Πέτρος Σαββίδης, PhD*
H 3η Ταξιαρχία Υποστήριξης (3η ΤΑΞΥΠ) με έδρα τη Λεμεσό αποτελεί τον μοναδικό Σχηματισμό Διοικητικής Μέριμνας της Εθνικής Φρουράς. Το έμβλημα της Ταξιαρχίας παριστάνεται από πολεμική ασπίδα επί της οποίας προσκρούουν δυο κεραυνοί, συμβολίζοντας το αρραγές τείχος που σχηματίζεται, όταν υπάρχει ομοψυχία, έναντι οποιασδήποτε απειλής. Το ρητό επί αυτής «ΑΛΕΕΣ ΑΡΙΣΤΟΙ ΑΠΑΝΤΩΝ», δηλαδή «ενωμένοι καλύτεροι όλων», προέρχεται από το βιβλίο «Πολύμνια» του ιστορικού Ηρόδοτου, ο οποίος αναφέρει ότι «οι Σπαρτιάτες όταν μάχονται ένας προς ένα δεν είναι κατώτεροι από κανέναν και όταν είναι ενωμένοι τότε είναι ανώτεροι από όλους».
Ο Σχηματισμός συγκροτήθηκε στα Πολεμίδια ως Γ’ Ανωτέρα Στρατιωτική Διοίκηση (Γ ΑΣΔ), στις 21 Ιανουαρίου 1983, με πρώτο διοικητή τον Ταξίαρχο Ιωάννη Ευθυμιόπουλο. Με την αναδιοργάνωση της ΕΦ ανασυγκροτήθηκε σε ΙΙΙ Ταξιαρχία Πεζικού (ΙΙΙ ΤΑΞ ΠΖ) την 1η Σεπτεμβρίου 1988, ενώ έντεκα χρόνια αργότερα, την 1η Σεπτεμβρίου 1999, εξελίχθηκε σε Σχηματισμό Διοικητικής Μέριμνας με την ονομασία ΙΙΙ Ταξιαρχία Υποστηρίξεως (ΙΙΙ ΤΑΞΥΠ). Την 1η Μαΐου 2016, στο πλαίσιο της τελευταίας αναδιοργάνωσης της ΕΦ, μετονομάστηκε σε 3η Ταξιαρχία Υποστηρίξεως (3η ΤΑΞΥΠ).
Κύρια αποστολή της Ταξιαρχίας είναι η υποστήριξη, σε επίπεδο Διοικητικής Μέριμνας, όλων των Σχηματισμών και των Συγκροτημάτων της ΕΦ, εν ειρήνη και εν καιρώ πολέμου, και διαλαμβάνει: α) Τη διαχείριση και τη διάθεση προς τους μαχόμενους Σχηματισμούς και τις Μονάδες της Εθνικής Φρουράς όλων των Κλάσεων Βασικών Φόρτων (ΒΦ) Γ’ Γραμμής κατά τη διάρκεια πολεμικών επιχειρήσεων. Ενδεικτικά, οι ΒΦ Α’ Γραμμής διατηρούνται από τις πολεμικές Μονάδες, ενώ οι φόρτοι Β’ Γραμμής διατίθενται από τα Ανεφοδιαστικά όργανα των Σχηματισμών, δηλαδή τα αντίστοιχα Τάγματα Διοίκησης και Υποστήριξης (ΤΔΥΠ). β) Την αποθήκευση, διαχείριση και χορήγηση στους Σχηματισμούς, τα Συγκροτήματα και τις Μονάδες της ΕΦ των υλικών Κλάσης Ι (τροφίμων), ΙΙ (κύριων και γενικών υλικών), ΙΙΙ (καυσίμων και ελαιολιπαντικών), V (πυρομαχικών και εκρηκτικών υλών) και VIII (ιατροφαρμακευτικά υλικά) κατά τη διάρκεια της ειρήνης. γ) Την επιθεώρηση, συντήρηση και επιδιόρθωση του υλικού και των μέσων της ΕΦ σε επίπεδο 3ου και 4ου Κλιμακίου. δ) Την εκτέλεση μεταφορών βαρέων οχημάτων –όπως αρμάτων μάχης, τεθωρακισμένων οχημάτων και ερπυστριοφόρων πυραυλικών συστημάτων– με αρματοφορείς, καθώς και γενικών μεταφορών υλικού 3ης και 2ης Γραμμής, και προσωπικού.
