Ο φόβος για ναρκοθέτηση από υποβρύχια, επιθέσεις με θαλάσσια drones καμικάζι και εκτεταμένες παρεμβολές στα συστήματα GPS έχει οδηγήσει ουσιαστικά στο κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ, μιας από τις σημαντικότερες εμπορικές θαλάσσιες οδούς στον κόσμο. Η εξέλιξη αυτή έχει προκαλέσει τεράστια ανησυχία στη διεθνή ναυτιλία και στις ενεργειακές αγορές, καθώς από το συγκεκριμένο πέρασμα διέρχεται περίπου το 20% της παγκόσμιας προσφοράς πετρελαίου.
Το Ιράν εδώ και χρόνια απειλούσε ότι θα μπορούσε να κλείσει το στενό πέρασμα, γνωρίζοντας ότι μια τέτοια ενέργεια θα προκαλούσε σοβαρή αναταραχή στις αγορές και εκτίναξη των τιμών της ενέργειας. Σύμφωνα με τα δεδομένα που έχουν δημοσιοποιηθεί, κάτι τέτοιο φαίνεται πως έχει πλέον συμβεί στην πράξη.
Τουλάχιστον 16 πλοία έχουν πληγεί από επιθέσεις που αποδίδονται στο Ιράν από την έναρξη της σύγκρουσης. Μάλιστα, η Τεχεράνη δημοσίευσε βίντεο στο οποίο, σύμφωνα με τον ισχυρισμό της, καταγράφεται η στιγμή επίθεσης εναντίον δεξαμενόπλοιου πετρελαίου ανοικτά των ακτών του Ιράκ, με καταστροφικές συνέπειες.
Την ίδια στιγμή, περίπου 3.000 πλοία και σχεδόν 20.000 μέλη πληρωμάτων βρίσκονται εγκλωβισμένα ή επηρεάζονται από την κατάσταση στην περιοχή, σύμφωνα με τον Διεθνή Ναυτιλιακό Οργανισμό.
Θαλάσσια drones: Ένα νέο όπλο στον Περσικό Κόλπο
Η χρήση θαλάσσιων drones αποτελεί ήδη βασικό χαρακτηριστικό του πολέμου στην Ουκρανία και πλέον φαίνεται να εφαρμόζεται και στον Περσικό Κόλπο.
Τα θαλάσσια drones, γνωστά και ως μη επανδρωμένα σκάφη επιφανείας (USV), είναι μικρά μη επανδρωμένα σκάφη που επιχειρούν στην επιφάνεια ή λίγο κάτω από το νερό. Το γεγονός αυτό τα καθιστά ιδιαίτερα δύσκολο να εντοπιστούν και να αντιμετωπιστούν, ειδικά κατά τη διάρκεια της νύχτας.
Τον Ιανουάριο του περασμένου έτους, πλάνα που δημοσιοποιήθηκαν από το Σώμα των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης του Ιράν φέρονται να δείχνουν τέτοια σκάφη μέσα σε υπόγεια σήραγγα.
Σύμφωνα με αναφορές, ναυτικά drones φορτωμένα με εκρηκτικά έχουν χρησιμοποιηθεί σε τουλάχιστον δύο επιθέσεις κατά δεξαμενόπλοιων στην περιοχή από την έναρξη του πολέμου.
Την 1η Μαρτίου, δεξαμενόπλοιο αργού πετρελαίου δέχθηκε πλήγμα περίπου 44 μίλια ανοικτά των ακτών του Ομάν, με αποτέλεσμα τον θάνατο ενός μέλους του πληρώματος.
Λίγες ημέρες αργότερα, το δεξαμενόπλοιο αργού πετρελαίου Σονανγκόλ Ναμίμπε, που έφερε σημαία Μπαχάμες, χτυπήθηκε κοντά στο λιμάνι Χορ αλ Ζουμπάιρ στο Ιράκ. Βίντεο που αναρτήθηκε στο διαδίκτυο δείχνει ένα αντικείμενο που μοιάζει με ναυτικό drone να προσκρούει στο πλευρό του πλοίου, προκαλώντας έκρηξη και μεγάλες στήλες καπνού.
Η Αλίτζα Αγκοπιάν, από την ομάδα δεδομένων και ψηφιακής εγκληματολογίας του Sky News, ανέφερε ότι το Ιράν έχει επιτεθεί σε τουλάχιστον 16 πλοία γύρω από το Στενό του Ορμούζ και στον ευρύτερο Κόλπο.
Έξι πλοία φέρεται να έχουν πληγεί μόνο από τις αρχές της Τετάρτης, σε αυτό που χαρακτηρίζεται ως η πιο έντονη περίοδος ναυτικών επιθέσεων του Ιράν μέχρι στιγμής.
