΑ και το Ιράν φαίνεται να προετοιμάζονται για μια παρατεταμένη εκστρατεία οικονομικής εξάντλησης που θα μπορούσε εύκολα να οδηγήσει σε ανανέωση των εχθροπραξιών, σύμφωνα με αναλυτές. Το Ιράν αξιοποιεί τον έλεγχό του επί των Στενών του Ορμούζ, μιας κρίσιμης θαλάσσιας οδού για τη μεταφορά πετρελαίου και φυσικού αερίου, προκειμένου να στραγγαλίσει τις παγκόσμιες αγορές ενέργειας, αυξάνοντας την πίεση στον Τραμπ να καταλήξει σε συμφωνία.
Η κυβέρνηση Τραμπ ανακάλεσε τις εξαιρέσεις από τις κυρώσεις για το ιρανικό πετρέλαιο, τις οποίες είχε χορηγήσει κατά τη διάρκεια της σύντομης εκεχειρίας. Οι αμερικανικές δυνάμεις επέβαλαν επίσης εκ νέου ναυτικό αποκλεισμό των ιρανικών λιμανιών, ελπίζοντας ότι η οικονομική πίεση που ασκείται στο Ιράν θα το αναγκάσει να κάνει παραχωρήσεις. Ωστόσο, οι ηγέτες του Ιράν ποντάρουν στο ότι η χώρα τους μπορεί να αντέξει μεγαλύτερο οικονομικό πόνο από τις ΗΠΑ, ειδικά καθώς ο Τραμπ αντιμετωπίζει τις ενδιάμεσες εκλογές τον Νοέμβριο.
«Η Ισλαμική Δημοκρατία προσπαθεί να επιβάλει οικονομική κρίση στην Αμερική και η Αμερική προσπαθεί να επιβάλει οικονομική κρίση στην Ισλαμική Δημοκρατία», δήλωσε ο Μπεχνάμ Μπεν Ταλεμπλού, ειδικός για το Ιράν στο Ίδρυμα για την Υπεράσπιση των Δημοκρατιών, ένα ερευνητικό ινστιτούτο με έδρα την Ουάσινγκτον.
Ο κ. Ταλεμπλού ανέφερε ότι η οικονομική εκστρατεία των ΗΠΑ θα μπορούσε να αποδειχθεί εξαιρετικά αποτελεσματική κατά της ιρανικής οικονομίας. Προειδοποίησε, ωστόσο, ότι η ηγεσία του Ιράν πιθανότατα θα ανταποκριθεί με περαιτέρω κλιμάκωση, προετοιμάζοντας το έδαφος για έναν νέο γύρο ένοπλης σύγκρουσης.
Όπως και οι άλλες πρόσφατες συμφωνίες του Τραμπ για τη Μέση Ανατολή, η συμφωνία του Ιουνίου αποσκοπούσε σε μια γρήγορη εκεχειρία, αναβάλλοντας παράλληλα τα πιο δύσκολα διλήμματα για μελλοντικούς γύρους διαπραγματεύσεων. Αναλυτές υποστήριξαν ότι η αόριστα διατυπωμένη συμφωνία ήταν υπέρ του Ιράν και υπαινίχθηκαν ότι ο πρόεδρος των ΗΠΑ προσπαθούσε να τερματίσει έναν όλο και πιο αντιδημοφιλή πόλεμο που απειλούσε να τον εμπλέξει βαθιά στη Μέση Ανατολή.
Οι διαπραγματεύσεις για το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν αναβλήθηκαν για δύο μήνες, κατά τους οποίους επρόκειτο να διεξαχθούν περαιτέρω συνομιλίες, παρόλο που ο Τραμπ είχε δηλώσει ότι η ανησυχία για το ενδεχόμενο το Ιράν να αποκτήσει πυρηνικό όπλο αποτελούσε βασικό στοιχείο της επιχειρηματολογίας του υπέρ του πολέμου.
Αμερικανοί αξιωματούχοι ήλπιζαν ότι η συμφωνία θα επανέφερε τουλάχιστον την κυκλοφορία στα Στενά του Ορμούζ, προκειμένου να ανακουφιστεί η πίεση στην παγκόσμια οικονομία. Ωστόσο, η εκεχειρία κατέρρευσε σχεδόν αμέσως και το Ιράν προχώρησε γρήγορα στην επιβολή του ελέγχου του επί της θαλάσσιας οδού.
Ιρανοί αξιωματούχοι επικαλέστηκαν ασαφείς διατυπώσεις στη συμφωνία εκεχειρίας για να δηλώσουν ότι ορισμένα πλοία διέρχονταν παράνομα από τη θαλάσσια οδό χωρίς την άδειά τους και άνοιξαν πυρ εναντίον ορισμένων από αυτά. Οι αμερικανικές δυνάμεις αντέδρασαν βομβαρδίζοντας το νότιο Ιράν, πυροδοτώντας έναν κύκλο επιθέσεων και αντεπιθέσεων.
Η κλιμάκωση της έντασης οδήγησε τον Τραμπ να εξετάσει το ενδεχόμενο να ξεκινήσει μια μεγάλη στρατιωτική επίθεση εναντίον του Ιράν σε τουλάχιστον δύο περιπτώσεις. Και τις δύο φορές έκανε πίσω, μετά από εκκλήσεις περιφερειακών συμμάχων όπως η Σαουδική Αραβία, η οποία έχει υποστεί το κύριο βάρος των ιρανικών στρατιωτικών αντιποίνων, καθώς και μετά από προειδοποιήσεις συμβούλων του Λευκού Οίκου σχετικά με τη μείωση των αποθεμάτων κρίσιμων πυρομαχικών.
Πηγή: Newsbeast
