ΚΥΠΕ
Κοινός παρονομαστής όλων είναι ο στόχος για φθηνότερο ηλεκτρισμό για τον καταναλωτή και ασφαλή λειτουργία του ηλεκτρικού συστήματος, ως θεμέλια της πράσινης και ανταγωνιστικής ανάπτυξης της χώρας, τόνισε ο Υπουργός Ενέργειας, Εμπορίου και Βιομηχανίας Μιχάλης Δαμιανού, προσθέτοντας ότι η αποθήκευση ενέργειας αποτελεί κεντρικό πυλώνα του ενεργειακού σχεδιασμού της Κυβέρνησης.
Σε χαιρετισμό στην εκδήλωση παρουσίασης των πεπραγμένων της ΑΗΚ για το 2025, που έγινε στα κεντρικά γραφεία της Αρχής στη Λευκωσία, ο κ. Δαμιανού είπε ότι «η ΑΗΚ εξακολουθεί να αποτελεί στρατηγικό πυλώνα της ενεργειακής πολιτικής του κράτους και καθοριστικό εταίρο στην πορεία μετάβασης προς ένα ασφαλές, ανταγωνιστικό και κλιματικά ουδέτερο ενεργειακό σύστημα» και πρόσθεσε ότι η συμβολή της ΑΗΚ είναι καθοριστική τόσο στην υλοποίηση των εθνικών ενεργειακών στόχων όσο και στη διασφάλιση της ενεργειακής ασφάλειας και της ποιότητας των υπηρεσιών προς τον πολίτη.
«Από την ανάληψη των καθηκόντων μου, τον περασμένο Δεκέμβριο, είχα την ευκαιρία να διαπιστώσω από κοντά το εύρος και τη σοβαρότητα των προκλήσεων που αντιμετωπίζει ο τομέας του ηλεκτρισμού και ευρύτερα ο τομέας της ενέργειας», ανέφερε και πρόσθεσε τις προκλήσεις αυτές «η Κυβέρνηση διαχειρίζεται με συνέπεια, συνέχεια και αποφασιστικότητα».
Αναφερόμενος στις προκλήσεις, ο Υπουργός Ενέργειας είπε ότι αυτές είναι η αναβάθμιση του δικτύου και η εγκατάσταση συστημάτων αποθήκευσης, ώστε να αυξηθεί η διείσδυση της ανανεώσιμης ενέργειας και να περιοριστούν οι περικοπές ΑΠΕ, η υλοποίηση του αναπτυξιακού προγράμματος παραγωγής της ΑΗΚ, με προεξάρχουσα την αναβάθμιση του Ηλεκτροπαραγωγού Σταθμού της ΑΗΚ στη Δεκέλεια, η ανάπτυξη περαιτέρω συστημάτων ΑΠΕ από τον Οργανισμό και η εύρυθμη λειτουργία της ανταγωνιστικής αγοράς ηλεκτρισμού.
Ανέφερε ότι η ΑΗΚ έχει αγκαλιάσει με αφοσίωση το έργο του εκσυγχρονισμού, και αυτό «το αναγνωρίζουμε και το εκτιμούμε ιδιαίτερα», προσθέτοντας ότι η αναβάθμιση και ψηφιοποίηση των δικτύων μεταφοράς και διανομής, στη βάση των δεκαετών προγραμμάτων ανάπτυξής τους και με την αξιοποίηση ευρωπαϊκών πόρων ύψους περίπου 120 εκατομμυρίων ευρώ, συνδράμει στη σταδιακή άρση των τεχνικών εμποδίων για την περαιτέρω διείσδυση της διεσπαρμένης παραγωγής από ΑΠΕ και περιορίζει τις περικοπές της πράσινης ενέργειας.
Ο Υπουργός έκανε ιδιαίτερη μνεία στο έργο εγκατάστασης των έξυπνων μετρητών, λέγοντας ότι «ο στόχος της πρώτης φάσης επιτεύχθηκε έγκαιρα: πέραν των 360 χιλιάδων μετρητών είχαν ήδη εγκατασταθεί μέχρι τα μέσα του 2026, ενώ η ολοκλήρωση του συνόλου των 500 χιλιάδων προγραμματίζεται μέχρι τον Ιούνιο του 2027».
