ΚΥΠΕ
Την τροποποίηση υφιστάμενης νομοθεσίας σχετικά με την απαγόρευση απόπλου σκαφών από την επικράτεια της Δημοκρατίας, αλλά και την υποχρεωτική μετακίνησή τους σε ασφαλές καταφύγιο ή λιμάνι, ως ενδιάμεσο μέτρο μέχρι την ίδρυση της Ακτοφυλακής, αποφάσισε το Υπουργικό Συμβούλιο την Τετάρτη, όπως δήλωσε μετά τη συνεδρία η Υφυπουργός Ναυτιλίας Μαρίνα Χατζημανώλη.
Σύμφωνα με την Υφυπουργό, εγκρίθηκε επίσης η σύσταση Επιτροπής για τα αγκυροβόλια, υπό την Προεδρία του Υφυπουργείου Ναυτιλίας με μέλη όλες τις σχετικές κρατικές και άλλες υπηρεσίες, η οποία θα εξετάσει συνολικά ζητήματα που αφορούν την ασφάλεια, τους όρους παραμονής των σκαφών, καθώς και την περισυλλογή και ορθή διαχείριση αποβλήτων, με στόχο τον ενιαίο συντονισμό των κρατικών υπηρεσιών που δραστηριοποιούνται στη θάλασσα με σαφείς αρμοδιότητες.
Στην Επιτροπή για τα αγκυροβόλια, η σύσταση της οποίας θα προωθηθεί άμεσα, θα συμμετέχουν εκπρόσωποι της Αρχής Λιμένων, του Τμήματος Περιβάλλοντος, του Τμήματος Αλιείας, της Λιμενικής Αστυνομίας και τοπικών αρχών.
Σε δηλώσεις της μετά τη συνεδρία του Υπουργικού Συμβουλίου στο Προεδρικό Μέγαρο, η κ. Χατζημανώλη αναφέρθηκε στη σύσκεψη που πραγματοποιήθηκε την Τρίτη στο Κέντρο Συντονισμού Έρευνας και Διάσωσης, με τη συμμετοχή της ιδίας, των Υπουργών Δικαιοσύνης και Δημόσιας Τάξεως και του Υπουργού Γεωργίας, Ανάπτυξης και Περιβάλλοντος, «με αφορμή τα πρόσφατα καταστροφικά γεγονότα» που εκδηλώθηκαν στις 29 Αυγούστου, από έντονα καιρικά φαινόμενα σε διάφορες περιοχές της Κυπριακής Δημοκρατίας.
Σημείωσε ότι στην εν λόγω σύσκεψη εξετάστηκαν οι παράμετροι που σχετίζονται με την απαγόρευση απόπλου σε περιπτώσεις όπου επικρατούν δυσμενείς καιρικές συνθήκες.
«Επισημάνθηκε πως το θέμα θα επιλυθεί οριστικά στην υπό επεξεργασία νομοθεσία για την ίδρυση της υπηρεσίας Ακτοφυλακής της Κυπριακής Δημοκρατίας, για τη σύσταση της οποίας λήφθηκε σχετική απόφαση του Υπουργικού Συμβουλίου στις 16 Μαρτίου 2026» και ότι μέχρις ότου το πιο πάνω νομοθετικό πλαίσιο τεθεί σε εφαρμογή, «κρίθηκε σκόπιμο ως άμεση μεταβατική ρύθμιση του θέματος, όπως εξεταστεί παράλληλα η τροποποίηση υφιστάμενης νομοθεσίας, ή έκδοση κανονισμών δυνάμει υφιστάμενης νομοθεσίας σχετικά με την απαγόρευση απόπλου πλοίων, σκαφών από την επικράτεια της δημοκρατίας, αλλά και την υποχρεωτική μετακίνησή τους σε ασφαλές καταφύγιο ή λιμάνι όταν επικρατούν δυσμενείς καιρικές συνθήκες».
