ΚΥΠΕ
Το 95% των εκπαιδευτικών δηλώνει πως τα περιστατικά σχολικής βίας και παραβατικότητας (ΣΒΠ) έχουν αυξηθεί, σύμφωνα με τα ευρήματα της Παγκύπριας έρευνας ΠΟΕΔ για τη διερεύνηση των αντιλήψεων των εκπαιδευτικών πρωτοβάθμιας εκπαίδευσης για το φαινόμενο της ΣΒΠ.
Σύμφωνα με την έρευνα, το 55% των εκπαιδευτικών δεν αισθάνεται πάντα ασφαλής στον χώρο εργασίας, ενώ το 53% των εκπαιδευτικών θεωρεί πως το σχολείο δεν είναι πάντα ασφαλής χώρος για τα παιδιά.
Η ΠΟΕΔ, με σύνθημα «ΩΣ ΕΔΩ! Μηδενική ανοχή στη σχολική βία και παραβατικότητα», προχωρεί σε δεκαήμερο ευαισθητοποίησης και ενημέρωσης σε παγκύπριο και επαρχιακό επίπεδο.
Η Οργάνωση παρουσίασε τα αποτελέσματα της παγκύπριας έρευνας που διεξήγαγε ανάμεσα σε εκπαιδευτικούς πρωτοβάθμιας εκπαίδευσης για το θέμα της σχολικής βίας και παραβατικής συμπεριφοράς, τις θέσεις/εισηγήσεις της οι οποίες στοχεύουν στην πρόληψη αλλά και στη διαχείριση των περιστατικών αυτών, καθώς και τις δράσεις της, σε σημερινή δημοσιογραφική διάσκεψη στη Λευκωσία.
Όπως αναφέρεται σε ανακοίνωση της ΠΟΕΔ, η αύξηση των περιστατικών βίας και της παραβατικής συμπεριφοράς, τα τελευταία χρόνια, αποτελεί μία από τις σοβαρότερες προκλήσεις που καλείται να διαχειριστεί το Δημόσιο Σχολείο.
Σημειώνεται ότι μπορεί να έχουν γίνει διαχρονικά κάποια βήματα, σε επίπεδο πρόληψης ή/και διαχείρισης, αλλά προφανώς τα δεδομένα επιβεβαιώνουν ότι δεν είναι αρκετά.
Προστίθεται ότι παιδιά παραμένουν χωρίς στήριξη για μεγάλο χρονικό διάστημα, η ποιότητα της εκπαίδευσης υπονομεύεται ενώ το γεγονός ότι οι εκπαιδευτικοί καλούνται καθημερινά να διαχειριστούν τέτοια περιστατικά χωρίς ουσιαστική ή/και έγκαιρη στήριξη, οδηγεί με μαθηματική ακρίβεια σε εργασιακή εξουθένωση.
Η ΠΟΕΔ αναφέρει ότι δεν θα μπορούσε να μην εγκύψει στο εν λόγω θέμα, και το Εκτελεστικό Διοικητικό Συμβούλιο της Οργάνωσης, στο πλαίσιο της προσπάθειας για αντιμετώπιση του φαινομένου της σχολικής βίας και παραβατικότητας (ΣΒΠ), αποφάσισε όπως προχωρήσει στη διοργάνωση δεκαήμερου ευαισθητοποίησης, με κεντρικό σύνθημα: «ΩΣ ΕΔΩ! Μηδενική ανοχή στη σχολική βία και παραβατικότητα!».
Σημειώνεται ότι βασικός στόχος της όλης προσπάθειας είναι η ενημέρωση και ευαισθητοποίηση της κοινής γνώμης, αλλά και η άσκηση πίεσης προς την Επίσημη Αρχή, για τη λήψη ουσιαστικών μέτρων πρόληψης και διαχείρισης του φαινομένου.
«Η Πολιτεία οφείλει να αναλάβει τις ευθύνες της επενδύοντας σε στοχευμένες πολιτικές και ουσιαστικά μέτρα, τα οποία θα συμβάλουν ουσιαστικά στη στήριξη του Δημόσιου Σχολείου», όπως αναφέρεται στην ανακοίνωση της ΠΟΕΔ.
Σύμφωνα με την ανακοίνωση, το δεκαήμερο περιλαμβάνει ποικιλία δράσεων σε σχολικό, επαρχιακό αλλά και παγκύπριο επίπεδο.
Ενδεικτικά σημειώνονται: Ενδοσχολικές συμβολικές δράσεις (π.χ. «Η αυλή γράφει ΟΧΙ ΣΤΗ ΒΙΑ», «Ανθρώπινη αλυσίδα: Κύκλος προστασίας»), Σταθμοί ενημέρωσης του κοινού σε κεντρικά σημεία των πόλεων (διανομή ενημερωτικού υλικού, δραστηριότητες για παιδιά κ.ά), Συμβολικοί ποδοσφαιρικοί αγώνες μεταξύ των ομάδων ποδοσφαίρου της ΠΟΕΔ και άλλων φορέων, με σύνθημα: «Κόκκινη κάρτα στη σχολική βία και παραβατικότητα», Πεζοπορία σε μονοπάτι της φύσης με σύνθημα: «Περπατάμε μαζί: Η βία εκτός διαδρομής».
