Ελισάβετ Γεωργίου
Το πράσινο φως άναψε το Υπουργικό Συμβούλιο για το τροποποιητικό νομοσχέδιο που αφορά στη δυνατότητα παρακολούθησης και καταγραφής τηλεφωνικών συνδιαλέξεων, το οποίο πλέον παίρνει τον δρόμο για τη Βουλή των Αντιπροσώπων. Η δυνατότητα αυτή παρουσιάζεται ως ισχυρό εργαλείο στη φαρέτρα των διωκτικών αρχών, το οποίο εφαρμόζεται σε πολλές χώρες με θετικά αποτελέσματα. Για την Κύπρο, η προώθηση του αποτέλεσε σύμφωνα με τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας, εισήγηση της ομάδας του Federal Bureau of Investigation (FBI), που είχε κληθεί να ενισχύσει τις κυπριακές Αρχές στην αντιμετώπιση του εγκλήματος.
ΠτΔ: «Στη βάση των συστάσεων του FBI»
Στην εισαγωγή του στο Υπουργικό Συμβούλιο, ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας δεν αναφέρθηκε σε συγκεκριμένο άρθρο του Συντάγματος, αλλά μίλησε για «μια καθοριστική, τροποποίηση του Συντάγματος, στη βάση και των συστάσεων της ομάδας του FBI». Ενώ συμπλήρωσε, πρόκειται «για μια σημαντική τροποποίηση στο Σύνταγμα της Κυπριακής Δημοκρατίας που θα ενισχύει τις προσπάθειες των διωκτικών Αρχών για αντιμετώπιση του εγκλήματος».
Υπουργός Δικαιοσύνης: «Υπάρχουν δικλείδες ασφαλείας»
Ο Υπουργός Δικαιοσύνης και Δημοσίας Τάξεως, Κώστας Φυτιρής, σε δηλώσεις του στη μεσημβρινή εκπομπή του ΑΝΤ1 μετά το πέρας του Υπουργικού Συμβουλίου, χαρακτήρισε το νομοσχέδιο «πολύ σημαντικό» και εκτίμησε ότι μετά τις διαβουλεύσεις με την Επιτροπή Νομικών, θα ψηφιστεί.
Όπως είπε αν και τότε δεν ήταν στο Υπουργείο, το FBI υπέδειξε ότι «πρέπει να έχετε τη δυνατότητα παρακολουθήσεων συγκεκριμένων ανθρώπων που οργανώνουν παρανομίες», ωστόσο διαπιστώθηκε ότι για να γίνει αυτό απαιτείται τροποποίηση του Συντάγματος, διαφορετικά θα ήταν αντισυνταγματικό. Τόνισε την ίδια ώρα ότι «υπάρχουν δικλείδες ασφαλείας»:
• Θα πρέπει να εκδίδεται διάταγμα από τον Γενικό Εισαγγελέα
• Με το διάταγμα αυτό θα απευθύνεται αίτημα προς τους παρόχους, οι οποίοι διαθέτουν τα μηχανήματα
• Η εφαρμογή εκτιμάται ότι θα γίνει στο συντομότερο δυνατό χρονικό πλαίσιο, αν και αυτό εξαρτάται από τους παρόχους.
Το ισχύον συνταγματικό πλαίσιο – Άρθρο 17
Αν και ο Πρόεδρος δεν αναφέρθηκε σε συγκεκριμένο άρθρο, το νομοσχέδιο συνδέεται με το ισχύον Άρθρο 17 του Συντάγματος, το οποίο κατοχυρώνει το δικαίωμα σεβασμού και διασφάλισης του απορρήτου της αλληλογραφίας και κάθε άλλης επικοινωνίας.
Το άρθρο προβλέπει ότι δεν χωρεί επέμβαση στην άσκηση του δικαιώματος αυτού, εκτός αν αυτή επιτρέπεται σύμφωνα με τον νόμο και:
- Σε πρόσωπα που τελούν υπό φυλάκιση ή προφυλάκιση.
- Κατόπιν δικαστικού διατάγματος, μετά από αίτηση του Γενικού Εισαγγελέα, όταν το μέτρο είναι αναγκαίο σε μια δημοκρατική κοινωνία για λόγους ασφάλειας της Δημοκρατίας ή για την αποτροπή, διερεύνηση ή δίωξη συγκεκριμένων σοβαρών ποινικών αδικημάτων (όπως φόνος, εμπορία προσώπων, αδικήματα ναρκωτικών, αδικήματα σχετικά με το νόμισμα και σοβαρά αδικήματα διαφθοράς).
- Κατόπιν δικαστικού διατάγματος για διερεύνηση ή δίωξη σοβαρού ποινικού αδικήματος που επισύρει ποινή φυλάκισης πέντε ετών και άνω, όταν πρόκειται για πρόσβαση σε δεδομένα κίνησης και θέσης και συναφή στοιχεία αναγνώρισης συνδρομητή ή χρήστη.
Σημαντική αλλαγή αποτελεί το ότι οι τηλεφωνικές συνδιαλέξεις θα μπορούν πλέον να αποτελούν μαρτυρικό υλικό ενώπιον δικαστηρίου. Όπως εξηγεί αστυνομική πηγή, μέχρι σήμερα στην πράξη το περιεχόμενο τέτοιων συνομιλιών δεν μπορούσε να τεθεί ως αποδεικτικό στοιχείο.
Σύμφωνα με τον Υπουργό Δικαιοσύνης πάντως, πρόκειται για «όπλα απαραίτητα για να πολεμήσουμε το έγκλημα όπως απαιτεί η σύγχρονη τεχνολογία και η κοινωνία».
