Το ερώτημα που κυριαρχεί το τελευταίο διάστημα στη Ρωσία είναι αν θα επιβεβαιωθεί η κατάρα του Μαύρου Αυγούστου. Πρόκειται για έναν όρο που περιγράφει δραματικές κρίσεις που φαίνεται να ξεσπούν κατά τις τελευταίες εβδομάδες του Αυγούστου στη χώρα.
Η πρόσφατη ρωσική ιστορία φαίνεται να επιβεβαιώνει την πεποίθηση ότι δραματικά γεγονότα τύπου «Μαύρου Κύκνου» - απρόβλεπτα συμβάντα με τεράστιο αντίκτυπο - τείνουν να εκδηλώνονται τον Αύγουστο, όπως αναφέρει το CNNi.
Πριν από τριάντα πέντε χρόνια, μια ομάδα σκληροπυρηνικών κομμουνιστών ηγήθηκε ενός αποτυχημένου πραξικοπήματος κατά του Σοβιετικού ηγέτη Μιχαήλ Γκορμπατσόφ, απελευθερώνοντας τις δυνάμεις που οδήγησαν τελικά στην κατάρρευση της Σοβιετικής Ένωσης.
Τον Αύγουστο του 1998, η Ρωσία επλήγη από οικονομική κρίση, η οποία προκάλεσε αδυναμία αποπληρωμής του εσωτερικού χρέους και κατάρρευση του ρουβλίου. Έναν χρόνο αργότερα, μια ομάδα ενόπλων εισέβαλε στη ρωσική δημοκρατία του Νταγκεστάν, στον νότο της χώρας, πυροδοτώντας τον Δεύτερο Πόλεμο της Τσετσενίας — μια σύγκρουση που ανέδειξε στα ανώτατα κλιμάκια της εξουσίας έναν πολιτικά άγνωστο μέχρι τότε άνδρα, τον πρώην αξιωματικό της KGB Βλαντιμίρ Πούτιν.
Ο Πούτιν ανέλαβε την ηγεσία της Ρωσίας την παραμονή της Πρωτοχρονιάς του 1999, μετά την αιφνιδιαστική μεταβίβαση της εξουσίας από τον πρόεδρο Μπόρις Γέλτσιν. Ωστόσο, ο νέος ηγέτης - που προέβαλλε το προφίλ του «σκληρού» - δεν έμεινε στο απυρόβλητο από την «κατάρα του Αυγούστου».
Μία από τις πρώτες μεγάλες δοκιμασίες της θητείας του ήταν η βύθιση του «Κουρσκ», ενός πυρηνικού υποβρυχίου που χάθηκε στα βάθη της θάλασσας παρασύροντας στον θάνατο 118 ναύτες τον Αύγουστο του 2000.
Επιπλέον, τον Αύγουστο του 2008, η Ρωσία ενεπλάκη σε πόλεμο με τη γειτονική Γεωργία, αποκαλύπτοντας το νέο, ξεκάθαρο πρόσωπο της εξωτερικής πολιτικής του Πούτιν.
Το φετινό καλοκαίρι στη Ρωσία εξελίχθηκε επίσης σε μια ζοφερή περίοδο. Η πρόοδος των ρωσικών στρατευμάτων στα μέτωπα της Ουκρανίας υπήρξε ελάχιστη. Oι ουρανοί πάνω από τις ρωσικές πόλεις σκοτείνιασαν από τα ουκρανικά πλήγματα σε διυλιστήρια πετρελαίου και κέντρα διανομής τύπου Amazon, ενώ οι μεγάλες ουρές στα πρατήρια καυσίμων και οι φήμες για ένα νέο κύμα επιστράτευσης προκάλεσαν τη δυσαρέσκεια των Ρώσων.
Πρόκειται για έναν ακόμη «Μαύρο Αύγουστο»;
Για τον εξόριστο Ρώσο σχολιαστή Ιλιά Βαρλάμοφ οι επαναλαμβανόμενες ιστορικές καταστροφές του Αυγούστου αποτελούσαν «σύμπτωση, φυσικά».
Ωστόσο, συνέχισε ο Βαρλάμοφ, «πολλοί Ρώσοι περιμένουν τον Αύγουστο με ανησυχία. Ειδικά τώρα, που η χώρα βρίσκεται πραγματικά σε κρίση... Η κρίση των καυσίμων επέστρεψε, οι τιμές ανεβαίνουν και δεν λένε να σταματήσουν, το ρούβλι υποχωρεί, έρχονται εκλογές και ο Θεός ξέρει τι άλλο».
Ο ίδιος αναφέρθηκε επίσης στις δηλώσεις που είδαν πρόσφατα το φως της δημοσιότητας από κορυφαίο Ρώσο οικονομολόγο, ο οποίος προειδοποίησε ότι η Μόσχα αντιμετωπίζει «κοινωνική κρίση» και «χάνει τον παγκόσμιο ανταγωνισμό, τόσο σε τεχνολογικό όσο και σε οικονομικό επίπεδο», ενώ δεν θα κέρδιζε έναν πόλεμο φθοράς απέναντι σε μια Ουκρανία που υποστηρίζεται από τη Δύση.
Ακόμη και η πιστή στο Κρεμλίνο ταμπλόιντ εφημερίδα «Moskovsky Komsomolets» αναφέρθηκε στις παραδοσιακές ανησυχίες του Αυγούστου στη Ρωσία, αν και στράφηκε στην αστρολογία για καθοδήγηση. «Μια σεληνιακή έκλειψη πρόκειται να συμβεί αυτόν τον μήνα. Αν και δεν θα είναι η πιο εντυπωσιακή, θα λάβει χώρα σε αντίθεση με τον Πλούτωνα – έναν πλανήτη που συνδέεται με καταστροφές», ανέφερε το άρθρο.