Αποτελέσματα Παγκύπριας Έρευνας
Ανάμεσα στις δράσεις ήταν και η Παγκύπρια έρευνα της ΠΟΕΔ για τη διερεύνηση των αντιλήψεων των εκπαιδευτικών πρωτοβάθμιας εκπαίδευσης για το φαινόμενο της σχολικής βίας και παραβατικότητας, αποτελέσματα τα οποία παρουσιάστηκαν στη σημερινή δημοσιογραφική διάσκεψη.
Στην έρευνα συμμετείχαν 1.017 εκπαιδευτικοί πρωτοβάθμιας εκπαίδευσης.
Σύμφωνα με την ΠΟΕΔ, το μέγεθος και η σύνθεση του δείγματος επιτρέπουν την εξαγωγή χρήσιμων συμπερασμάτων για τις αντιλήψεις των εκπαιδευτικών σχετικά με το φαινόμενο της σχολικής βίας και παραβατικότητας.
«Τα ευρήματα της έρευνας επιβεβαιώνουν δυστυχώς τις ιδιαίτερα ανησυχητικές διαστάσεις που έχει λάβει το φαινόμενο της σχολικής βίας και παραβατικότητας», αναφέρεται.
Συγκεκριμένα: το 95% των εκπαιδευτικών δηλώνει πως τα περιστατικά ΣΒΠ έχουν αυξηθεί, το 55% των εκπαιδευτικών δεν αισθάνεται πάντα ασφαλής στον χώρο εργασίας, το 53% των εκπαιδευτικών θεωρεί πως το σχολείο δεν είναι πάντα ασφαλής χώρος για τα παιδιά.
Αναφορικά με τη συχνότητα εμφάνισης των διαφόρων μορφών βίας μεταξύ μαθητών/ριών, δηλώνεται συχνή έως πολύ συχνή εμφάνιση ως ακολούθως: λεκτική βία (63% των εκπαιδευτικών), σωματική βία (59% των εκπαιδευτικών), βανδαλισμοί (31% των εκπαιδευτικών), διαδικτυακή βία (13% των εκπαιδευτικών).
Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλούν ευρήματα που σχετίζονται με συχνή έως πολύ συχνή άσκηση βίας κατά εκπαιδευτικών. Συγκεκριμένα, το 29% δηλώνει απρεπή συμπεριφορά προς εκπαιδευτικό, το 12% δηλώνει απειλές σωματικής βίας προς εκπαιδευτικό, το 9% δηλώνει άσκηση σωματικής βίας προς εκπαιδευτικό.
Αναφορικά με την επίδραση της σχολικής βίας και παραβατικότητας στην ποιότητα της διδασκαλίας και στον διδακτικό/εξωδιδακτικό χρόνο, η έρευνα ανέδειξε τα εξής: το 65% δηλώνει πως έχει βιώσει συμπεριφορές που διαταράσσουν τη διδασκαλία (π.χ. άρνηση συμμόρφωσης σε κανόνες) επηρεάζοντας σημαντικά την ποιότητά της, το 26% δηλώνει πως αφιερώνει 6-10 λεπτά και 28% πως αφιερώνει περισσότερα από 10 λεπτά διδακτικού χρόνου κάθε 40λεπτό, για τη διαχείριση περιστατικών σχολικής βίας και παραβατικότητας και ένας στους τέσσερις εκπαιδευτικούς (26,6%) αφιερώνει σχεδόν μία περίοδο (ή/και περισσότερη) εξωδιδακτικού χρόνου (την ημέρα) αποκλειστικά για τη διαχείριση περιστατικών σχολικής βίας και παραβατικότητας.
Αναφορικά με τη στήριξη που λαμβάνουν οι εκπαιδευτικοί για την αντιμετώπιση του φαινομένου της σχολικής βίας και παραβατικότητας, σύμφωνα με την έρευνα το 62% δηλώνει ικανοποιημένο από τη στήριξη που λαμβάνει από τη διεύθυνση του σχολείου, το 58% δηλώνει ικανοποιημένο από τη στήριξη που λαμβάνει από τους/τις συναδέλφους, μόνο 17% δηλώνει ικανοποιημένο από τη στήριξη που λαμβάνει από λειτουργούς και υπηρεσίες του ΥΠΑΝ, μόνο 14% δηλώνει ικανοποιημένο από τη στήριξη που λαμβάνει από τους γονείς και μόνο 8% δηλώνει ικανοποιημένο από τη στήριξη που λαμβάνει από το Γραφείο Ευημερίας.
Ως κυριότεροι παράγοντες που ενισχύουν τη σχολική βία και παραβατικότητα αναδεικνύονται η ελλιπής υποστήριξη από την οικογένεια (83%), η αλόγιστη χρήση της τεχνολογίας στο σπίτι (78%), η απουσία δυνατότητας λήψης ουσιαστικών μέτρων κατά της παραβατικότητας (76%), τα οικογενειακά - οικονομικά προβλήματα (75%), η υποβάθμιση του κύρους των εκπαιδευτικών και έλλειψη σεβασμού (73%), η επιρροή των μέσων κοινωνικής δικτύωσης/διαδικτύου (69%) και η έλλειψη εξειδικευμένου προσωπικού (π.χ. ψυχολόγοι, κοινωνικοί λειτουργοί) (54%).