Ανέφερε επίσης ότι, σε μια προσπάθεια για μείωση των περικοπών, «έγιναν αρκετά θετικά βήματα, όπως η δυνατότητα στα συστήματα ΑΠΕ να λειτουργούν με μηδενική έγχυση» και πρόσθεσε πως παράλληλα αναμένεται η εξαγγελία από την ΑΗΚ νέων διατιμήσεων, οι οποίες θα αποτυπώνουν πιο αντιπροσωπευτικά το προφίλ παραγωγής, με διαφοροποιημένες περιόδους αιχμής και εκτός αιχμής ή/και υψηλής και χαμηλής παραγωγής από ΑΠΕ.
«Οι νέες αυτές διατιμήσεις, σε συνδυασμό με τα ψηφιακά δεδομένα των έξυπνων μετρητών, θα δώσουν στον καταναλωτή τη δυνατότητα να μεταθέτει την κατανάλωσή του στις ώρες υψηλής πράσινης παραγωγής — να μετατρέπει, δηλαδή, την πράσινη παραγωγή σε πράσινη κατανάλωση, προς όφελος δικό του και του συστήματος συνολικά», πρόσθεσε.
Επιπλέον, ο κ. Δαμιανού είπε ότι στη βάση των απαιτήσεων του Σχεδίου Συμμόρφωσης που υποβλήθηκε στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή, «αναμένουμε την υλοποίηση του αναπτυξιακού προγράμματος της ΑΗΚ στον Ηλεκτροπαραγωγό Σταθμό Δεκέλειας» και πρόσθεσε ότι η εγκατάσταση νέων γεννητριών ενισχύει τον δεύτερο πόλο ηλεκτροπαραγωγής της χώρας, ενώ η εγκατάσταση συστήματος αποθήκευσης δυναμικότητας 80 μεγαβάτ (MW) θα συμβάλει καθοριστικά στη μείωση των περικοπών ανανεώσιμης ενέργειας.
Ανέφερε ότι μέχρι το 2030 απαιτείται αποθηκευτική ισχύς τουλάχιστον 600 MW, για να μειωθούν οι περικοπές ανανεώσιμης ενέργειας σε αποδεκτά επίπεδα και πρόσθεσε πως υλοποιείται διεσπαρμένο σύστημα αποθήκευσης από τον Διαχειριστή Συστήματος Μεταφοράς , συνολικής δυναμικότητας 120 MW, το οποίο θα λειτουργεί με πλήρη διαφάνεια, στη βάση δημοσιευμένης «Πολιτικής Διαχείρισης και Συμμετοχής στην Ανταγωνιστική Αγορά Ηλεκτρισμού», προσβάσιμης σε όλους.
Αναφέρθηκε επίσης στον «εξέχοντα ρόλο» που διαδραματίζει και ο Ηλεκτροπαραγωγός Σταθμός της ΑΗΚ στο Βασιλικό, όπου επίσης καταγράφεται σημαντική πρόοδος και στην κοινωνική διάσταση του έργου της ΑΗΚ, που, μεταξύ άλλων, εκφράζεται διά της έμπρακτης στήριξης και εφαρμογής της πολιτικής για την προστασία των ευάλωτων καταναλωτών, στην εγκατάσταση φωτοβολταϊκών συστημάτων σε περισσότερα από τετρακόσια σχολεία και στην αντικατάσταση του οδικού φωτισμού με φωτιστικά τύπου LED σε όλες τις κοινότητες και σε είκοσι οκτώ Δήμους.
Εξάλλου, παρουσιάζοντας τον απολογισμό του έργου του Διοικητικού Συμβουλίου της ΑΗΚ, η θητεία του οποίου λήγει αρχές Αυγούστου, ο Πρόεδρος της Γιώργος Πέτρου είπε ότι οι περικοπές δεν είναι πρόβλημα ενός μόνο φορέα, αλλά «σύμπτωμα συστημικής ανισορροπίας μεταξύ παραγωγής, ζήτησης, δικτύων, αποθήκευσης, ευελιξίας, πρόβλεψης και κανόνων αγοράς».