Παράλληλα, σημαντικές απώλειες φέρεται να έχει υποστεί και το Ιράν στη θάλασσα, με αναφορές για 87 νεκρούς μετά τη βύθιση ιρανικού πολεμικού πλοίου από τις Ηνωμένες Πολιτείες ανοικτά των ακτών της Σρι Λάνκα την περασμένη εβδομάδα.
Ταυτόχρονα, έχουν παρατηρηθεί και ιρανικά μη επανδρωμένα εναέρια οχήματα (UAV), δηλαδή ιπτάμενα drones. Ο δρ. Σιντάρθ Κάουσαλ από το think tank RUSI δήλωσε στο Sky News ότι τα drones αυτά μπορεί να αποτελούν μικρότερο κίνδυνο για τα ίδια τα πλοία, αλλά συνιστούν απειλή για τα πληρώματα και έχουν ισχυρό ψυχολογικό αντίκτυπο.
Νάρκες στα Στενά του Ορμούζ
Το ενδεχόμενο το Ιράν να έχει τοποθετήσει ναυτικές νάρκες στο Στενό του Ορμούζ βρίσκεται όλο και περισσότερο στο επίκεντρο της συζήτησης όσο συνεχίζεται η σύγκρουση.
Οι νάρκες κατά πλοίων έγιναν διαβόητες κατά τη διάρκεια του Δευτέρου Παγκοσμίου Πολέμου, όταν χρησιμοποιήθηκαν σε τεράστια ναρκοπέδια, και θα μπορούσαν να αποτελέσουν σοβαρή απειλή για τα πλοία που διέρχονται από αμφισβητούμενα ύδατα.
Σύμφωνα με τον δρ. Κάουσαλ, το Ιράν διαθέτει «νάρκες επαφής», οι οποίες ενεργοποιούνται όταν ένα πλοίο έρθει σε άμεση επαφή μαζί τους.
Ωστόσο, πιο εξελιγμένη απειλή αποτελούν οι νάρκες που μπορούν να παραμένουν στον βυθό περιμένοντας πλοία. Όταν ένα σκάφος περάσει από πάνω τους, ανιχνεύεται μέσω αισθητήρα και τότε η νάρκη εκτοξεύει φορτίο παρόμοιο με τορπίλη.
Οι νάρκες αυτές θα μπορούσαν να τοποθετηθούν είτε από πλοία, αν και αυτά πιθανότατα θα αποτελούσαν στόχο επιθέσεων από Ηνωμένες Πολιτείες και Ισραήλ, είτε από τα λεγόμενα «μικροσκοπικά υποβρύχια».
Τα συγκεκριμένα υποβρύχια βασίζονται σε μοντέλο της Βόρειας Κορέας και μπορούν να χρησιμοποιηθούν για μυστική ναρκοθέτηση.
Παραμένει ασαφές πόσες νάρκες έχουν τοποθετηθεί στα Στενά του Ορμούζ. Ο δρ. Κάουσαλ επικαλέστηκε πληροφορίες από αμερικανικές πηγές που υποδηλώνουν ότι «ένας μικρός αριθμός μέχρι στιγμής» έχει αναπτυχθεί. Πηγές που μίλησαν στο πρακτορείο Reuters ανέφεραν ότι το Ιράν έχει τοποθετήσει περίπου δώδεκα νάρκες και ότι οι περισσότερες τοποθεσίες είναι γνωστές.
Το οπλοστάσιο αντιπλοϊκών πυραύλων
Σύμφωνα με τον δρ. Κάουσαλ, ένα στοιχείο που το Ιράν δεν έχει χρησιμοποιήσει ιδιαίτερα μέχρι στιγμής είναι το οπλοστάσιο αντιπλοϊκών πυραύλων που διαθέτει.
Σε αυτά περιλαμβάνεται η ιρανική εκδοχή του κινεζικού βαλλιστικού πυραύλου C802, καθώς και ο εγχώριας κατασκευής πύραυλος Χεϊμπάρ Σεκαν.
Όπως εξηγεί, το Ιράν φαίνεται να έχει ήδη πετύχει τον βασικό στρατηγικό του στόχο, δηλαδή το ουσιαστικό κλείσιμο του Στενού του Ορμούζ.
Η κατάσταση αυτή θα μπορούσε να αλλάξει εάν υπάρξει προσπάθεια διέλευσης εμπορικών πλοίων με τη συνοδεία πολεμικών πλοίων.
«Αν υπάρξει προσπάθεια να ανοίξει το στενό με ναυτικές δυνάμεις, τότε ορισμένες από αυτές τις δυνατότητες μπορεί να γίνουν πιο σχετικές», σημείωσε.
