Το Ιράν δήλωσε τη Δευτέρα ότι εξακολουθεί να διατηρεί τον έλεγχο στα Στενά του Ορμούζ και δεν επιδιώκει την επανέναρξη ειρηνευτικών συνομιλιών με τις Ηνωμένες Πολιτείες, μετά την απόφαση του προέδρου των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, να αναστείλει τη στρατιωτική εκστρατεία βομβαρδισμών που διήρκεσε δύο εβδομάδες, έπειτα από σχετικές εισηγήσεις της στρατιωτικής ηγεσίας.
Ύστερα από 13 διαδοχικές νύχτες εντατικών βομβαρδισμών, οι οποίοι προκάλεσαν αντίποινα από την Τεχεράνη με επιθέσεις εναντίον αμερικανικών βάσεων, ο Ντόναλντ Τραμπ διέκοψε την επιχείρηση το Σαββατοκύριακο. Από την πλευρά του, το Ιράν ανακοίνωσε ότι θα αναστείλει τις δικές του επιθέσεις για όσο διάστημα οι Ηνωμένες Πολιτείες διατηρούν σε ισχύ την παύση των βομβαρδισμών.
Οι στρατιωτικοί εισηγήθηκαν στον Τραμπ να σταματήσει η εκστρατεία
Η απόφαση του Αμερικανού προέδρου να αναστείλει τους βομβαρδισμούς βασίστηκε, σύμφωνα με Αμερικανό αξιωματούχο και εκτενή δημοσιεύματα αμερικανικών μέσων ενημέρωσης, στην εκτίμηση της στρατιωτικής ηγεσίας ότι η επιχείρηση, η οποία είχε ως στόχο να αποδυναμώσει τον έλεγχο του Ιράν στα Στενά του Ορμούζ, είχε φτάσει στα όρια της αποτελεσματικότητάς της.
Ο ίδιος αξιωματούχος δήλωσε στο Reuters ότι οι στρατιωτικοί διοικητές ενημέρωσαν τον Ντόναλντ Τραμπ πως οι διαθέσιμοι στόχοι εξαντλούνταν. Παράλληλα, ο πρόεδρος του Μεικτού Επιτελείου Ενόπλων Δυνάμεων των ΗΠΑ, στρατηγός Νταν Κέιν, εξέφρασε ανησυχία για τη μείωση των αποθεμάτων αντιαεροπορικών όπλων που χρησιμοποιούνται για την προστασία των αμερικανικών βάσεων στην περιοχή.
Ανάλογες πληροφορίες, σύμφωνα με τις οποίες τόσο πολιτικοί όσο και στρατιωτικοί σύμβουλοι εισηγήθηκαν στον πρόεδρο των ΗΠΑ να διακόψει την επιχείρηση, μετέδωσαν το Σαββατοκύριακο οι New York Times, το Axios και άλλα αμερικανικά μέσα.
Η Τεχεράνη απορρίπτει την επανέναρξη των συνομιλιών
Ο πρέσβης των Ηνωμένων Πολιτειών στον ΟΗΕ, Μάικ Γουόλτς, υποστήριξε την Κυριακή ότι ο Ντόναλντ Τραμπ ανέστειλε την εκστρατεία ώστε να δημιουργηθεί περιθώριο για διαπραγματεύσεις.
Ωστόσο, ο εκπρόσωπος του υπουργείου Εξωτερικών του Ιράν, Εσμαΐλ Μπαγαεΐ, δήλωσε τη Δευτέρα, κατά τη διάρκεια τηλεοπτικής συνέντευξης Τύπου, ότι η Τεχεράνη δεν έχει ζητήσει την επανέναρξη ειρηνευτικών συνομιλιών με τις Ηνωμένες Πολιτείες.
Η παύση των αμερικανικών βομβαρδισμών είχε άμεσο αντίκτυπο στις διεθνείς αγορές πετρελαίου, καθώς ενισχύθηκαν οι προσδοκίες ότι οι διαταραχές στην παγκόσμια προσφορά θα περιοριστούν. Το Brent, το οποίο την προηγούμενη εβδομάδα είχε ξεπεράσει προσωρινά τα 100 δολάρια ανά βαρέλι για πρώτη φορά από τον Μάιο, υποχώρησε περίπου 7,8% μέχρι το πρωί της Δευτέρας, διαμορφούμενο λίγο κάτω από τα 90 δολάρια.
Το Ιράν επιμένει ότι εξακολουθεί να ελέγχει τα Στενά του Ορμούζ
Σε μια κίνηση που ερμηνεύεται ως προσπάθεια να καταδείξει ότι οι αμερικανικοί βομβαρδισμοί δεν πέτυχαν τον στόχο τους, η Τεχεράνη υποστήριξε ότι εξακολουθεί να ελέγχει το σημαντικότερο θαλάσσιο πέρασμα για τις διεθνείς ενεργειακές αγορές.
Πολλά ιρανικά κρατικά μέσα ενημέρωσης, επικαλούμενα «ενημερωμένη πηγή», μετέδωσαν ότι οι ιρανικές αρχές ανάγκασαν έξι «παραβατικά πλοία» να επιστρέψουν το πρωί της Δευτέρας, όταν επιχείρησαν να διασχίσουν τα Στενά του Ορμούζ χωρίς την άδεια της Τεχεράνης. Σύμφωνα με την ίδια πηγή, ένα από τα πλοία υπέστη «ατύχημα».