*Η Δημοκρατία έχει επενδύσει σημαντικούς οικονομικούς πόρους για τη δημιουργία κατάλληλων υποδομών για τη προστασία του υλικού και των οχημάτων της ΕΦ, συμπεριλαμβανομένων και των αρματοφορέων του ΤΜΕ.
Κατά την περίοδο της ειρήνης οργανώνει και διαχειρίζεται το σύστημα διανομών και εφοδιασμού της ΕΦ, το οποίο είναι ανεπτυγμένο και κλιμακώνεται σε όλο το θέατρο επιχειρήσεων, από την Προκεχωρημένη Γραμμή Άμυνας (ΠΓΑ) μέχρι την Περιοχή βάσεως στην ευρύτερη περιοχή Λεμεσού. Σε περίοδο πολεμικής σύγκρουσης αναλαμβάνει την κρίσιμη αποστολή ανάπτυξης και διαχείρισης του συστήματος Ημερήσιου Ρεύματος Εφοδιασμού (ΗΡΕ) των μαχόμενων Μονάδων και Σχηματισμών, διαμέσου Σταθμών Ανεφοδιασμού (ΣΤΕΦ), και την υποστήριξη των οπλικών συστημάτων, των οχημάτων, και των μέσων της Δύναμης από προωθημένα συνεργεία επισκευών. Για την εκτέλεση της αποστολής της κατά τις επιχειρήσεις, η Ταξιαρχία ενισχύεται με επίστρατο προσωπικό μεταπίπτοντας στην πολεμική της σύνθεση. Επιπλέον αξιοποιεί μεγάλο αριθμό ιδιωτικών οχημάτων διαφόρων τύπων, καθώς και ικανό αριθμό ιδιωτικών εγκαταστάσεων και άλλων υποδομών, που επιτάσσονται με διατάγματα για την εξυπηρέτηση των πολεμικών αναγκών της Ταξιαρχίας.
Η οργανωτική δομή της 3ης ΤΑΞΥΠ περιλαμβάνει Λόχο Διοικήσεως, τρεις Διευθύνσεις, μία Διοίκηση, τρεις ανεξάρτητες Υπομονάδες, ένα Τάγμα Αναπλήρωσης Απωλειών (ΤΑΑ) και το ΚΕΝ Λεμεσού. Οι τρεις Διευθύνσεις και η Διοίκηση είναι επιπέδου Συντάγματος και διαθέτουν δικές τους οργανικές Μονάδες. Η συγκρότηση της Διεύθυνσης Τεχνικού (3η ΤΑΞΥΠ/ΔΤΧ) περιλαμβάνει δύο Μονάδες και μία ανεξάρτητη Υπομονάδα, η Διεύθυνση Υλικού Πολέμου (3η ΤΑΞΥΠ/ΔΥΠ) τρεις Μονάδες, η Διεύθυνση Εφοδιασμού Μεταφορών (3η ΤΑΞΥΠ/ΔΕΜ) δυο Μονάδες, ενώ η Διοίκηση Ασφαλείας (ΔΑΣ) τρείς Μονάδες Εθνοφυλακής. Ακόμη διατίθεται Λόχος Επικοινωνιών (ΛΕΠ), Λόχος Υγειονομικού (ΛΥΓ), και η Αποθήκη Βάσεως Υγειονομικού Υλικού (ΑΒΥΥ), που αποτελούν ανεξάρτητες Υπομονάδες της Ταξιαρχίας.
*Το Τεχνικό στελεχώνεται από έμπειρο επιστημονικό προσωπικό το οποίο εκτελεί τεχνικούς ελέγχους και συντήρηση 3 ου και 4 ου Κλιμακίου σε όλο σχεδόν το υλικό που διαθέτει η ΕΦ.
Πέραν της επιχειρησιακής διάστασης, δηλαδή της ζωτικής συνεισφοράς της Ταξιαρχίας στη διατήρηση της λειτουργίας και της επιχειρησιακής ετοιμότητας των πολεμικών Σχηματισμών της ΕΦ εν καιρώ ειρήνης και εν πολέμω, ως σημαντική κρίνεται και η οικονομική διάσταση. Αφού οι αποθήκες βάσεως της διαχειρίζοται υλικό αξίας πολλών εκατοντάδων εκατομμυρίων ευρώ ενώ οι επιθεωρήσεις, οι έλεγχοι, και το επισκευαστικό έργο που εκτελείται από τα τεχνικά συνεργεία και τα Εργαστήρια Υψηλής Τεχνολογίας (ΕΥΤ) της Ταξιαρχίας αποφέρει εξοικονομήσεις πολλών δεκάδων εκατομμυρίων στα κρατικά ταμεία.