Ανέφερε ότι η αποθήκευση αποτελεί κρίσιμο εργαλείο, αλλά δεν είναι μαγική λύση και πρόσθεσε ότι απαιτεί θεσμικό πλαίσιο, επιχειρηματικό μοντέλο, ρυθμιστική σαφήνεια, τρόπο λειτουργίας και δίκαιη κατανομή κόστους και οφέλους.
«Η θέση μας είναι σαφής: ναι στην αποθήκευση, αλλά με κανόνες, διαφάνεια και τελικό κριτήριο το όφελος του συστήματος και του καταναλωτή», πρόσθεσε.
Στο πλαίσιο αυτό, σύμφωνα με τον κ. Πέτρου, η ΑΗΚ προωθεί έργα αποθήκευσης σε κρίσιμα σημεία του συστήματος, ενώ παράλληλα στηρίζονται πρακτικές λύσεις που επιτρέπουν καλύτερη αξιοποίηση της πράσινης παραγωγής, ιδίως σε συνδυασμό με φωτοβολταϊκά συστήματα και ιδιοκατανάλωση.
Είπε ακόμη ότι στοχεύοντας στην ενδυνάμωση του ΗΣ Δεκέλειας ως δεύτερο σημείο ηλεκτροπαραγωγής, προχωρούμε με την εγκατάσταση συστήματος αποθήκευσης δυναμικότητας 80MW/160MWh και πρόσθεσε ότι έχει υποβληθεί αίτηση για σύστημα αποθήκευσης δυναμικότητας 100MW/200MWh στον Ηλεκτροπαραγωγό Σταθμό Μονής, υποβλήθηκε αίτηση για εγκατάσταση συστημάτων αποθήκευσης στον ΗΣ Βασιλικού και «εξετάζουμε παράλληλα για εγκατάσταση συστημάτων αποθήκευσης και σε άλλες τοποθεσίες».
Ο κ. Πέτρου είπε ότι «η μεγάλη πρόκληση από εδώ και πέρα είναι να μετατρέψουμε την πράσινη παραγωγή σε πράσινη κατανάλωση». Αυτό απαιτεί αποθήκευση, ευελιξία, δίκτυα, δεδομένα, κανόνες αγοράς και συντονισμό όλων των αρμόδιων φορέων, πρόσθεσε.
Είπε ακόμη ότι πρώτη και αδιαπραγμάτευτη προτεραιότητα ήταν και παραμένει η ασφάλεια εφοδιασμού και πρόσθεσε ότι το 2025 συνεχίστηκε η υλοποίηση των προγραμμάτων συντήρησης και λειτουργικής ετοιμότητας στους ΗΣ.
Ανέφερε επίσης ότι την περίοδο 2024 – 2026 προωθήθηκαν σημαντικά έργα ενίσχυσης και εκσυγχρονισμού τόσο του Συστήματος Μεταφοράς όσο και του Συστήματος Διανομής.
Ο κ. Πέτρου είπε ότι μέχρι το τέλος του 2025, στο Σύστημα Διανομής είχαν συνδεθεί και ενσωματωθεί περίπου 97.600 συστήματα ΑΠΕ, συνολικής ισχύος πέραν των 1.068 MW και πρόσθεσε πως από αυτά, 251 έργα ΑΠΕ, κυρίως φωτοβολταϊκά πάρκα, αντιστοιχούν σε περίπου 340 MW, ενώ περίπου 95.600 φωτοβολταϊκά συστήματα ιδιοκατανάλωσης, μέσω net-metering και net-billing, αντιστοιχούν σε περίπου 600 MW.
Η περαιτέρω διείσδυση ΑΠΕ, με προοπτική επιπρόσθετης ισχύος περίπου 1.000 MW μέχρι το 2030, απαιτεί πιο έξυπνο και πιο ευέλικτο δίκτυο Διανομής, πρόσθεσε.
Επίσης, αναφέρθηκε στην εγκατάσταση έξυπνων μετρητών και πρόσθεσε ότι μέχρι σήμερα έχουν εγκατασταθεί 390.000 έξυπνοι μετρητές, ενώ το έργο προχωρεί με στόχο την ολοκλήρωση της εγκατάστασης 500.000 μετρητών μέχρι τον Ιούνιο του 2027 ενώ προχωρούμε με την εγκατάσταση έξυπνων μετρητών σε όλους τους καταναλωτές.