Ως εκ τούτου, ανέφερε, το Υπουργικό Συμβούλιο αποφάσισε σήμερα, όπως μέχρι το θέμα της απαγόρευσης απόπλου πλοίων σκαφών από την επικράτεια της Δημοκρατίας και/ή τη μετακίνησή τους σε ασφαλές καταφύγιο ή λιμάνι όταν επικρατούν δυσμενείς καιρικές συνθήκες, επιλυθεί οριστικά στην υπό επεξεργασία νομοθεσία για την ίδρυση της υπηρεσίας Ακτοφυλακής της Δημοκρατίας, το Υφυπουργείο Ναυτιλίας ετοιμάσει, σε συνεργασία με όλους τους εμπλεκόμενους φορείς, τροποποιητικό νομοσχέδιο υφιστάμενης νομοθεσίας ή προσχέδιο κανονισμών δυνάμει υφιστάμενης νομοθεσίας. Αποφασίστηκε επίσης και όπως εγκρίνει τη σύσταση Επιτροπής για τα αγκυροβόλια, υπό την Προεδρία του Υπουργείου Ναυτιλίας με μέλη όλες τις σχετικές κρατικές και άλλες υπηρεσίες.
Απαντώντας σε σχόλιο δημοσιογράφου ότι και για την τροποποίηση νομοθεσίας θα χρειαστεί να κατατεθεί η πρόταση στη Βουλή και να ακολουθηθεί η ίδια διαδικασία όπως και για το νομοσχέδιο για την Ακτοφυλακή, η Υφυπουργός σημείωσε ότι είναι πολύ πιο σύντομη η διαδικασία λόγω του ότι υπάρχει η υφιστάμενη νομοθεσία και οι κανονισμοί, «και συγκεκριμένα η σκέψη μας είναι να εκδοθούν κανονισμοί δυνάμει των κυρωτικών νόμων της σύμβασης SOLAS (Ασφάλεια της Ανθρώπινης Ζωής στη Θάλασσα)». Ανέφερε ότι είναι κάτι το οποίο έχουν ξανακάνει στο παρελθόν και για τον περί ακτοπλοΐας νόμο, στον οποίο προβλέπεται η απαγόρευση απόπλου για σκάφη, τα οποία είναι ίσα ή μεγαλύτερα από 300 μονάδες. «Έτσι, με την ίδια διαδικασία την οποία θεωρούμε ότι είναι πιο σύντομη, να μπορέσουμε να καλύψουμε αυτό το κενό, το οποίο έχει δημιουργηθεί».
Σε ερώτηση για το πώς θα εκδίδεται το απαγορευτικό, η Υφυπουργός ανέφερε ότι το κενό αυτό εντοπίστηκε εδώ και πάρα πολύ καιρό για αυτό και προέβησαν στις 16 Μαρτίου στην πρόταση για δημιουργία της Ακτοφυλακής, «γιατί είχαμε δει ότι χρειάζεται περαιτέρω ενίσχυση αλλά και εποπτεία». «Οι νομοθεσίες υπάρχουν για τα ακτοπλοϊκά σκάφη, όπως και με τη νέα νομοθεσία περί ναυσιπλοΐας του 2026, έχουμε κλείσει το κενό που υπήρχε για τα ενοικιαζόμενα σκάφη», όπως jet ski, ή οποιαδήποτε άλλα σκάφη τα οποία ενοικιάζονται προς το κοινό. «Θα υπάρχει πλέον και εκεί απαγορευτικό απόπλου», είπε, σημειώνοντας πως όμως δεν υπήρχε οτιδήποτε το οποίο να απαγορεύει στα ιδιωτικά σκάφη τον απόπλου, «αλλά το κυριότερο μετά που είδαμε και για το περιστατικό που έγινε το Σάββατο, το να επιστρέφουν πίσω σε οποιοδήποτε ασφαλές καταφύγιο ή λιμάνι».
Σημείωσε ότι η απαγόρευση απόπλου θα λειτουργεί με βάση τις διεθνείς συμβάσεις ακτοπλοΐας και το μοντέλο της Ελλάδας. «Η σκέψη μας είναι ότι θα βασίζεται στο επίσημο εν ισχύ μετεωρολογικό δελτίο του Τμήματος Μετεωρολογίας, όπως είναι και στην Ελλάδα, να προχωρήσουμε με την έκδοση των κανονισμών, όπως έγιναν, όπως σας ανάφερα για τον περί ακτοπλοϊκών και άλλων επιβατικών σκαφών νόμο και να υπάρχει ένα συγκεκριμένο λεκτικό, το οποίο θα βασίζεται πάνω στο επίσημο σε ισχύ μετεωρολογικό δελτίο του Τμήματος Μετεωρολογίας, στο οποίο θα αναφέρονται η ένταση του ανέμου, η κατάσταση της θάλασσας ανά περιοχή και το οποίο θα ορίζεται σε συγκεκριμένο πίνακα, έτσι ώστε με το που θα βγαίνει το συγκεκριμένο μετεωρολογικό δελτίο, τότε να λαμβάνονται άμεσα και τα ανάλογα μέτρα», πρόσθεσε η κ. Χατζημανώλη. Μέχρι σήμερα, συνέχισε, έβγαινε το δελτίο θάλασσας από το Τμήμα Μετεωρολογίας, και το Ράδιο Κύπρος, το οποίο είναι κάτω από το ΚΣΕΔ, έκανε τις ανακοινώσεις «και ήταν ευθύνη των ίδιων των χειριστών σκαφών, όπως γίνεται και σε άλλα μέρη στον κόσμο, να ενεργούν έτσι ώστε να οδηγούν και το σκάφος τους σε ασφαλές καταφύγιο, αλλά να προστατεύουν. Και τη ζωή που είναι πάνω στα σκάφη».