«Αυτό θα μπορούσε να πυροδοτήσει κοινωνικές ανακατατάξεις, πολιτικές αλλαγές στις σχέσεις με τους γείτονες και εσωτερικές αναταραχές. Ενδέχεται να αυξηθούν τα περιστατικά ατυχημάτων, το έντονο άγχος και οι καταρρεύσεις – συμπεριλαμβανομένων των νευρικών διαταραχών» προστίθεται στο ίδιο άρθρο.
Απτόητος ο Πούτιν
Ο Πούτιν εμφανίζεται απτόητος και εκπέμπει τη συνηθισμένη του αύρα αυτοπεποίθησης.
Σε πρόσφατες δηλώσεις του σχετικά με έργα υποδομής και ανάπτυξης, ο ηγέτης του Κρεμλίνου αναγνώρισε την οικονομική ζημιά που προκλήθηκε από τα ουκρανικά πλήγματα σε αποθήκες του κολοσσού του ηλεκτρονικού εμπορίου Wildberries - χωρίς να κατονομάσει την εταιρεία - υποβάθμισε όμως τις μακροπρόθεσμες επιπτώσεις τους.
«Είναι αυτονόητο ότι αυτές οι επιθέσεις δεν θα έχουν, δεν προκαλούν και δεν μπορούν να επιφέρουν καμία κρίσιμη συνέπεια», δήλωσε. «Είναι αλήθεια ότι προκαλούν ζημιά — αυτό είναι προφανές, και το κατανοούμε, το βλέπουμε και το γνωρίζουμε», πρόσθεσε.
Ο Ρώσος πρόεδρος δήλωσε ότι οι εν λόγω εγκαταστάσεις εφοδιαστικής αλυσίδας θα ανοικοδομηθούν με κρατική στήριξη. Ωστόσο, γεγονός είναι ότι ο πόλεμος στην Ουκρανία αγγίζει όλο και πιο άμεσα πολλούς Ρώσους, πλήττοντας καίρια την τσέπη τους.
Και η Ουκρανία, από την πλευρά της, αντιμετωπίζει εσωτερική κρίση εν μέσω πολέμου. Νωρίτερα αυτή την εβδομάδα, ο πρόσφατα απομακρυνθείσας υπουργός Άμυνας Μιχαήλο Φεντόροφ ζήτησε τη διεξαγωγή εκλογών σε πολεμικές συνθήκες, θέτοντας μια νέα πολιτική πρόκληση για τον Ουκρανό πρόεδρο Βολοντίμιρ Ζελένσκι.
Η κίνηση αυτή ενδέχεται να δώσει ένα νέο επιχείρημα στον Πούτιν, ο οποίος έχει επανειλημμένα και δημόσια αμφισβητήσει τη νομιμοποίηση του Ζελένσκι στο προεδρικό αξίωμα.
Εδώ έγκειται η αντίθεση.
Η διαφορά Ρωσίας και Ουκρανίας
Η πενταετής θητεία του Ζελένσκι αναμενόταν αρχικά να λήξει το 2024, ωστόσο οι εκλογές στην Ουκρανία έχουν αναβληθεί λόγω του στρατιωτικού νόμου που επιβλήθηκε μετά τη ρωσική εισβολή το 2022. Παράλληλα, οι κυβερνητικοί ανασχηματισμοί στο Κίεβο, καθώς και οι μεγάλες αντικυβερνητικές διαδηλώσεις, αποδεικνύουν ότι η κοινωνία των πολιτών και οι δημοκρατικές διαδικασίες παραμένουν ζωντανές και ακμαίες στην Ουκρανία.
Δύσκολα μπορεί να ειπωθεί το ίδιο για τη Ρωσία. Τη Δευτέρα, δικαστήριο της χώρας καταδίκασε τον πολιτικό της αντιπολίτευσης Λεβ Σλόσμπεργκ σε κάθειρξη 11 ετών επειδή αντιτάχθηκε στον πόλεμο στην Ουκρανία, ενώ το Ανώτατο Δικαστήριο της Ρωσίας απαγόρευσε στο κόμμα του Σλόσμπεργκ, το «Γιάμπλοκο» (Yabloko), να συμμετάσχει στις επερχόμενες βουλευτικές εκλογές.
Η εσωτερική πολιτική αντιπολίτευση της Ρωσίας, λοιπόν, έχει ουσιαστικά φιμωθεί από τη στιγμή που ο Πούτιν εξαπέλυσε τον πόλεμο κατά της Ουκρανίας. Αυτό έγινε σταδιακά και ολοκληρώθηκε με τον θάνατο του φυλακισμένου ηγέτη της αντιπολίτευσης Αλεξέι Ναβάλνι τον Φεβρουάριο του 2024.
Το μοιραίο ταξίδι του Ναβάλνι προς τη σωφρονιστική αποικία της Αρκτικής είχε ξεκινήσει επίσης μια μέρα του Αυγούστου το 2020, όταν αρρώστησε από δηλητηρίαση με νευροτοξικό παράγοντα κατά τη διάρκεια πτήσης επιστροφής στη Μόσχα από τη Σιβηρία.
Σύμπτωση ή όχι, ο μήνας Αύγουστος αποδεικνύεται συχνά επώδυνος για τη Ρωσία.
Πηγή: Protothema