Για την αποτελεσματική εκτέλεση της αποστολής της ΤΑΞΥΠ, η Κυπριακή Δημοκρατία έχει επενδύσει σημαντικούς οικονομικούς πόρους για τη δημιουργία σύγχρονων υποδομών ειδικών προδιαγραφών ασφαλείας, οι οποίες περιλαμβάνουν, μεταξύ άλλων, υπόγειες και υπέργειες αποθήκες καυσίμων και πυρομαχικών από οπλισμένο σκυρόδεμα, σύγχρονα ηλεκτρονικά εργαστήρια, αποθήκες γενικού και ειδικού υλικού, εργαστήρια ελέγχου πυραυλικού υλικού, και μηχανουργεία. Παράλληλα, σημαντικά ποσά έχουν επενδυθεί για την προμήθεια σύγχρονων μηχανημάτων και των αναγκαίων ηλεκτρονικών και τεχνολογικών μέσων, για την εκτέλεση της αποστολής της, ενώ το προσωπικό της Ταξιαρχίας συμμετέχει τακτικά σε προγράμματα μετεκπαίδευσης και σε ειδικά σχολεία του εξωτερικού, όπως και σε συνεκπαιδεύσεις με αντίστοιχα τμήματα ξένων χωρών.
*Η 3 η ΤΑΞΥΠ διατηρεί όλα τα αποθέματα υλικών, εφοδίων και ανταλλακτικών για το σύνολο της ΕΦ, τόσο εν καιρώ ειρήνης όσο και σε περίπτωση πολεμικών επιχειρήσεων.
Η σταδιακή ανάπτυξη εξιδεικευμένων τεχνικών και τεχνολογικών δυνατοτήτων στο εσωτερικό της ΕΦ τις τελευταίες δεκαετίες, έχει συμβάλει καθοριστικά στη επιχειρησιακή της ετοιμότητα και τη διατήρηση υψηλής διαθεσιμότητας των οπλικών συστημάτων και των μέσων της Δύναμης. Παράλληλα όμως, η εγχώρια δυνατοτήτα επιθεώρησης, ελέγχου, επιδιόρθωσης και ανακατασκευής του υλικού της ΕΦ, επέτρεψε την εξοικονόμηση σημαντικών οικονομικών πόρων από τον κρατικό προϋπολογισμό.
Ενδεικτικά, ποσό ύψους €55.000.000 εκτιμάται ότι εξοικονομήθηκε από την εγχώρια επιθεώρηση και συντήρηση των πυραυλικών συστημάτων Aspide, Mistral και Exocet από το 1997 μέχρι σήμερα. Άλλα €12.000.000 εξοικονομήθηκαν την πενταετία 2020-2024 από τον έλεγχο και την επισκευή τηλεπικοινωνιακού υλικού, ενώ την τριετία 2022-2024 ποσό €3.600.000 εξοικονομήθηκε από την επισκευή των κινητήρων και των κιβώτιων ταχυτήτων των αρμάτων μάχης ΑΜΧ-30Β2 και των τεθωρακισμένων οχημάτων VAB. Επιπλέον, μεταξύ 2018-2020, η εγχώρια ανακατασκευή των γαλλικών πυροβόλων 155 χιλ. TR-F1 απέφερε οικονομικό όφελος €5.700.000. Όσον αφορά το επισκευαστικό έργο που επιτελέστηκε, τα στατιστικά στοιχεία της Ταξιαρχίας αναφέρουν ότι, κατά την πενταετία 2020-2024, επιθεωρήθηκαν και επισκευάστηκαν 2.572 οχήματα, τεθωρακισμένα και άρματα μάχης, 272 πυροβόλα και παρελκόμενα, 1928 οπλικά συστήματα, 5.850 οπτικοηλεκτρονικά, 9.294 όπλα και παρελκόμενα, καθώς και 14.771 υλικά τηλεπικοινωνίας.
*Η απόκτηση σύγχρονων οπλικών συστημάτων από την ΕΦ συνοδεύτηκε από τη δημιουργία σύγχρονων εργαστηρίων συντήρησης 3 ου και 4 ου Κλιμακίου, αυξάνοντας σημαντικά την διαθεσιμότητα των οπλικών συστημάτων, εξοικονομώντας παράλληλα σημαντικούς οικονομικούς πόρους.
