«Ταυτόχρονο συναπάντημα των πλανητών κι όχι ευθυγράμμιση» είναι το σπάνιο φαινόμενο που θα παρακολουθήσουμε και στην Κύπρο στις 28 Φεβρουαρίου.
Ο αστρονόμος Χρύσανθος Φάκας αντικρούει τα δημοσιεύματα του διεθνούς Τύπου εξηγώντας ότι πρόκειται για μια σπάνια συνάντηση πλανητών ταυτόχρονα σε βραδινό ουρανό και όχι ευθυγράμμιση.
Μιλώντας στο 24News για το σπάνιο αυτό φαινόμενο, εξήγησε ότι: «Έξι πλανήτες συναντιούνται την ίδια μέρα στο βραδινό ουρανό, για την ακρίβεια επτά – συμπεριλαμβανομένης της Γης - οι δύο εκ των οποίων δεν φαίνονται ποτέ με γυμνό μάτι». Αν ήταν ευθυγράμμιση θα μιλούσαμε για ένα γεγονός ισάξιο με την εμφάνιση του αστεριού της Βηθλεέμ, κάτι σπάνιο και δύσκολο να γίνει.
Όπως είπε, ήδη αυτές τις μέρες φαίνεται ανατολικά, στον ουρανό, ο πλανήτης Δίας. Οι πλανήτες που θα είναι στον ουρανό μετά τη δύση του ηλίου είναι: Ερμής, Αφροδίτη, Κρόνος, Δίας, Ουρανός και Ποσειδώνας, όχι όμως, ο Άρης, όπως αναφέρουν κάποιοι, σύμφωνα με τον κ. Φάκα.
Χαρακτηριστικό είναι ότι στην πραγματικότητα οι πλανήτες απέχουν μεταξύ τους εκατομμύρια ή και δισεκατομμύρια χιλιόμετρα. Η προηγούμενη φορά που έγινε αυτό το συναπάντημα ήταν στις 27 Φεβρουαρίου 2025, ενώ η επόμενα φορά θα είναι το 2040.
Η ιδανική ώρα για να παρακολουθήσουμε το φαινόμενο είναι περίπου μετά τη δύση του Ήλιου, κυρίως προς την ανατολική πλευρά του ουρανού, με καθαρό ορίζοντα και χωρίς σύννεφα.
Η εμφάνιση των 6 πλανητών θα είναι ορατή σε ολόκληρο τον κόσμο, αν και η 28η Φεβρουαρίου θεωρείται η μέση ημερομηνία. Σε ορισμένες περιοχές, το φαινόμενο θα είναι καλύτερα ορατό λίγες ημέρες πριν ή μετά. Σύμφωνα με το Star Walk, η καλύτερη θέαση θα γίνει στις 25 Φεβρουαρίου στο Σάο Πάολο, στις 28 Φεβρουαρίου σε Κύπρο, Αθήνα, Νέα Υόρκη, Πόλη του Μεξικού και Τόκιο, την 1η Μαρτίου σε Πεκίνο, Βερολίνο, Λονδίνο και Μουμπάι, ενώ στις 2 Μαρτίου θα είναι ορατή από το Ρεϊκιάβικ.
Πρόσκληση σε Αστρονομική βραδιά
Με την ευκαιρία του σπάνιου αυτού φαινομένου, το Παγκύπριο Γυμνάσιο θα διοργανώσει σε συνεργασία με τον κ. Φάκα, το Σάββατο 28 Φεβρουαρίου 2026, στις 18:30, «Αστροβραδιά», όπου θα πραγματοποιηθεί διάλεξη και παρατήρηση με τηλεσκόπιο από το Αστεροσκοπείο του Παγκύπριου Γυμνασίου.
Κόκκινο Φεγγάρι μετά τις 28/2
Συνεχίζοντας ο κ. Φάκας μας είπε ότι μετά τις 28 Φεβρουαρίου άλλο ένα σπάνιο φαινόμενο θα συμβεί στον ουρανό με την έκλειψη σελήνης και συγκεκριμένα στις 3 Μαρτίου, που δυστυχώς όμως, δεν θα είναι ορατή στην Κύπρο. «Το Κόκκινο Φεγγάρι είναι ένα από τα ομορφότερα φαινόμενα για τους λάτρεις της αστρονομίας», επισήμανε.
Οι πλανήτες με τα ελληνικά ονόματα
Προχωρώντας ένα βήμα παραπέρα, ο κ. Φάκας, υπενθύμισε ότι όλοι οι πλανήτες στο ηλιακό σύστημα έχουν ελληνικά ονόματα.
«Αρχικά οι Αρχαίοι Έλληνες γνώριζαν μόνο πέντε πλανήτες: Τον Ερμή, την Αφροδίτη, τον Άρη, τον Δία και τον Κρόνο. Τη Γη δεν την υπολόγιζαν ως πλανήτη, καθώς ήταν κάτι διαφορετικό για εκείνους. Πρώτοι αυτοί έδωσαν τα ελληνικά ονόματα», διευκρίνισε.
