must.com.cy
Μαρία Καραμάνου
Υπάρχουν λίγες στιγμές μέσα στη χρονιά που έχουν τη δύναμη να ενώσουν ολόκληρη την Κύπρο και ο Κατακλυσμός είναι μία από αυτές.
Για πολλές γενιές Κυπρίων, η άφιξη του Κατακλυσμού σήμαινε κάτι πολύ περισσότερο από μια αργία ή ένα τριήμερο δίπλα στη θάλασσα.
Σήμαινε το μεγάλο καλοκαιρινό ραντεβού, προετοιμασίες μέρες πριν, οικογένειες που έβαζαν τα καλά τους, αυτοκίνητα γεμάτα κόσμο και μια ατελείωτη πορεία προς τη Λάρνακα.
Σήμαινε φίλους που συναντιούνταν ξανά, συγγενείς που είχαν να ιδωθούν μήνες ή και χρόνια, παιδιά που έτρεχαν στις Φοινικούδες και ηλικιωμένους που κάθονταν στα παγκάκια θυμούμενοι τους Κατακλυσμούς μιας άλλης εποχής.
Όμως η ιστορία αυτής της γιορτής δεν ξεκινά πριν από δεκαετίες, ξεκινά αιώνες πριν. Για να καταλάβει κανείς γιατί ο Κατακλυσμός παραμένει μέχρι σήμερα η αναγνωρίσιμη λαϊκή γιορτή της Κύπρου, πρέπει να ταξιδέψει πίσω στον χρόνο, εκεί όπου η θάλασσα, η παράδοση, η ποίηση, η μουσική και η λαϊκή ψυχή του τόπου ενώθηκαν για να δημιουργήσουν κάτι πραγματικά μοναδικό.
Καθώς πλησιάζει και φέτος ο Κατακλυσμός, αξίζει να γυρίσουμε πίσω στον χρόνο και να θυμηθούμε πώς ξεκίνησαν όλα. Να ταξιδέψουμε σε εποχές όπου η Κύπρος δεν είχε αυτοκινητόδρομους, social media ή κινητά τηλέφωνα, αλλά είχε έναν λόγο που έκανε ανθρώπους από κάθε γωνιά του νησιού να κατεβαίνουν στη Λάρνακα. Ήταν το μεγάλο ραντεβού ολόκληρης της Κύπρου.
Στην αρχαιότητα, οι γιορτές κοντά στη θάλασσα συνδέονταν με τη λατρεία της Αφροδίτης, της θεάς που, σύμφωνα με τη μυθολογία, αναδύθηκε από τους αφρούς της θάλασσας. Στις παραλίες συγκεντρώνονταν νέες κοπέλες ντυμένες στα λευκά, τραγουδούσαν, χόρευαν και έριχναν λουλούδια στο πέλαγος προς τιμήν της θεάς.
Οι γιορτές αυτές συμβόλιζαν τη γονιμότητα, την αναγέννηση της φύσης και τη δύναμη του νερού. Περιλάμβαναν μουσική, ποιητικούς αγώνες, χορούς και θαλάσσιες δραστηριότητες. Έθιμα που, με διαφορετική μορφή, διατηρούνται μέχρι και σήμερα.
Βλέπουμε το πανηγύρι Κατακλυσμού στην παραλία των Φοινικούδων στη Λάρνακα, τα παιδικά παιχνίδια, τους πλανοδιοπώλεις και τα παραδοσιακά εδέσματα.
Με το πέρασμα των χρόνων, η Λάρνακα εξελίχθηκε στο επίκεντρο των εορτασμών για τον Κατακλυσμό. Από τα τέλη του 19ου αιώνα καταγράφονται μαρτυρίες για χιλιάδες επισκέπτες που έφταναν στην πόλη από κάθε χωριό και πόλη της Κύπρου. Άλλοι έφερναν τα προϊόντα τους για πώληση, άλλοι αναζητούσαν νέα εμπορεύματα, ενώ οι ποιητάρηδες και οι μουσικοί περίμεναν τη μεγάλη στιγμή για να παρουσιάσουν το ταλέντο τους μπροστά στο κοινό.
Μάλιστα, η πρώτη Γιορτή έγινε στις 10 Ιουνίου του 1918, με πρωτοβουλία του ιστοριοδίφη Νεοκλή Κυριαζή. Η γιορτή έγινε στο «μεϊτάνι» (πλατεία) της Εμπορικής Λέσχης, όπου στήθηκε, «ταβλαρκά» (εξέδρα), όπως αναφέρει ο Χρ. Θ. Παλαίσιης στο βιβλίο του «Συλλογή διαφόρων εκλεκτών εθνικοϊστορικών και σατυρικοερωτικών ανεκδότων ποιημάτων και τραγουδιών, Λευκωσία 1931, σς.33-45 – η πανήγυρις του Κατακλυσμού εν Λάρνακι την 10ην Ιουνίου 1918”». Παρευρίσκονταν μεταξύ άλλων, ο αρμοστής, διοικητές, δημοσιογράφοι και πλήθος κόσμου.
Διαβάστε πειρσσότερα στο Must.
