Στέλλα Μούρεττου
Με αφορμή την υπόθεση του τέως προέδρου της Κυπριακής Ομοσπονδίας Ποδοσφαίρου (ΚΟΠ) Γιώργου Κούμα και της δέσμευσης της περιουσίας του, που αντιστοιχεί με €3,4 εκατ., το 24News διεισδύει στο θέμα «δέσμευση». Τι σημαίνει στην πράξη και τι ακολουθεί μέχρι την τελική απόφαση;
Η δέσμευση περιουσίας αποτελεί ένα από τα πιο αυστηρά, αλλά ταυτόχρονα προσωρινά, εργαλεία που διαθέτει το κράτος στο πλαίσιο διερεύνησης σοβαρών οικονομικών υποθέσεων. Η πρόσφατη εξέλιξη με τον Γιώργο Κούμα επαναφέρει στο προσκήνιο το τι ακριβώς σημαίνει αυτό το μέτρο και –κυρίως– τι ακολουθεί μετά την επιβολή του.
Στην πράξη, η δέσμευση δεν συνεπάγεται απώλεια της ιδιοκτησίας. Τα περιουσιακά στοιχεία παραμένουν στο όνομα του προσώπου, ωστόσο «παγώνουν» πλήρως: Δεν μπορούν να πωληθούν, να μεταβιβαστούν ή να αξιοποιηθούν, ενώ περιορίζεται και η πρόσβαση σε τραπεζικούς λογαριασμούς. Πρόκειται για μια νομική ασπίδα που αποσκοπεί στο να διατηρηθεί ανέπαφη η περιουσία μέχρι να ξεκαθαρίσει η υπόθεση.
Πότε ενεργοποιείται η δέσμευση
Το μέτρο ενεργοποιείται συνήθως όταν οι αρχές εκτιμούν ότι υπάρχει κίνδυνος μετακίνησης ή απόκρυψης κεφαλαίων, ιδίως σε υποθέσεις που σχετίζονται με οικονομικά εγκλήματα, όπως διαφθορά ή νομιμοποίηση εσόδων από παράνομες δραστηριότητες. Στην Κύπρο, κομβικό ρόλο σε αυτή τη διαδικασία έχει η ΜΟΚΑΣ, η οποία συνεργάζεται με την Αστυνομία Κύπρου και υποβάλλει αιτήματα στα δικαστήρια, όπως το Επαρχιακό Δικαστήριο Λευκωσίας, για την έκδοση σχετικών διαταγμάτων.
Ποια ακ΄΄ινητα του Κούμα έχουν δεσμευτεί
Στην υπόθεση Κούμα, η δέσμευση αφορά περιουσιακά στοιχεία συνολικής αξίας περίπου €3,4 εκατ., περιλαμβανομένων ακινήτων, οικόπεδα και χωράφια σε Παραλίμνι και Λάρνακα και τραπεζικών καταθέσεων. Το διάταγμα εκδόθηκε στο πλαίσιο ποινικής διαδικασίας που βρίσκεται σε εξέλιξη και σχετίζεται με κατηγορίες οικονομικής φύσεως, όπως το ασυμβίβαστο και η φερόμενη λήψη οικονομικών ωφελημάτων λόγω θέσης.
Ο κ. Κούμας αντιμετωπίζει 25 κατηγορίες που αφορούν στις ιδιότητές του και στο ασυμβίβαστο για το οποίο κατηγορείται, τα αξιώματα που είχε στην ΚΟΠ και το γεγονός ότι ήταν μέτοχος δυο εταιρειών, της TRIPLE AAA PRODUCTIONS LIMITED και της TRIPLE AAA VILLAGE STUDIOS LTD και δύο κατηγορίες που αφορούν νομιμοποίηση εσόδων από παράνομες δραστηριότητες, που αφορούν σε κέρδη των δύο εταιρειών αξίας €6.562.447, €4.994.698 για την πρώτη και €1.567.749 για τη δεύτερη.
Υπό τις ιδιότητες αυτές ο κ. Κούμας συνεργαζόταν με διάφορους φορείς για παραγωγή τηλεοπτικών αγώνων, μεταδόσεων, livestreaming και άλλα και πάνω σε αυτό προκύπτει ασυμβίβαστο, το οποίο απαγορεύει να αποκομίζεις οικονομικά οφέλη από αθλητισμό και να διατηρείς την ιδιότητα του αθλητικού παράγοντα.
Τι έπεται: Η δέσμευση και η δήμευση
Το κρίσιμο ερώτημα, ωστόσο, δεν είναι μόνο τι σημαίνει η δέσμευση, αλλά τι έπεται.
Από εδώ και πέρα, η πορεία της υπόθεσης καθορίζεται από τη δικαστική διαδικασία. Αν το δικαστήριο τελικά δεν διαπιστώσει ενοχή, το διάταγμα αίρεται και η περιουσία αποδεσμεύεται πλήρως, επιστρέφοντας στον ιδιοκτήτη χωρίς περαιτέρω συνέπειες. Αντίθετα, σε περίπτωση καταδίκης, το επόμενο βήμα μπορεί να είναι η δήμευση – δηλαδή η οριστική μεταβίβαση της περιουσίας στο κράτος.
Η διάκριση αυτή είναι καθοριστική: Η δέσμευση είναι προσωρινή και προληπτική, ενώ η δήμευση αποτελεί τελική κύρωση. Με άλλα λόγια, το «πάγωμα» λειτουργεί ως ενδιάμεσο στάδιο μέχρι την τελική κρίση της Δικαιοσύνης.
Παράλληλα, δεν αποκλείονται νομικές κινήσεις από την πλευρά του επηρεαζόμενου προσώπου, όπως προσφυγές ή αιτήσεις ακύρωσης του διατάγματος, κάτι που μπορεί να επηρεάσει τη διάρκεια ή ακόμη και την ισχύ της δέσμευσης.
Σε κάθε περίπτωση, αυτό που υπογραμμίζουν νομικοί κύκλοι είναι ότι η επιβολή τέτοιου μέτρου καταδεικνύει τη σοβαρότητα της διερευνώμενης υπόθεσης, χωρίς όμως να προδικάζει την έκβασή της. Το τεκμήριο αθωότητας παραμένει σε ισχύ μέχρι την τελική απόφαση του δικαστηρίου, η οποία και θα καθορίσει αν η δεσμευμένη περιουσία θα επιστραφεί ή θα περάσει οριστικά στα χέρια του κράτους.