Ερωτηθείσα σχετικά με τον ρόλο της Επιτροπής για τα αγκυροβόλια, η Υφυπουργός σημείωσε ότι εντόπισαν ότι το συγκεκριμένο σημείο που έγινε το περιστατικό δεν είναι επίσημο αγκυροβόλιο της Κυπριακής Δημοκρατίας. «Άρα ήταν ένας ελεύθερος ελλιμενισμός που έγινε από τους συγκεκριμένους ιδιοκτήτες, το οποίο βλέπουμε ότι τα τελευταία χρόνια γίνεται και μεγαλώνει», πρόσθεσε. Σημείωσε ακόμη ότι στις περιοχές οι οποίες είναι NATURA ή προστατεύονται ότι απαγορεύεται να αγκυροβολούν σκάφη σε αυτές τις περιοχές, «όμως δεν υπάρχει απαγορευτικό». Έτσι, είπε, με τη δημιουργία και τη σύσταση αυτής της Επιτροπής, τα αρμόδια τμήματα τα οποία είναι υπεύθυνα για τα αγκυροβόλια, η Αρχή Λιμένων Κύπρου μαζί και με το Τμήμα Περιβάλλοντος, το Τμήμα Αλιείας, μεταξύ άλλων, «να δούμε πώς μπορούμε να προστατεύσουμε τον κόσμο στο τέλος της ημέρας με το να πηγαίνει να αγκυροβολεί σε συγκεκριμένες περιοχές, αλλά και κατ’ επέκταση τις διάφορες περιβαλλοντικές επιπτώσεις που υπάρχουν, γιατί τα πλοία τα οποία δένουν εκεί ανεξέλεγκτα ρυπαίνουν το περιβάλλον».
Σε ερώτηση σχετικά με επιπτώσεις για όσους δεν θα ακολουθούν τις συστάσεις, η Υφυπουργός ανέφερε ότι υπάρχουν κυρώσεις και στον περί εμπορικής ναυτιλίας νόμο που θέτει το απαγορευτικό για τα ακτοπλοϊκά, που αφορά σε διοικητικά πρόστιμα, και διατάξεις στον περί ναυσιπλοΐας νόμο για τα ενοικιαζόμενα σκάφη οι οποίες δίνουν το δικαίωμα στην αρμόδια αρχή να επιβάλλει διοικητικά πρόστιμα.
«Αυτό που θέλουμε να μελετήσουμε είναι πώς θα μπορεί πλέον η Ακτοφυλακή να ενεργεί έτσι ώστε να υπάρχει και το ποινικό αδίκημα, αλλά ίσως και το δικαίωμα να συλλαμβάνει. Όλα αυτά θα συζητηθούν άμεσα», είπε.
Σχετικά με τη διαδικασία, είπε ότι το Υφυπουργείο θα ετοιμάσει τους κανονισμούς, σχετικά με την τροποποίηση της νομοθεσίας, και ακολούθως θα πάει για νομοτεχνικό έλεγχο στη Νομική Υπηρεσία και μετά θα κατατεθεί στη Βουλή, όπου πρώτα θα περάσει από την Επιτροπή Μεταφορών της Βουλής των Αντιπροσώπων και ακολούθως στην Ολομέλεια για ψήφιση. Επανέλαβε ότι είναι πιο γρήγορη διαδικασία από οποιονδήποτε νέο νομοσχέδιο το οποίο κατατίθεται στη Βουλή και ο σκοπός που έγινε ήταν ότι επειδή ήδη έχει δρομολογηθεί η δημιουργία της Ακτοφυλακής, «να δούμε με ποιον τρόπο μπορούμε να ενισχύσουμε ακόμα περαιτέρω αυτά τα ζητήματα τα οποία έχουν προκύψει».