Αναφερόμενος στο πρόστιμο που επιβλήθηκε στην ΑΗΚ από τη ΡΑΕΚ για τη λειτουργία του Συστήματος Καταγραφής και Διαχείρισης Μετρητικών Δεδομένων, ο κ. Πέτρου είπε ότι η ΑΗΚ αντιμετωπίζει με τη δέουσα σοβαρότητα τα ζητήματα που αφορούν τη λειτουργία του Συστήματος Καταγραφής και Διαχείρισης Μετρητικών Δεδομένων και έχει προχωρήσει άμεσα στις αναγκαίες διορθωτικές ενέργειες.
Σε σχέση με τα οικονομικά αποτελέσματα, ο Πρόεδρος της ΑΗΚ είπε ότι το 2025 με βάση τα τελικά ελεγμένα στοιχεία, τα συνολικά έσοδα ανήλθαν σε €1,12 δισ. και τα συνολικά έξοδα σε €1,09 δισ., το κέρδος εργασιών σε €28,7 εκ. και το καθαρό κέρδος σε €12,3 εκ.
Ανέφερε ότι σημαντική ήταν και η μείωση των λειτουργικών εξόδων το 2025 κατά περίπου €38,4 εκατ. σε σχέση με το 2024, κυρίως λόγω της μείωσης του κόστους ενέργειας και πρόσθεσε πως η αύξηση του κόστους προσωπικού και της συντήρησης και άλλων αναγκαίων δαπανών δείχνει ότι ο Οργανισμός λειτούργησε μέσα σε ένα περιβάλλον σύνθετων και συχνά αντιφατικών πιέσεων.
Σε χαιρετισμό ο Γενικός Διευθυντής της ΑΗΚ Άδωνις Γιασεμίδης είπε ότι η ΑΗΚ διαδραματίζει και θα συνεχίσει να διαδραματίζει καθοριστικό ρόλο στην καθημερινότητα των πολιτών και στη στήριξη της οικονομικής δραστηριότητας της χώρας.
Ανέφερε ότι οι εργασίες ανέγερσης της νέας Μονάδας Συνδυασμένου Κύκλου αρ. 6 στον ΗΣ Βασιλικού έχουν ολοκληρωθεί και η μονάδα βρίσκεται σε κατάσταση αναμονής και μακροχρόνιας συντήρησης, έως ότου μπορέσει να τεθεί σε εμπορική λειτουργία με τη διάθεση του ΦΑ.
Παράλληλα, ανέφερε ότι η ΑΗΚ Παραγωγή καταβάλλει προσπάθειες για εγκατάσταση περισσότερων Φωτοβολταϊκών Συστημάτων και Μονάδων Αποθήκευσης με βάση τα αποτελέσματα της μελέτης του Αναπτυξιακού Προγράμματος.
«Στόχος πάντοτε είναι η διαφοροποίηση και ο εμπλουτισμός του μείγματος παραγωγής με φθηνή πράσινη ενέργεια, ώστε να συμπιεστεί η τιμή της ηλεκτρικής ενέργειας και να μετακυλιστεί το όφελος απευθείας στους καταναλωτές και τις επιχειρήσεις», πρόσθεσε.
Ο κ. Γιασεμίδης είπε ότι στο πλαίσιο της διασφάλισης της ασφάλειας εφοδιασμού, της ευστάθειας του συστήματος και της ενδυνάμωσης του ΗΣ Δεκέλειας, ως δεύτερο σημείο αδιάλειπτης ηλεκτροπαραγωγής, η Διεύθυνση Παραγωγής προχωρεί με την εγκατάσταση Συστήματος Αποθήκευσης ισχύος 80 MW και Ενέργειας 160 MWh, καθώς και 3 Αεροστροβίλων Ονομαστικής Ισχύος ογδονταενός (81) MW.