Σύμφωνα με πηγές που μίλησαν στο Reuters, οι Ηνωμένες Πολιτείες μέχρι πρόσφατα απέρριπταν σχεδόν καθημερινά αιτήματα της ναυτιλιακής βιομηχανίας για στρατιωτικές συνοδείες πλοίων στα Στενά του Ορμούζ. Ωστόσο, ο υπουργός Οικονομικών των ΗΠΑ, Σκοτ Μπέσεντ, δήλωσε στο Sky News ότι αυτή η στάση πρόκειται να αλλάξει.
Παρεμβολές GPS και ηλεκτρονικός πόλεμος
Το ζήτημα των παρεμβολών στο GPS, ή πιο σωστά στα συστήματα δορυφορικής πλοήγησης GNSS, αποτελεί ολοένα και μεγαλύτερο πρόβλημα για αεροσκάφη και πλοία σε ολόκληρο τον κόσμο.
Τα Στενά του Ορμούζ αποτελούν ήδη από πριν τη σύγκρουση σημείο έντονης ηλεκτρονικής παρεμβολής.
Αν και τέτοιες παρεμβολές μπορούν να χρησιμοποιηθούν για να παρενοχλούν αντιπάλους, συχνά λειτουργούν και ως μέτρο άμυνας απέναντι σε drones.
Ο δρ. Ράμσεϊ Φάραγκερ, διευθυντής του Royal Institute of Navigation, δήλωσε στο Sky News ότι πιθανότατα περισσότερες από μία χώρες χρησιμοποιούν την τεχνολογία αυτή στον Κόλπο.
Όπως είπε, ενδέχεται να πρόκειται για συνδυασμό ενεργειών από το Ιράν, το οποίο μπορεί να έχει αυξήσει τις δικές του πηγές παρεμβολών, αλλά και από γειτονικές χώρες που ενεργοποιούν τα δικά τους συστήματα για να προστατευθούν από επιθέσεις με drones.
Η διακοπή των σημάτων πλοήγησης αποτελεί μία από τις «φθηνότερες και αποτελεσματικότερες πρώτες γραμμές άμυνας» απέναντι σε επιθέσεις με drones.
Χάρτης που αποτυπώνει τις γνωστές παρεμβολές GPS στην περιοχή δείχνει έντονα σημεία πάνω από το Ομάν και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, χώρες που συγκαταλέγονται μεταξύ αυτών που έχουν στοχοποιηθεί από το Ιράν μετά το ξέσπασμα της σύγκρουσης.
Στην πλατφόρμα VesselFinder, η οποία παρακολουθεί πλοία παγκοσμίως βάσει των σημάτων θέσης τους, εμφανίζονται μεγάλα σύνολα πλοίων σε παράξενα γεωμετρικά σχήματα. Το φαινόμενο αυτό πιθανότατα οφείλεται στις παρεμβολές GPS και δεν αντανακλά τις πραγματικές θέσεις των πλοίων.
Ο δρ. Φάραγκερ σημείωσε ότι η περιοχή αποτελεί αυτή τη στιγμή ένα από τα πιο ενεργά σημεία στον κόσμο όσον αφορά τις ηλεκτρονικές παρεμβολές, επηρεάζοντας όχι μόνο τη ναυτιλία και την εμπορική ναυτιλία αλλά και τα αεροσκάφη που πετούν κοντά στην περιοχή.
Τραμπ: Οι ΗΠΑ θα συνοδεύσουν πλοία στα Στενά του Ορμούζ, αν χρειαστεί
Ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε ότι οι ΗΠΑ θα συνοδεύσουν πλοία προκειμένου να διασχίσουν τα Στενά του Ορμούζ, αν χρειαστεί, σε συνέντευξη που παραχώρησε στο Fox News και η οποία προβλήθηκε σήμερα, ενώ πρόσθεσε ότι η Ουάσινγκτον θα πλήξει το Ιράν «πολύ σκληρά στη διάρκεια της επόμενης εβδομάδας».
Όταν ρωτήθηκε αν οι ΗΠΑ θα προσφέρουν βοήθεια στα δεξαμενόπλοια που περνούν από το στρατηγικής σημασίας Στενό του Χορμούζ, ο Τραμπ απάντησε: «Θα το κάναμε αν χρειαζόταν, αλλά, ξέρετε, ελπίζω ότι τα πράγματα θα πάνε πολύ καλά. Θα δούμε τι θα συμβεί». Δεν έδωσε άλλες λεπτομέρειες.
«Θα τους πλήξουμε πολύ σκληρά στη διάρκεια της επόμενης εβδομάδας», πρόσθεσε ο Αμερικανός πρόεδρος αναφερόμενος στο Ιράν στη συνέντευξη που παραχώρησε στην εκπομπή «Fox & Friends».
Πηγή: Newsbeast
