Με αφορμή τον δηµόσιο διάλογο που βρίσκεται σε εξέλιξη για την αναθεώρηση των ευρωπαϊκών Κατευθυντήριων Γραμμών σχετικά µε τις κρατικές ενισχύσεις στις αερομεταφορές, το Υπουργείο Μεταφορών, Επικοινωνιών και Έργων διευκρινίζει ότι η Κυπριακή Δημοκρατία συμμετέχει ενεργά στη διαδικασία και έχει καταθέσει τεκμηριωμένη θέση, µε έξι συγκεκριμένες εισηγήσεις.
Σε ανακοίνωσή του αναφέρει ότι η αεροπορική συνδεσιμότητα της Κύπρου παραμένει ισχυρή και η Κυπριακή Δημοκρατία εργάζεται έγκαιρα και τεκμηριωμένα, ώστε το νέο ευρωπαϊκό πλαίσιο να συνεχίσει να στηρίζει τις ανάγκες ενός νησιωτικού κράτους-μέλους, όπως η Κύπρος.
Διευκρινίζεται ότι τα κίνητρα που παρέχει η Κυπριακή Δημοκρατία, σε συνεργασία με τη διαχειρίστρια εταιρεία των αεροδρομίων, προς τις αεροπορικές εταιρείες δεν συνιστούν κρατική ενίσχυση: παρέχονται με όρους αγοράς και αποφέρουν πρόσθετα έσοδα τόσο στο κράτος όσο και στη διαχειρίστρια εταιρεία, αποτελώντας επένδυση που θα πραγματοποιούσε και ιδιώτης επενδυτής υπό τις ίδιες συνθήκες.
Ως εκ τούτου, τα κίνητρα αυτά, που έχουν στηρίξει τη σταθερή αύξηση και βελτίωση της συνδεσιμότητας της χώρας, δεν επηρεάζονται από την αναθεώρηση του ευρωπαϊκού πλαισίου για τις κρατικές ενισχύσεις και δεν τίθεται ζήτημα επηρεασμού των υφιστάμενων μηχανισμών που έχουν συμβάλει τα τελευταία χρόνια στην ενίσχυση της αεροπορικής συνδεσιμότητας της χώρας.
Η αναθεώρηση του υφιστάμενου ευρωπαϊκού πλαισίου κρατικών ενισχύσεων στις αερομεταφορές εντάσσεται στην προσπάθεια της Ευρωπαϊκής Επιτροπής να επικαιροποιήσει τους σχετικούς κανόνες, λαμβάνοντας υπόψη τις εξελίξεις που έχουν σημειωθεί τα τελευταία χρόνια στον τομέα των αερομεταφορών, συμπεριλαμβανομένων των νέων περιβαλλοντικών απαιτήσεων και των αλλαγών στην ευρωπαϊκή αεροπορική αγορά.
H διαβούλευση αφορά τους κανόνες με τους οποίους τα κράτη-μέλη μπορούν, υπό προϋποθέσεις, να στηρίζουν αεροδρόμια και νέες αεροπορικές συνδέσεις. Για την Κύπρο, το ζήτημα είναι ιδιαίτερα σημαντικό, καθώς η αεροπορική συνδεσιμότητα αποτελεί βασικό τρόπο σύνδεσης της χώρας µε την υπόλοιπη Ευρώπη.
H προτεινόμενη ευρωπαϊκή μεταρρύθμιση δεν αντιμετωπίζεται από την Κύπρο ως ένα απλό τεχνοκρατικό ζήτημα. Για ένα νησιωτικό κράτος-μέλος, χωρίς οδική ή σιδηροδρομική σύνδεση με την υπόλοιπη Ευρώπη, η αεροπορική συνδεσιμότητα αποτελεί βασική υποδομή για τους πολίτες, τον τουρισμό και την οικονομία.
Στόχος της Κυπριακής Δημοκρατίας είναι το νέο ευρωπαϊκό πλαίσιο να λαμβάνει υπόψη τις πραγματικές ανάγκες των νησιωτικών κρατών και να διατηρεί διαθέσιμα τα απαραίτητα εργαλεία στήριξης της συνδεσιμότητας.
