Η Ευρώπη έχει μεγάλες "ελλείψεις" στις στρατιωτικές της ικανότητες, με αποτέλεσμα να είναι "απροετοίμαστη" καθώς ο πόλεμος στην Ουκρανία συνεχίζεται, αναφέρει νέα έκθεση που δημοσιεύθηκε χθες (24/2). Η νέα στρατηγική ασφάλειας της κυβέρνησης του προέδρου των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ, έχει αναγκάσει τις ευρωπαϊκές χώρες να επανεξετάσουν τις αμυντικές τους πολιτικές, ενώ τέσσερα χρόνια πολέμου στην Ουκρανία έχουν ωθήσει τις προσπάθειες για την ενίσχυση των στρατιωτικών δυνατοτήτων, ανέφερε το Διεθνές Ινστιτούτο Στρατηγικών Μελετών (IISS) στην ετήσια έκθεσή του. Η έκθεση με τίτλο "Military Balance" του ινστιτούτου- το οποίο έχει την έδρα του το Λονδίνο- σημειώνει ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες επιδιώκουν να επικεντρώσουν εκ νέου τις προσπάθειές τους στην προστασία της δικής τους επικράτειας. Ως αποτέλεσμα, ο ηγέτης των ΗΠΑ συνεχίζει να πιέζει τους συμμάχους για "μεγαλύτερο επιμερισμό των βαρών" στις στρατιωτικές δαπάνες, τόσο στην Ευρώπη όσο και στην περιοχή της Ασίας-Ειρηνικού, ως απάντηση στην αυξανόμενη επιρροή της Κίνας.
Στρατιωτικές δαπάνες
Το 2025, οι παγκόσμιες στρατιωτικές δαπάνες αυξήθηκαν κατά 2,5% σε 2,63 τρισεκατομμύρια δολάρια, με βραδύτερο ρυθμό από ό,τι τα τελευταία πέντε χρόνια. Αυτό οφειλόταν εν μέρει στη μείωση του αμυντικού προϋπολογισμού των ΗΠΑ - μια μείωση που είναι απίθανο να διαρκέσει, καθώς οι αμυντικές δαπάνες της κυβέρνησης Τραμπ αναμένεται να ξεπεράσουν το 1 τρισεκατομμύριο δολάρια το 2026 για πρώτη φορά. Μέρος αυτού του ποσού θα χρηματοδοτήσει κυρίως το έργο της αμερικανικής αντιπυραυλικής ασπίδας "Χρυσός Θόλος", ανέφερε το IISS. Αντίθετα, οι στρατιωτικές δαπάνες συνέχισαν να αυξάνονται σε "επίπεδα ρεκόρ" στην Ευρώπη, φθάνοντας τα 562,9 δισεκατομμύρια δολάρια- αύξηση 12,6% σε ένα χρόνο- με κινητήρια δύναμη τη Γερμανία.
Οι χώρες του ΝΑΤΟ, υπό την πίεση της Αμερικής και αντιμετωπίζοντας αυξημένη απειλή από τη Ρωσία, έχουν δεσμευτεί να αυξήσουν τους εθνικούς αμυντικούς προϋπολογισμούς στο 5,0% του ΑΕΠ έως το 2035. Αλλά θα μπορούσαν να περιοριστούν από το "περιορισμένο δημοσιονομικό τους περιθώριο", προειδοποίησε το IISS.
Ο πόλεμος στην Ουκρανία
Η έκθεση του IISS, η οποία δημοσιεύθηκε κατά την τέταρτη επέτειο της εισβολής της Ρωσίας στην Ουκρανία, αναφέρει ότι είναι δύσκολο να φανταστεί κανείς ότι ο πόλεμος θα τελειώσει σύντομα. "Οι δυτικές εκτιμήσεις για τις απώλειες του ρωσικού προσωπικού ποικίλλουν, αλλά αυτές μπορεί να ξεπερνούν πλέον το ένα εκατομμύριο νεκρούς ή τραυματίες", αναφέρει η έκθεση. Παρόλα αυτά "η Ρωσία μπόρεσε να προσαρμοστεί, να αναγεννηθεί και να διατηρήσει τις δυνατότητές της". Ο πόλεμος της Ρωσίας στην Ουκρανία έχει οδηγήσει σε "ταχεία και συνεχή εξέλιξη των τεχνολογιών - κυρίως στον σχεδιασμό και τη χρήση μη επανδρωμένων αεροσκαφών και της τεχνητής νοημοσύνης - καθώς και στις τακτικές και στους κύκλους παραγωγής αμυντικών προϊόντων", σύμφωνα με το IISS.
Όμως, ο όποιος τερματισμός του πολέμου θα εξαρτηθεί από "αποφάσεις που θα ληφθούν σε ξένες πρωτεύουσες", οι οποίες "θα διαδραματίσουν σημαντικό ρόλο στη διαμόρφωση της πορείας του πολέμου". Αυτό ισχύει ιδιαίτερα "δεδομένης της εξάρτησης και των δύο πλευρών από την εξωτερική υποστήριξη σε υλικό", αναφέρει η έκθεση.
