Ελισάβετ Γεωργίου
Συνεχίζεται η «κτηνοτροφική μάχη» με τον αφθώδη πυρετό στην επαρχία Λάρνακας. Η κατάσταση τις τελευταίες βδομάδες προσλαμβάνει ανησυχητικές διαστάσεις καθώς, σύμφωνα με τα νεότερα δεδομένα, τα επιβεβαιωμένα κρούσματα αφορούν πλέον δεκάδες μονάδες εκτροφής, με την αγωνία να κορυφώνεται τόσο στους κτηνοτρόφους όσο και στις Κτηνιατρικές Υπηρεσίες.
Όπως πληροφορούμαστε, μέχρι σήμερα έχουν καταγραφεί 38 φάρμες με κρούσματα, εκ των οποίων τρεις αφορούν βοοειδή, ενώ οι υπόλοιπες μονάδες αφορούν αιγοπρόβατα. Στα επηρεαζόμενα υποστατικά υπολογίζεται ότι βρίσκονται περίπου 1.500 βοοειδή και περίπου 24.000 αιγοπρόβατα.
Η έκταση του προβλήματος αποτυπώνεται ακόμη πιο έντονα αν ληφθεί υπόψη ο πληθυσμός των ζώων που βρίσκεται εντός των ζωνών επιτήρησης. Σύμφωνα με τα στοιχεία που τέθηκαν ενώπιόν μας, στην ακτίνα των τριών χιλιομέτρων από τις επηρεαζόμενες περιοχές βρίσκονται περίπου 50.000 αιγοπρόβατα, ενώ στην περίμετρο από τα τρία έως τα δέκα χιλιόμετρα εντοπίζονται ακόμη 45.000, αριθμός που ανεβάζει το σύνολο σε περίπου 95.000 αιγοπρόβατα. Σε σύγκριση με τον συνολικό πληθυσμό των αιγοπροβάτων στην Κύπρο, που φθάνει τις 450.000, γίνεται αντιληπτό ότι η επηρεαζόμενη ζώνη καλύπτει ιδιαίτερα σημαντικό μέρος του ζωικού κεφαλαίου.
Αντίστοιχα, στα βοοειδή, εντός των τριών χιλιομέτρων υπολογίζονται περίπου 12.000 ζώα, ενώ από τα τρία έως τα δέκα χιλιόμετρα βρίσκονται ακόμη 17.000, ανεβάζοντας τον συνολικό αριθμό στις ζώνες επιτήρησης κοντά στις 30.000 κεφαλές, σε σύνολο περίπου 85.000 βοοειδών παγκύπρια.
Μέσα σε αυτό το ασφυκτικό σκηνικό, οι αρμόδιες αρχές προωθούν μαζικό πρόγραμμα εμβολιασμού, με στόχο την ανάπτυξη αντισωμάτων και τον περιορισμό των συμπτωμάτων. Σύμφωνα με τον γενικό διευθυντή του Παγκύπριου Οργανισμού Αγελαδοτρόφων, Νίκο Παπακυριάκου, εντός της τρέχουσας εβδομάδας αναμένεται να εμβολιαστούν όλα τα βοοειδή της Κύπρου, ενώ ο εμβολιασμός των αιγοπροβάτων εκτιμάται ότι θα ολοκληρωθεί εντός περίπου δέκα ημερών. Παράλληλα, για τους χοίρους, των οποίων ο συνολικός αριθμός στην Κύπρο φθάνει τις 300.000, τα εμβόλια αναμένονται μέχρι το τέλος της εβδομάδας.
Συνεχίζονται οι θανατώσεις
Την ίδια ώρα, συνεχίζονται οι θανατώσεις σε μονάδες που έχουν επιβεβαιωθεί ως μολυσμένες, ωστόσο στο τραπέζι βρίσκεται πλέον και μία πιο στοχευμένη προσέγγιση σε σχέση με τη διαχείριση των κρουσμάτων. Όπως προκύπτει από τη συζήτηση που έγινε στην ευρεία σύσκεψη στο Προεδρικό την περασμένη Κυριακή, μετά από πρωτοβουλία του Προέδρου της Δημοκρατίας, εξετάζεται το ενδεχόμενο να μη θανατώνονται αυτόματα όλα τα ζώα μιας φάρμας όταν εντοπίζονται περιορισμένα κρούσματα, αλλά να οδηγούνται σε θανάτωση μόνο τα ζώα που αποδεδειγμένα έχουν προσβληθεί, νοουμένου ότι δεν τίθεται σε κίνδυνο γειτονική μονάδα.