Σε σχέση με την επαγγελματική ικανοποίηση και εξουθένωση των εκπαιδευτικών, σύμφωνα με την έρευνα, το 58% αισθάνεται (συχνά έως πολύ συχνά) ικανοποίηση στην εργασία και το 64% αισθάνεται (συχνά έως πολύ συχνά) πως επιδρά θετικά στις ζωές των μαθητών/ριών, όμως το 65% αισθάνεται (συχνά έως πολύ συχνά) εξαντλημένο από την εργασία, το 60% αισθάνεται (συχνά έως πολύ συχνά) πως δεν θα αντέξει μέχρι την αφυπηρέτηση και το 28% σκέφτεται (συχνά έως πολύ συχνά) να αποχωρήσει από το επάγγελμα εξαιτίας του φαινομένου της σχολικής βίας και παραβατικότητας.
Προτάσεις της ΠΟΕΔ
Η ΠΟΕΔ θεωρεί πως το φαινόμενο της σχολικής βίας και παραβατικότητας δεν μπορεί να αντιμετωπιστεί με αποσπασματικά μέτρα.
Όπως αναφέρεται στην ανακοίνωση, η ουσιαστική πρόληψη και αντιμετώπιση του φαινομένου απαιτεί ολιστική και συστηματική προσέγγιση, με έγκαιρη και ουσιαστική παρέμβαση όλων των συναρμόδιων υπηρεσιών.
Σημειώνεται ότι οι θέσεις της ΠΟΕΔ συνοψίζονται σε οκτώ πυλώνες: Αναβάθμιση σχολικού περιβάλλοντος και σχολικής λειτουργίας, Έμφαση στην καλλιέργεια κοινωνικών και συναισθηματικών δεξιοτήτων, Στοχευμένη υποστήριξη ευάλωτων μαθητών/ριών , Εκσυγχρονισμός νομοθεσίας, Ενίσχυση υποστηρικτικών δομών , Συνεργασίες και πολυεπίπεδοι μηχανισμοί, Επαγγελματική ανάπτυξη και ενδυνάμωση εκπαιδευτικών, και Προάσπιση και ενίσχυση του κύρους των εκπαιδευτικών.
Σε συνέχεια των πιο πάνω, η ΠΟΕΔ έχει προβεί στη σύνταξη αναλυτικού εγγράφου, το οποίο αποτελεί το Ενιαίο Διεκδικητικό Πλαίσιο για την Πρόληψη της Σχολικής Βίας και Παραβατικότητας.
Όπως αναφέρεται στην ανακοίνωση, η πρόταση αυτή, η οποία έχει ήδη υποβληθεί στο ΥΠΑΝ, εστιάζει στην ουσιαστική θωράκιση των σχολικών μονάδων και την προστασία της εκπαιδευτικής κοινότητας, με ιδιαίτερη έμφαση στην ανάγκη η πρόληψη και η διαχείριση να ξεκινούν ήδη από την προσχολική ηλικία.
Σημειώνεται, παράλληλα, ότι η Οργάνωση έχει υποβάλει ολοκληρωμένη πρόταση για τη θεσμοθέτηση ενός δίκαιου και αντικειμενικού Πρωτοκόλλου Διαχείρισης Καταγγελιών κατά Εκπαιδευτικών.
Προστίθεται ότι με στόχο την ολιστική αντιμετώπιση του προβλήματος, έχουν ήδη τροχοδρομηθεί συναντήσεις με τον Υπουργό Δικαιοσύνης και Δημοσίας Τάξεως, την Υφυπουργό Κοινωνικής Πρόνοιας και την Επίτροπο Προστασίας των Δικαιωμάτων του Παιδιού.
Επισημαίνεται ότι η πρόληψη και η διαχείριση των περιστατικών σχολικής βίας και παραβατικής συμπεριφοράς, αφορά όλους και όλες: παιδιά, εκπαιδευτικούς, γονείς, κοινωνία και Πολιτεία.
Τονίζεται ότι το μήνυμα της μηδενικής ανοχής σε τέτοια περιστατικά, πρέπει να πάει στο κάθε σπίτι και κυρίως πρέπει να φτάσει στην Επίσημη Πλευρά.
«Γιατί κάθε παιδί έχει δικαίωμα σε ποιοτική εκπαίδευση, έχει δικαίωμα σε ένα περιβάλλον ασφαλές, που σέβεται τις ανάγκες και τις ιδιαιτερότητές του. Γιατί κάθε εκπαιδευτικός έχει δικαίωμα να εργάζεται σε ένα ασφαλές περιβάλλον που θα του επιτρέπει να προσφέρει, να παιδαγωγεί και να εμπνέει τα παιδιά», καταλήγει η ΠΟΕΔ, στην ανακοίνωση της.