Η ανατολική πλευρά του ΝΑΤΟ
Η έκθεση του IISS υπογράμμισε τις προσπάθειες του ΝΑΤΟ να ενισχύσει την ανατολική πλευρά του απέναντι σε μια πιθανή απειλή, επισημαίνοντας τις εισβολές μη επανδρωμένων αεροσκαφών στην Πολωνία τον περασμένο Σεπτέμβριο. "Δυστυχώς για τις ευρωπαϊκές ένοπλες δυνάμεις, (υπάρχει) έλλειμμα δυνατοτήτων, που τις αφήνει απροετοίμαστες για το είδος των επιθέσεων μεγάλης κλίμακας που αντιμετωπίζει η Ουκρανία", ανέφερε. Ο επικεφαλής του ΝΑΤΟ Μαρκ Ρούτε ζήτησε τον Ιούνιο από τη συμμαχία να αυξήσει την ολοκληρωμένη αεροπορική και πυραυλική άμυνά της κατά 400%. Αποκαλώντας τον στόχο αυτό "φιλόδοξο", το IISS κατέληξε στο συμπέρασμα ότι "το ΝΑΤΟ έχει αρκετό δρόμο μπροστά του".
Κινήσεις για την αντιμετώπιση αυτών των ελλείψεων βρίσκονται σε εξέλιξη, συμπεριλαμβανομένης της υπό γερμανική ηγεσία Πρωτοβουλίας Ευρωπαϊκής Ασπίδας Ουρανού, "η οποία στοχεύει στην κάλυψη των κενών στην αεράμυνα με την έτοιμη προμήθεια συστημάτων". Τα κράτη της Βαλτικής και η Πολωνία έχουν ενταχθεί μαζί με τη Φινλανδία στο πρόγραμμα Baltic Drone Wall που ανακοινώθηκε στις αρχές του 2025. Και οι ίδιες χώρες ανακοίνωσαν ότι αποχωρούν από μια βασική συνθήκη, προκειμένου να ανανεώσουν ενδεχομένως τη χρήση ναρκών κατά προσωπικού κατά μήκος των συνόρων τους.
Το Ιράν αποδυναμώθηκε, η Κίνα γιγαντώνεται
Οι φιλοδοξίες του Ιράν "έχουν υποστεί σημαντικές οπισθοδρομήσεις" μετά την επίθεση της Χαμάς στο Ισραήλ τον Οκτώβριο του 2023 "και κατά τη διάρκεια του πολέμου των δώδεκα ημερών μεταξύ Ισραήλ και Ιράν τον Ιούνιο του 2025", αναφέρεται στην έκθεση. "Υπέστη σημαντικές ζημιές στις πυρηνικές και πυραυλικές εγκαταστάσεις του" κατά τη διάρκεια των ισραηλινών και αμερικανικών χτυπημάτων τον Ιούνιο του 2025. Αυτό θα μπορούσε να οδηγήσει τη χώρα να αναζητήσει στενότερη συνεργασία με την Κίνα και τη Ρωσία για την ανοικοδόμηση των δυνατοτήτων της, ανέφερε το IISS. Οι παραδοσιακοί σύμμαχοι του Ιράν στη Μέση Ανατολή, όπως η Χεζμπολάχ του Λιβάνου, έχουν επίσης αποδυναμωθεί από την ισραηλινή στρατιωτική δράση.
Αυτό εγείρει "σοβαρά ερωτήματα σχετικά με το κατά πόσον το Ιράν μπορεί να διατηρήσει τα τρέχοντα επίπεδα στρατιωτικών δαπανών - και μάλιστα το κύρος του στην ισορροπία δυνάμεων στην περιοχή - ενώ παράλληλα θα διαχειρίζεται την οικονομία και θα αναχαιτίζει τις πολιτικές αναταραχές". Εν τω μεταξύ, ο "αμυντικός προϋπολογισμός της Κίνας ξεπερνάει την ευρύτερη" περιοχή Ασίας-Ειρηνικού, αντιπροσωπεύοντας περίπου το 44% των περιφερειακών δαπανών. Μια μεγάλη στρατιωτική παρέλαση που πραγματοποιήθηκε στις 3 Σεπτεμβρίου για τον εορτασμό των 80 χρόνων από το τέλος του Β' Παγκοσμίου Πολέμου "έστειλε τόσο πολιτικά όσο και στρατιωτικά-επιχειρησιακά μηνύματα", δήλωσε το ινστιτούτο. Για πρώτη φορά επιβεβαίωσε δημοσίως την "πυρηνική τριάδα" του Πεκίνου, που αποτελείται από αεροπορικές, υποβρύχιες και χερσαίες δυνατότητες.
Μια εκκαθάριση κατά της διαφθοράς στον στρατό δεν έχει επίσης αποτρέψει το Πεκίνο από το να αυξήσει τον αριθμό των εισβολών του στην εναέρια αμυντική ζώνη της Ταϊβάν.
Πηγή: ertnews/ European Perspective