Ενώ η δημόσια εικόνα της Εθνικής Φρουράς, σε εχθρούς και φίλους, δημιουργείται διαμέσου και της προσβολής από τα ΜΜΕ και τα ΜΚΔ, των στρατιωτικών παρελάσεων, των τακτικών ασκήσεων μετά στρατευμάτων (ΤΑΜΣ), αλλά και των τελετών και των δραστηριοτήτων της Δύναμης, το σημαντικό έργο ενός Σχηματισμού παραμένει, για δεκαετίες, στην αφάνεια. Ωστόσο, η καθημερινή λειτουργία των Σχηματισμών της ΕΦ βασίζεται στην ανεφοδιαστική και επισκευαστική υποστήριξη των Μονάδων της 3ης ΤΑΞΥΠ, ενώ η έκβαση των επιχειρήσεων, σε περίπτωση κρίσεως ή συρράξεως, εξαρτάται, σε μεγάλο βαθμό, από την ενίσχυση των μαχόμενων τμημάτων με τα πολεμικά αποθέματα και την τεχνική υποστήριξη της Ταξιαρχίας.
Το αθέατο καθημερινό έργο των Μονάδων της Ταξιαρχίας, οι οποίες διαχειρίζονται στρατιωτικό υλικό και εφόδια εκατοντάδων εκατομμυρίων ευρώ, είναι άγνωστο στην κοινή γνώμη και συχνά υποτιμείται. Εν τούτοις η λειτουργία και οι αποστολές των Μονάδων της ΕΦ εξαρτώνται από αυτή, αφού ο αγώνας τους, σε περίπτωση επιχειρήσεων, βασίζεται στα πολύτιμα πολεμικά αποθέματα Γ’ Γραμμής της Ταξιαρχίας, δηλαδή, από τα πυρομαχικά, τα καύσιμα, τα τρόφιμα, και τα ανταλλακτικά που θα ρέουν προς τις πολεμικές Μονάδες εκείνες τις κρίσιμες ώρες. Παράλληλα, η διαθεσιμότητα των οπλικών συστημάτων και των μέσων της εν καιρώ επιχειρήσεων, εξαρτάται από το επισκευαστικό έργο των συνεργείων της που διενεργείται κατά την ειρηνική περίοδο αλλά και εν καιρώ πολέμου από τα προωθημένα συνεργεία που αναπτύσσει για υποστήριξη του αγώνα των έμπροσθεν Σχηματισμών.
Ο σημαντικός ρόλος που διαδραματίζουν οι Μονάδες της, αντανακλάται στο μεγάλο ενδιαφέρον της κυπριακής πολιτείας, η οποία, τις τελευταίες πέντε δεκαετίες, έχει επενδύσει δεκάδες εκατομμύρια ευρώ για την ανέγερση των κατάλληλων υποδομών, την απόκτηση ειδικού εξοπλισμού, και την μετεκπαίδευση του προσωπικού της. Το ενδιαφέρον της Δημοκρατίας για το σημαντικό έργο της Ταξιαρχίας εντοπίζεται στα τέλη της δεκαετίας του 1970 –μερικά χρόνια μετά την καταστροφή της Εθνικής Φρουράς το 1974– όταν άρχισαν να κατασκευάζονται οι πρώτες σημαντικές υποδομές, δηλαδή, ημιυπόγειες αποθήκες πυρομαχικών από οπλισμένο σκυρόδεμα και υπόγειες δεξαμενές καυσίμων, για την φύλαξη και την προστασία των πολεμικών αποθεμάτων της Δύναμης. Έκτοτε, ο εξοπλισμός της ΕΦ με νέα οπλικά συστήματα, συνοδεύτηκε από ανάλογες επενδύσεις στον τεχνικό-επισκευαστικό τομέα με τη δημιουργία σύγχρονων εργαστηρίων συντήρησης 3ου και 4ου Κλιμακίου για τη διατήρηση των σύγχρονων, και τεχνολογικά εξελιγμένων, οπλικών συστημάτων σε υψηλή επιχειρησιακή διαθεσιμότητα.
*Ακαδημαϊκός, αναλυτής γεωπολιτικής, άμυνας και ασφάλειας.
Πηγή: defenceredefined