Επίσης, ανέφερε μεταξύ άλλων ότι στο σκέλος των Δικτύων, απόφαση στρατηγικής του ΔΣ της ΑΗΚ αποτελεί η ανάπτυξη τηλεπικοινωνιακού δικτύου οπτικών ινών για τις λειτουργικές επικοινωνίες και την υποστήριξη του Ενεργειακού Συστήματος Διανομής, συνολικής δαπάνης περίπου €46 εκατ. μέχρι το έτος 2032. Πρόσθεσε ότι εντός του 2026 προκηρύχθηκαν δύο διαγωνισμοί που αφορούν το έργο, με στόχο την έναρξη για την πλήρη υλοποίησή του. Η προβλεπόμενη χρηματοδότηση από το Ταμείο Δίκαιης Μετάβασης, ανέρχεται στα €17 εκατ.
Όσον αφορά τη μεταφορά ηλεκτρισμού, ο ΓΔ της ΑΗΚ είπε έχουν ολοκληρωθεί έξι σημαντικά έργα και άλλα έξι βρίσκονται σε εξέλιξη και πρόσθεσε ότι συνολικά, την περίοδο 2024-2026, κατακυρώθηκαν Διαγωνισμοί συνολικής αξίας €145 εκατ.
Το πρόβλημα περικοπών ρεύματος πάει πίσω πολλά χρόνια
Εξάλλου, ερωτηθείς για τις αποκοπές ρεύματος που παρατηρούνται λόγω βλάβης σε μονάδες παραγωγής, ο κ. Πέτρου είπε ότι είναι «ένα πρόβλημα που πάει πίσω πολλά χρόνια λόγω μη προγραμματισμού», προσθέτοντας ότι η Δεκέλεια λειτουργεί με μηχανές 45 χρόνων, οι οποίες παρουσιάζουν κάποια προβλήματα.
Ανέφερε ότι θα βοηθήσει κάπως η εγκατάσταση των μπαταριών αλλά «δεν είναι η λύση μας» και πρόσθεσε ότι «είναι ένα πρόβλημα που προσπαθούμε να λύσουμε».
«Καταφέραμε να εξασφαλίσουμε τη νέα μονάδα που θα έρθει στην Δεκέλεια και θα λειτουργήσει προς το τέλος του 2028», ανέφερε και πρόσθεσε πως πέτυχαν να τις φέρουν πιο νωρίς γιατί η προσφορά μιλούσε για μετά το 2030.
«Είναι κάτι που θα ζούμε μέχρι να εγκατασταθούν οι μπαταρίες», πρόσθεσε.
Ο κ. Πέτρου είπε ότι τις τελευταίες ημέρες είχαμε δύο συναντήσεις μαζί με τον Υπουργό Ενέργειας και την Υφυπουργό παρά τω Προέδρω και τις συντεχνίες και «έχουμε προγραμματίσει» να δημιουργηθεί μια επιτροπή υπό την προεδρία του ΓΔ της ΑΗΚ και να συνεδριάζει κάθε μήνα, ενώ «κάθε τριμηνία θα γίνεται συνάντηση στο Προεδρικό για να συζητούμε που φθάσαμε».
«Έχει μπει το νερό στα αυλάκι και τα επόμενα δύο με τρία χρόνια θα φέρει αποτέλεσμα», πρόσθεσε.
Εξάλλου, σε παρέμβαση του ο τέως Υπουργός Ενέργειας Γιώργος Παπαναστασίου, απαντώντας για το τί φταίει και βρισκόμαστε σε αυτή την κατάσταση με τις διακοπές ρεύματος, είπε ότι πρώτος λόγος είναι ότι δεν μπορούμε να αξιοποιήσουμε την πράσινη ενέργεια που παράγεται από φωτοβολταϊκά και αιολικά, δεύτερος ότι δεν έχουμε ευέλικτες συμβατικές μονάδες οι οποίες θα μπορούν να λειτουργήσουν σε σύντομο χρονικό διάστημα και τρίτο ότι το δίκτυο δεν μπορεί να ικανοποιήσει όλη την παραγωγή που έρχεται από ΑΠΕ και συμβατικούς.
Αν μπορούσαν να λειτουργούν αυτά σε σύμπλευση ΑΠΕ και συμβατικά και να υπήρχε ένα ωραίο σύστημα μέσα στο δίκτυο θα μπορούσε ο Διαχειριστής να το διαχειριστεί καλύτερα και να μην καταλήγουμε σε περικοπές, ανέφερε και πρόσθεσε πως όπως έχει σήμερα το σύστημα έχει σοβαρές αδυναμίες.
