Οι πρόσφατες εξελίξεις με την κατάληψη δεξαμενόπλοιων που μετέφεραν πετρέλαιο από τη Βενεζουέλα αναδεικνύουν τη σκλήρυνση των γεωπολιτικών ανταγωνισμών και τη σταδιακή επιβολή νέων κανόνων στο διεθνές εμπόριο ενέργειας. Σύμφωνα με τους Γιώργο Ξυραδάκη και Νίκο Μελέτη, που μίλησαν στο ERTNEWS, το περιστατικό δεν αποτελεί μεμονωμένο γεγονός, αλλά εντάσσεται σε μια ευρύτερη στρατηγική αναδιανομής σφαιρών επιρροής.
Η αμερικανική στρατηγική και το διεθνές περιβάλλον
«Η παρέμβαση του Αμερικανού προέδρου στη Βενεζουέλα δεν είναι κεραυνός εν αιθρία. Είχε υπολογίσει σωστά το διεθνές περιβάλλον», τονίζει ο αναλυτής διεθνών θεμάτων Νίκος Μελέτης επισημαίνοντας ότι η κίνηση των ΗΠΑ ήταν αποτέλεσμα προσεκτικής εκτίμησης του διεθνούς συσχετισμού δυνάμεων.
Σύμφωνα με όσα αναφέρει, η Ουάσιγκτον φαίνεται να αντιμετωπίζει πλέον τη Λατινική Αμερική ως αποκλειστική σφαίρα επιρροής της, εφαρμόζοντας ένα αναθεωρημένο Δόγμα Μονρόε, με βασικό κίνητρο τον έλεγχο των ενεργειακών πόρων.
Όπως εξηγεί, η Ρωσία παραμένει στραμμένη στον πόλεμο της Ουκρανίας, ενώ η Κίνα εστιάζει στην Ταϊβάν και στην οικονομική της επέκταση, γεγονός που περιορίζει τα περιθώρια άμεσης αντίδρασης: «Η Ρωσία αυτή τη στιγμή είναι αφοσιωμένη στο ουκρανικό μέτωπο και δεν θα ήθελε να τινάξει στον αέρα μια διαδικασία που βρίσκεται σε εξέλιξη. Από την άλλη, η Κίνα δεν θα ήθελε σύγκρουση για τη Βενεζουέλα, όταν υπάρχουν ανοικτά ζητήματα όπως οι δασμοί».
Το πετρέλαιο ως μοχλός πίεσης
Ο πραγματικός στόχος της αμερικανικής στρατηγικής, όπως είπε ο κ. Μελέτης, δεν είναι οι τελικοί παραλήπτες του πετρελαίου, αλλά το ίδιο το καθεστώς στο Καράκας: «Ο πόλεμος των Αμερικανών εναντίον των πλοίων του σκιώδους στόλου δεν γίνεται για να πιεστεί ο παραλήπτης του πετρελαίου, αλλά ο αποστολέας. Θέλουν να πιέσουν το καθεστώς που παραμένει στο Καράκας ώστε να ευθυγραμμιστεί».
Ο «σκιώδης στόλος» και οι πρακτικές λαθρεμπορίου
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στον λεγόμενο σκιώδη στόλο, δηλαδή δεξαμενόπλοια που μεταφέρουν φορτία υπό καθεστώς κυρώσεων, συχνά αλλάζοντας σημαία και φορτωτικά έγγραφα εν πλω.
Ο ναυτιλιακός αναλυτής και οικονομολόγος Γεώργιος Ξηραδάκης περιγράφει την κατάσταση με σαφήνεια: «Μιλάμε για καταστάσεις που ενέχουν λαθρεμπόριο. Από τη στιγμή που υπάρχει απαγόρευση και παρ’ όλα αυτά μεταφέρονται φορτία με κυρώσεις, ουσιαστικά ξεκινά ένας πόλεμος».
Όπως εξηγεί, τα πλοία αυτά αναλαμβάνουν υψηλό ρίσκο, χρησιμοποιώντας «σημαίες ευκαιρίας» και πολύπλοκες μεθόδους μεταφόρτωσης: «Τα περισσότερα πλοία φέρουν σημαίες τριτοκοσμικών χωρών και παίρνουν το ρίσκο να μεταφέρουν φορτία που υπόκεινται σε κυρώσεις, τα οποία στη συνέχεια “καθαρίζονται” μέσω μεταφορτώσεων σε διεθνή ύδατα».
Παραβίαση του Δικαίου της Θάλασσας
Ο Γεώργιος Ξηραδάκης υπογραμμίζει ότι οι πρακτικές αυτές αγγίζουν τα όρια – και συχνά τα υπερβαίνουν – της διεθνούς νομιμότητας: «Έχει καταπατηθεί κάθε ίχνος δικαίου όσον αφορά το Δίκαιο της Θάλασσας. Ποτέ δεν θα περίμενε κανείς ότι σε διεθνή ύδατα θα καταλαμβάνεται ένα πλοίο, ακόμη κι αν μεταφέρει φορτίο κυρώσεων».
Ωστόσο, όπως σημειώνει, η εμπλοκή ναυτικών δυνάμεων, όπως του βρετανικού πολεμικού ναυτικού, επιχειρείται να δικαιολογηθεί με το επιχείρημα ότι τα έσοδα από το παράνομο εμπόριο χρηματοδοτούν πολεμικές συγκρούσεις: «Όταν τα χρήματα αυτά καταλήγουν σε αγορές όπλων, τότε επιχειρείται να δικαιολογηθεί ακόμη και η στρατιωτική παρέμβαση».
Ένα επικίνδυνο σταυροδρόμι
Οι αναλυτές συμφωνούν ότι οι εξελίξεις σηματοδοτούν μια κρίσιμη καμπή. Όπως επισημαίνει ο Νίκος Μελέτης, βρισκόμαστε στην αρχή μιας μακράς περιόδου ανακατατάξεων: «Είμαστε ακόμη στην αρχή ενός μαραθωνίου για τη διαμόρφωση μιας νέας παγκόσμιας τάξης, όπου οι μεγάλες δυνάμεις θα διεκδικήσουν ξεκάθαρα τις ζώνες επιρροής τους».
Πηγή: Ert