Συγκεκριμένα ονομάστηκαν έτσι, γιατί:
Ερμής: Ήταν κοντά στον ήλιο και φαινομενικά φαινόταν πως κινείται πιο γρήγορα από τους υπόλοιπους πλανήτες. Γι’ αυτό οι Έλληνες στην αρχαιότητα του έδωσαν το όνομα του φτεροπόδαρου Ερμή.
Αφροδίτη: Αυτός ο πλανήτης είναι το πιο λαμπερό σώμα στον ουρανό. Οι Αρχαίοι Έλληνες είχαν καταλάβει πως δεν είναι ο μεγαλύτερος πλανήτης, αλλά επειδή είναι τόσο φωτεινός και όμορφος, του έδωσαν το όνομα της Αφροδίτης, της θεάς της ομορφιάς.
Άρης: Ο πλανήτης με το κόκκινο χρώμα, λόγω της χημικής του σύστασης. Οι Αρχαίοι Έλληνες θεώρησαν πως το κόκκινο χρώμα συμβολίζει το αίμα του πολέμου, έτσι του έδωσαν το όνομα του Άρη, του θεού του πολέμου.
Δίας: Είναι επιστημονικά αποδεδειγμένο πως είναι ο μεγαλύτερος πλανήτης του ηλιακού συστήματος. Ενδεχομένως, το είχαν αντιληφθεί αυτό οι Αρχαίοι Έλληνες, γι’ αυτό επέλεξαν το όνομα του Δία, του βασιλιά των Θεών, κάτι το οποίο μένει μυστήριο έως σήμερα πως το είχαν ανακαλύψει.
Κρόνος: Βρίσκεται σε πιο μακρινή απόσταση από τη Γη και φαίνεται πως κινείται πιο αργά από τους υπόλοιπους. Γι’ αυτό οι Αρχαίοι Έλληνες τον ονόμασαν Κρόνο, ο οποίος είναι ο πατέρας του Δία και φαινομενικά παρακολουθεί τους υπόλοιπους πλανήτες από μακριά.
Ο κ. Φάκας εξήγησε ότι μετά την αποκάλυψη αυτών των πλανητών από τους Αρχαίους Έλληνες, πολλοί αστρονόμοι απ’ όλο τον κόσμο, μελετώντας το διάστημα ανακάλυψαν τους άλλους πλανήτες και θέλησαν να δώσουν δικά τους ονόματα. Η Διεθνής Αστρονομική Ένωση όμως, δεν αποδέχθηκε την πρόταση, θεωρώντας ότι είναι ασέβεια προς τους Αρχαίους Έλληνες, οι οποίοι πρόσφεραν πολλές γνώσεις στη σύγχρονη αστρονομία. Έτσι επικράτησαν τα ονόματα από την Αρχαία Ελληνική Μυθολογία.
Επίσης, ο κύριος Φάκας διευκρίνισε ότι η παγκόσμια Αστρονομική Ένωση έλαβε απόφαση ότι όλοι οι αστερισμοί θα φέρουν μόνο ελληνικά ονόματα για σκοπούς ομοιομορφίας αλλά και από σεβασμό προς τους αρχαίους Έλληνες.
Έτσι, επόμενοι πλανήτες που ανακαλύφθηκαν πήραν ελληνικά ονόματα. Συγκεκριμένα:
Ουρανός: Το 1781, Άγγλοι αστρονόμοι ανακάλυψαν τον Ουρανό και κάποιοι εξ αυτών ήθελαν να τον ονομάσουν με βασιλικά ονόματα αλλά η Κοινότητα των Επιστημόνων δεν το αποδέχθηκε και τον ονόμασαν Ουρανό, από τον πατέρα του Κρόνου, καθώς ήταν ο πλανήτης που ανακαλύφθηκε μετά τον Κρόνο.
Ποσειδώνας: Ο πλανήτης αυτός ανακαλύφθηκε από δύο αστρονόμους, έναν Άγγλο και ένα Γάλλο. Ο δεύτερος ήθελε να του δώσει το όνομά του, ωστόσο η Επίσημη Κοινότητα Επιστημόνων δεν το επέτρεψε και τον ονόμασαν Ποσειδώνα (Θεός της Θάλασσας) λόγω του γαλάζιου του χρώματος.
Πλούτωνας: Ανακαλύφθηκε το 1930 από Άγγλους αστρονόμους και πρόκειται για τον πιο μικρό πλανήτη, ο οποίος αργότερα αποχαρακτηρίστηκε από πλανήτης.
Σύμφωνα με τον κ. Φάκα, ο Πλούτωνας αφαιρέθηκε πρόσφατα από τη λίστα των πλανητών γιατί για να ονομάζεται κάποιος πλανήτης, πρέπει να πληροί τρεις κανονισμούς που έχει ορίσει η Διεθνής Αστρονομικής Ένωση.
1. Να βρίσκεται σε τροχιά γύρω από τον ήλιο και να μην είναι δορυφόρος κάποιου άλλου πλανήτη.
2. Να έχει σφαιρικό σχήμα.
3. Να είναι κυρίαρχος εντός της τροχιάς του και να μην έχει αλλά μικρότερα σώματα μέσα στην τροχιά.
«Ο Πλούτωνας δεν πληρούσε τον τρίτο κανονισμό», κατέληξε ο κ. Φάκας.
Στέλλα Μούρεττου