Συγκεκριμένα, οι έξι εισηγήσεις της Κύπρου σημαίνουν στην πράξη τα εξής:
1. Tα αεροδρόμιά μας να αντιμετωπίζονται ως υποδομές εδαφικής συνοχής
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αναγνωρίζει ρητά την Κύπρο ως «απομακρυσμένη περιοχή». Η Κυβέρνηση ζητά αυτό να αποτυπωθεί ακόμη πιο καθαρά - ότι τα αεροδρόμιά µας είναι υποδομή εθνικής συνοχής, όπως οι αυτοκινητόδρομοι σε άλλες χώρες. Το όφελος: μεγαλύτερη ασφάλεια ότι τα αεροδρόμια Λάρνακας και Πάφου θα μπορούν να δέχονται κρατική στήριξη όταν υπάρχει πραγματική ανάγκη.
2. Να διατηρηθεί η δυνατότητα κινήτρων για νέες αεροπορικές γραμμές
Η Κύπρος εισηγείται να διατηρηθούν τα κίνητρα για νέες γραμμές για νησιωτικά κράτη µε στοχευμένο τρόπο: για χειμερινά δρομολόγια και για νέες αγορές τουρισμού. Το όφελος: περισσότερες πτήσεις εκτός σεζόν, διαφοροποίηση τουριστικού ρεύματος, λιγότερη εξάρτηση από συγκεκριμένες αγορές.
3. Δίκαιη μεταχείριση για το μέγεθος της χώρας μας
Ένα αεροδρόμιο εννέα εκατομμυρίων επιβατών σε χώρα εννιακοσίων χιλιάδων κατοίκων δεν είναι το ίδιο µε ένα αεροδρόμιο μεγάλης ευρωπαϊκής πόλης. Η Κυβέρνηση ζητά να προστεθεί κριτήριο «επιβάτες ανά κάτοικο». Το όφελος: τα αεροδρόμια Λάρνακας και Πάφου θα αξιολογούνται πιο δίκαια, λαμβάνοντας υπόψη ότι εξυπηρετούν διεθνή τουρισμό σε αναλογικά μεγάλους αριθμούς σε σχέση µε τον πληθυσμό της χώρας.
4. Περισσότερος χρόνος προσαρμογής στους πράσινους στόχους
Η Κύπρος ζητά παράταση της μεταβατικής περιόδου ενισχύσεων ως το 2035 για νησιωτικά κράτη, ώστε τα αεροδρόμια να προσαρμοστούν στις νέες πράσινες απαιτήσεις (αειφόρα καύσιμα, ηλεκτροδότηση). Το όφελος: οι περιβαλλοντικοί στόχοι επιτυγχάνονται χωρίς απότομη αύξηση κόστους που θα μπορούσαν να μετακυλιστούν στους επιβάτες.
5. Καμία τεχνητή «γειτνίαση» με αεροδρόμια άλλων χωρών
Οι νέοι κανόνες εξετάζουν, μεταξύ άλλων, κατά πόσο γειτονικά αεροδρόμια ανταγωνίζονται μεταξύ τους. Για την Κύπρο, που δεν έχει οδική ή σιδηροδρομική σύνδεση µε άλλο κράτος-μέλος, αυτό δεν έχει νόημα. Η Κυβέρνηση ζητά ρητή εξαίρεση. Το όφελος: λιγότερη γραφειοκρατία και ταχύτερη αξιολόγηση των αιτημάτων στήριξης στο ευρωπαϊκό επίπεδο.
6. Στήριξη πτήσεων για Κύπριους κατοίκους
Η Κυβέρνηση ζητά να διευκολυνθεί η επιδότηση εισιτηρίων για φοιτητές, εργαζόμενους και επαγγελματίες που μετακινούνται από και προς την Ευρώπη. Το όφελος: φθηνότερα εισιτήρια για όσους πρέπει να ταξιδεύουν τακτικά.
Η αεροπορική συνδεσιμότητα δεν είναι πολυτέλεια για την Κύπρο. Είναι το λειτουργικό ισοδύναμο των οδικών και των σιδηροδρομικών δικτύων που συνδέουν τα άλλα κράτη-μέλη µε την υπόλοιπη Ευρώπη.
Η Κυπριακή Δημοκρατία κατέθεσε εγκαίρως, εντός της προθεσμίας της δημόσιας διαβούλευσης, ορισμένης για την 11η Ιουνίου 2026, τεκμηριωμένη θέση µε σαφείς και πρακτικές εισηγήσεις. Στόχος είναι ένα ευρωπαϊκό πλαίσιο σύγχρονο, δίκαιο και αναλογικό, που να προστατεύει τη συνδεσιμότητα της χώρας και να αναγνωρίζει τις πραγματικές ανάγκες των νησιωτικών κρατών.