Ο κ. Παπακυριάκου υπέδειξε πως η προσέγγιση αυτή δεν μπορεί να είναι οριζόντια, αλλά πρέπει να στηρίζεται σε συνεχή αξιολόγηση της κάθε περίπτωσης. «Δεν είναι άσπρο-μαύρο, θανατώνω ή δεν θανατώνω, πρέπει να αξιολογείται η κατάσταση», ανέφερε χαρακτηριστικά, σημειώνοντας ότι τα ζώα που προσβάλλονται από τη νόσο υποφέρουν έντονα, τόσο τα αιγοπρόβατα όσο και οι αγελάδες, γεγονός που επιβάλλει επιστημονική και εξατομικευμένη διαχείριση.
Στο ίδιο πλαίσιο, σύμφωνα με τις πληροφορίες, έχει συζητηθεί και η ανάγκη στήριξης των παραγωγών σε δεύτερο χρόνο, τόσο με προγραμματισμό για προμήθεια νέων ζώων παραγωγικής ηλικίας σε όσους έχουν υποστεί απώλειες, όσο και με οικονομικές αποζημιώσεις στη βάση της απώλειας εισοδήματος.
Όπως εκτιμάται, η πλήρης απολύμανση των μονάδων και η σταδιακή επαναφορά τους σε κανονικότητα ενδέχεται να απαιτήσει έξι έως επτά μήνες, πριν ξεκινήσει και η διαδικασία επανένταξης ζώων στις πληγείσες φάρμες, αρχικά σε πιλοτικό επίπεδο.
Έρευνες για βίντεο
Στο μικροσκόπιο των Αρχών βρίσκεται, την ίδια ώρα, η κυκλοφορία βίντεο που φέρεται να καταγράφει τον τρόπο θανάτωσης ζώων στο πλαίσιο διαχείρισης των κρουσμάτων αφθώδους πυρετού, με τους ανακριτές να εξετάζουν κατά πόσο από την ανάρτηση προκύπτουν ενδεχόμενα αδικήματα. Σύμφωνα με πληροφορίες, στο οπτικό υλικό έχουν καλυφθεί τα πρόσωπα, ωστόσο ακούγονται συνομιλίες, στοιχείο που επίσης αξιολογείται στο πλαίσιο της διερεύνησης. Η υπόθεση εξετάζεται από την ειδική ομάδα που έχει συσταθεί για τον αφθώδη πυρετό και απαρτίζεται από ανακριτές της Αστυνομικής Διεύθυνσης Λάρνακας.
Την ίδια ώρα, οι έρευνες στρέφονται και στην προσπάθεια εντοπισμού του «σημείου μηδέν» της διασποράς, μέσα από αναλύσεις σε ζώα και επιστημονικά δεδομένα που επιτρέπουν στις αρμόδιες υπηρεσίες να τοποθετήσουν χρονικά την εμφάνιση του ιού σε κάθε μονάδα.Σύμφωνα με τις ίδιες πηγές, η αξιολόγηση του κατά πόσο ένα ζώο είχε ήδη αναπτύξει αντισώματα βοηθά τους ειδικούς να διαπιστώσουν αν η μόλυνση σε μία φάρμα είναι παλαιότερη ή πιο πρόσφατη, στοιχείο που θεωρείται κρίσιμο για την ανασύνθεση της αλυσίδας μετάδοσης.
Όπως εξηγούν οι ίδιες πληροφορίες, η πορεία της νόσου στα ζώα δίνει κρίσιμα επιστημονικά στοιχεία για τη χρονική αφετηρία της μόλυνσης. Ο αφθώδης πυρετός εκδηλώνεται αρχικά με πιο ήπια συμπτώματα, τα οποία σταδιακά επιδεινώνονται, μέχρι να φθάσουν στο πιο σοβαρό στάδιο.
Σύμφωνα με τις ίδιες πηγές, αν από τις εργαστηριακές εξετάσεις προκύψει ότι υπήρξε ανοσολογική αντίδραση, τότε συμπεραίνεται ότι η φάρμα είχε προσβληθεί εδώ και αρκετές ημέρες, ενδεχομένως ακόμη και εβδομάδες ή και περισσότερο. Αντίθετα, σε περιπτώσεις όπου δεν εντοπίζονται αντισώματα, οι αρμόδιοι οδηγούνται στο συμπέρασμα ότι η μόλυνση είναι πιο πρόσφατη.
Σύμφωνα με αστυνομικές πηγές, πάντως, η σχετική νομοθεσία περί υγείας των ζώων προβλέπει, σε περίπτωση διαπίστωσης οποιουδήποτε αδικήματος σε αυτό το πλαίσιο, ποινή φυλάκισης έως έξι μήνες ή και χρηματικό πρόστιμο έως 2.000 ευρώ.
