ΚΥΠΕ
Ερευνητές από το Πανεπιστήμιο της Λεόν (ULe) ανέπτυξαν ένα εργαλείο βασισμένο στην τεχνητή νοημοσύνη (AI) ικανό να προβλέψει έως και 16 ημέρες νωρίτερα τον κίνδυνο δασικών πυρκαγιών που ξεκινούν από τις κορυφές των δέντρων και οι οποίες θεωρούνται οι πιο επικίνδυνες δασικές πυρκαγιές λόγω της ταχείας εξάπλωσής τους, της έντασής τους και της δυσκολίας ελέγχου τους.
Σύμφωνα με ρεπορτάζ στο ισπανικό πρακτορείο Efe, η νέα πλατφόρμα, που ονομάζεται CROWNFIRE-AI, συνδυάζει τεχνητή νοημοσύνη, δορυφορικές εικόνες, μετεωρολογικά δεδομένα, πληροφορίες δασοκομίας και cloud computing για τη χαρτογράφηση κινδύνου σε περιφερειακή κλίμακα που μπορούν να χρησιμοποιήσουν διαχειριστές δασών, δημόσιες διοικήσεις και υπηρεσίες πρόληψης πυρκαγιών.
Το project έχει επικεφαλής τον José Manuel Fernández Guisuraga, ερευνητή που συνδέεται με το Ινστιτούτο Περιβάλλοντος και Παγκόσμιας Αλλαγής (IMACG) του ULe, μαζί με ειδικούς από το ίδιο το ακαδημαϊκό ίδρυμα, το Πανεπιστήμιο της Βαγιαδολίδ και την τεχνολογική εταιρεία Vexiza SL της Λεόν, και μόλις δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό Ecological Informatics.
Οι πυρκαγιές από τις κορυφές δέντρων, οι λεγόμενες crown fires, είναι εκείνες στις οποίες η φωτιά φτάνει και εξαπλώνεται στις κορυφές των δέντρων. Αυτή η συμπεριφορά είναι συνηθισμένη κατά τη διάρκεια ακραίων πυρκαγιών και μπορεί να προκαλέσει εξάπλωση των πυρκαγιών δύο έως τέσσερις φορές ταχύτερα από τις επιφανειακές πυρκαγιές, καθιστώντας εξαιρετικά δύσκολες τις προσπάθειες πυρόσβεσης.
Σύμφωνα με τους ερευνητές η συχνότητα αυτού του τύπου πυρκαγιάς αυξάνεται σε διάφορες περιοχές του κόσμου λόγω παραγόντων όπως η κλιματική αλλαγή, οι καύσωνες, οι παρατεταμένες ξηρασίες, η εγκατάλειψη της υπαίθρου και η συσσώρευση φυτικών καυσίμων στα βουνά.
Για την ανάπτυξη του εργαλείου, οι ερευνητές ανέλυσαν πληροφορίες από 33 μεγάλες πυρκαγιές που σημειώθηκαν στην Ισπανία μεταξύ 2017 και 2024 και δημιούργησαν μια βάση δεδομένων με 18.874 σημεία αναφοράς που τους επέτρεψαν να εκπαιδεύσουν τον αλγόριθμο τεχνητής νοημοσύνης.
Το σύστημα ενσωματώνει εικόνες από τους δορυφόρους Sentinel-1 και Sentinel-2 του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Διαστήματος (ESA), τα δεδομένα MODIS της NASA, τοπογραφικές πληροφορίες, δασικές απογραφές και μετεωρολογικές προβλέψεις από το Παγκόσμιο Σύστημα Πρόγνωσης (GFS). Με βάση όλα αυτά τα δεδομένα, δημιουργεί προβλέψεις σχετικά με την πιθανότητα μια πυρκαγιά να εξελιχθεί σε crown fire σε μια συγκεκριμένη περιοχή.
Οι ερευνητές τονίζουν ότι μία από τις κύριες προόδους έγκειται στη μεταφορά σύνθετων τεχνικών τηλεπισκόπησης και μηχανικής μάθησης σε μια εύχρηστη πλατφόρμα που δεν απαιτεί προηγμένες γνώσεις προγραμματισμού ή γεωχωρικής ανάλυσης.
Η πλατφόρμα φιλοξενείται σε διακομιστές στο Πανεπιστήμιο της Λεόν και μπορεί να χρησιμοποιηθεί δωρεάν μετά από εγγραφή. Παρόλο που το σύστημα έχει εκπαιδευτεί και επικυρωθεί χρησιμοποιώντας δεδομένα από πυρκαγιές που έχουν εκδηλωθεί στην Ισπανία, οι ερευνητές υποδεικνύουν ότι η μεθοδολογία θα μπορούσε να προσαρμοστεί στο μέλλον σε άλλες περιοχές που είναι επιρρεπείς σε μεγάλες δασικές πυρκαγιές μετά τις αντίστοιχες διαδικασίες βαθμονόμησης και επικύρωσης.