Όπως ανέφεραν τα κρατικά μέσα του Ιράν, η πηγή δήλωσε ότι «όπως είχε ανακοινωθεί προηγουμένως, η διαδρομή διέλευσης στα Στενά του Ορμούζ είναι εκείνη που έχει ορίσει το Ιράν, ενώ οι υπόλοιπες διαδρομές είναι μολυσμένες και δεν προσφέρουν διέξοδο».
Ο Ντόναλντ Τραμπ είχε ξεκινήσει τη νέα στρατιωτική εκστρατεία μετά τις επιθέσεις του Ιράν εναντίον πλοίων που χρησιμοποιούσαν τη διαδρομή μέσω των Στενών του Ορμούζ την οποία προωθούν οι Ηνωμένες Πολιτείες, καλώντας τα εμπορικά πλοία να πλέουν κοντά στις ακτές του Ομάν.
Το Ιράν, από την πλευρά του, υποστηρίζει ότι τα πλοία μπορούν να διέρχονται μόνο μέσω του διαύλου που βρίσκεται πλησιέστερα στις ιρανικές ακτές, τον οποίο ελέγχει και όπου σκοπεύει να επιβάλει τέλη διέλευσης.
Οι απώλειες, οι Χούθι και οι διπλωματικές κινήσεις
Οι δύο εβδομάδες των ανανεωμένων αμερικανικών βομβαρδισμών προκάλεσαν τον θάνατο δεκάδων ανθρώπων στο Ιράν και την καταστροφή γεφυρών, σηράγγων και στρατιωτικών στόχων στο νότιο τμήμα της χώρας. Από τα ιρανικά αντίποινα εναντίον αμερικανικών βάσεων σε γειτονικά αραβικά κράτη σκοτώθηκαν τέσσερα μέλη των αμερικανικών ενόπλων δυνάμεων, ενώ το Ιράν έπληξε και πολιτικές υποδομές σε χώρες του Κόλπου, υποστηρίζοντας ότι επρόκειτο για αντίποινα σε αμερικανικές επιθέσεις εναντίον μη στρατιωτικών στόχων.
Την προηγούμενη εβδομάδα, οι σύμμαχοι του Ιράν, οι Χούθι, απείλησαν να επεκτείνουν τη διαταραχή στις παγκόσμιες προμήθειες πετρελαίου ανακοινώνοντας αποκλεισμό της πετρελαϊκής βιομηχανίας της Σαουδικής Αραβίας στην Ερυθρά Θάλασσα, εξέλιξη που οδήγησε σε περαιτέρω άνοδο των τιμών του πετρελαίου.
Η διακοπή της αμερικανικής στρατιωτικής εκστρατείας δεν αποσαφηνίζει ποια μέσα πίεσης διαθέτει πλέον η Ουάσινγκτον για να επιτύχει τον στόχο του Ντόναλντ Τραμπ, δηλαδή τον περιορισμό του ιρανικού ελέγχου στα Στενά του Ορμούζ.
Η διαφωνία για τα Στενά του Ορμούζ και οι επαφές με το Ομάν
Η Ουάσινγκτον και η Τεχεράνη είχαν καταλήξει τον Ιούνιο σε συμφωνία-πλαίσιο για συνομιλίες που επρόκειτο να πραγματοποιηθούν έως τα τέλη Αυγούστου, με αντικείμενο κρίσιμα ζητήματα όπως το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν.
Ωστόσο, οι δύο πλευρές διαφωνούν ως προς την ερμηνεία του κειμένου που αφορά τα Στενά του Ορμούζ. Οι Ηνωμένες Πολιτείες επιμένουν ότι προβλέπεται η ελεύθερη διέλευση των πλοίων, ενώ το Ιράν υποστηρίζει ότι το κείμενο του αναγνωρίζει την αρμοδιότητα να εποπτεύει τη ναυσιπλοΐα.
Παράλληλα, η Τεχεράνη επιδιώκει να κατοχυρώσει θεσμικά τον έλεγχό της στα Στενά του Ορμούζ μέσω συμφωνίας με το Ομάν, το οποίο ελέγχει την απέναντι ακτή. Ανώτατη αντιπροσωπεία του Ομάν βρέθηκε το Σαββατοκύριακο στην Τεχεράνη για συνομιλίες σχετικά με το μέλλον του θαλάσσιου περάσματος.
Σύμφωνα με κρατικά μέσα ενημέρωσης του Κατάρ, των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων και της Σαουδικής Αραβίας, οι υπουργοί Εξωτερικών των τριών χωρών είχαν τη Δευτέρα τηλεφωνικές συνομιλίες με τον υπουργό Εξωτερικών του Ομάν, Μπαντρ Αλμπουσαΐντι, με αντικείμενο τα Στενά του Ορμούζ.
Τέλος, ο πρωθυπουργός του Ισραήλ, Μπενιαμίν Νετανιάχου, ο οποίος ξεκίνησε τον πόλεμο τον Φεβρουάριο μαζί με τον Ντόναλντ Τραμπ αλλά δεν συμμετείχε στις αμερικανοϊρανικές διαπραγματεύσεις για τον τερματισμό του, αναμένεται να συναντηθεί με τον Αμερικανό πρόεδρο στην Ουάσινγκτον στις αρχές της εβδομάδας.
Πηγή: Newsbeast