Ανησυχία για αλυσιδωτές επιπτώσεις στην αγορά κρέατος και στις τιμές
Έντονη ανησυχία επικρατεί και στην αγορά κρέατος, με τους επαγγελματίες του κλάδου να προειδοποιούν ότι οι συνέπειες της κρίσης δεν θα περιοριστούν μόνο στην πρωτογενή παραγωγή, αλλά θα επεκταθούν σε ολόκληρη την εφοδιαστική αλυσίδα, από τα κρεοπωλεία και τα αλλαντοποιεία μέχρι τις ξενοδοχειακές μονάδες και την εστίαση. Ο πρόεδρος του Συνδέσμου Κρεοπωλών, Κώστας Λειβαδιώτης, περιέγραψε την κατάσταση στην «Κ» ως εξαιρετικά ρευστή και επικίνδυνη, σημειώνοντας ότι κανείς δεν μπορεί ακόμη να αποτιμήσει με ακρίβεια το εύρος της ζημιάς. Όπως ανέφερε, η αγωνία αφορά όχι μόνο το πόσο μεγάλο μέρος του ζωικού κεφαλαίου θα χαθεί, αλλά και κατά πόσο θα υπάρχουν διαθέσιμα ζώα για εισαγωγή ή επαρκείς ποσότητες κρέατος για να καλύψουν το κενό στην αγορά. «Υπάρχει μεγάλη ανησυχία, είναι ένας πόλεμος, όπως είναι μια φωτιά που είναι σε ανάπτυξη», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Η κρίση στην κτηνοτροφία προκαλεί ανησυχίες στην αγορά, καθώς παραγωγοί και επαγγελματίες του κλάδου προειδοποιούν για πιέσεις στην προσφορά και στις τιμές του κρέατος.
Σύμφωνα με τον ίδιο, είναι ακόμη πρόωρο να εξαχθούν ασφαλή συμπεράσματα ως προς το τελικό μέγεθος της έλλειψης, ωστόσο θεωρείται δεδομένο ότι η αγορά θα δεχθεί πίεση τόσο στην προσφορά όσο και στις τιμές. Ήδη, όπως ανέφερε, έχουν καταγραφεί οι πρώτες αυξήσεις στα αμνοερίφια, οι οποίες κινούνται γύρω στο 10%, με τις εκτιμήσεις του κλάδου να συγκλίνουν ότι οι ανατιμήσεις αυτές ενδέχεται να ενταθούν ανάλογα με την πορεία του αφθώδους πυρετού.
Η βασική ανησυχία της αγοράς δεν περιορίζεται, πάντως, μόνο στο κόστος για τον καταναλωτή. Όπως υπέδειξε ο κ. Λειβαδιώτης, ακόμη κι αν αναζητηθούν λύσεις μέσω εισαγωγών, η αντικατάσταση ντόπιων ποσοτήτων δεν είναι ούτε απλή ούτε άμεση διαδικασία. Η Κύπρος ήδη συμπληρώνει ορισμένα τεμάχια κρέατος από το εξωτερικό, ωστόσο η αντικατάσταση μαζικών απωλειών από θανατωμένα ζώα ή η εισαγωγή ζωντανών ζώων απαιτεί χρόνο, διαθέσιμες αγορές, υποδομές και σημαντικό κόστος.
Ο κ. Λειβαδιώτης ανέφερε ακόμα ότι ενδεχομένως ανάλογα με τις εξελίξεις, το πρόβλημα μπορεί να εξελιχθεί σε πολλαπλά επίπεδα, καθώς τυχόν περιορισμός της παραγωγής θα επηρεάσει όχι μόνο τα κρεοπωλεία, αλλά και άλλους συνδεδεμένους τομείς της οικονομίας.
Ξενοδοχεία, μονάδες μαζικής εστίασης, αλλαντοποιεία και επιχειρήσεις τροφοδοσίας ενδέχεται να βρεθούν αντιμέτωπα με αυξημένες τιμές, δυσκολίες στην εξεύρεση πρώτης ύλης και αναπροσαρμογές στο κόστος λειτουργίας τους.
Την ίδια στιγμή, ο κ. Λειβαδιώτης επισημαίνει ότι η κατάσταση πρέπει να αντιμετωπιστεί με τη δέουσα σοβαρότητα, καθώς πρόκειται, όπως είπε, για το σοβαρότερο πλήγμα που έχει δεχθεί ο τόπος στον συγκεκριμένο τομέα εδώ και δεκαετίες.
