24news team
Οι Βουλευτικές Εκλογές αποτελούν μία από τις σημαντικότερες στιγμές της δημοκρατικής ζωής του τόπου, καθώς μέσα από την εκλογική διαδικασία καθορίζεται η σύνθεση του νομοθετικού σώματος της Κυπριακής Δημοκρατίας για τα επόμενα πέντε χρόνια. Πίσω όμως από τις κάλπες, τα ποσοστά και τις πολιτικές αντιπαραθέσεις, κρύβονται άγνωστες λεπτομέρειες, ιστορικά περιστατικά, παρασκηνιακές στιγμές και ιδιαίτερα γεγονότα που σημάδεψαν διαχρονικά τις βουλευτικές αναμετρήσεις στην Κύπρο.
Με αφορμή τις Βουλευτικές Εκλογές, συγκεντρώσαμε 12 ενδιαφέροντα και λιγότερο γνωστά στοιχεία που αφορούν την ιστορία των εκλογών, τις πιο ιδιαίτερες στιγμές της προεκλογικής περιόδου, ευτράπελα αλλά και πτυχές της λειτουργίας της Βουλής των Αντιπροσώπων που πολλοί ενδεχομένως να αγνοούν μέχρι σήμερα.
Η Βουλή μπορεί να συνεδριάσει «μυστικά»…και το προβλέπει το Σύνταγμα
Παρότι οι συνεδριάσεις της Ολομέλειας είναι δημόσιες και μεταδίδονται, υπάρχει πρόβλεψη ώστε η Βουλή να συνεδριάσει κεκλεισμένων των θυρών αν το αποφασίσει πλειοψηφία 3/4 των βουλευτών. Αυτό σημαίνει ότι σε ζητήματα εθνικής ασφάλειας ή εξαιρετικά ευαίσθητων θεμάτων, το κοινό και τα ΜΜΕ μπορούν να αποκλειστούν πλήρως από τη διαδικασία. Η δυνατότητα αυτή υπάρχει εδώ και δεκαετίες, όμως χρησιμοποιείται εξαιρετικά σπάνια.
Οι Βουλευτές καταγράφονται σχεδόν λέξη προς λέξη
Τα πρακτικά της Βουλής λειτουργούν σαν επίσημη ιστορική καταγραφή. Οι παρεμβάσεις, οι τοποθετήσεις και πολλές φορές ακόμη και οι έντονες αντιπαραθέσεις αποτυπώνονται με μεγάλη ακρίβεια στα κοινοβουλευτικά πρακτικά που παραμένουν διαθέσιμα στο αρχείο της Βουλής.
Οι πιο κρίσιμες διαπραγματεύσεις γίνονται στα διαλείμματα
Αυτό ενδεχομένως κάποιοι να το φανταζόσασταν ήδη, καθώς εξηγεί γιατί πολλές φορές ένα κόμμα μπορεί να αλλάξει στάση λίγο πριν την ψηφοφορία. Πριν από σημαντικές ψηφοφορίες, είναι συνηθισμένο να πραγματοποιούνται έντονες παρασκηνιακές επαφές στους διαδρόμους της Βουλής. Εκεί «κλειδώνουν» πολλές τροπολογίες και συμβιβασμοί της τελευταίας στιγμής.
Η Βουλή έχει εξελιχθεί σε ισχυρότερο παίκτη μετά το 2013
Η οικονομική κρίση και τα μνημονιακά χρόνια άλλαξαν σημαντικά τις πολιτικές ισορροπίες. Τα κόμματα απέκτησαν μεγαλύτερη επιρροή πάνω στις κυβερνητικές αποφάσεις και η κυβέρνηση δυσκολεύεται πλέον περισσότερο να περνά νομοσχέδια χωρίς διαπραγμάτευση. Αυτό φαίνεται ιδιαίτερα σε οικονομικά και κοινωνικά νομοσχέδια.
Η Βουλή έχει ισχυρή συμβολική σχέση με την ανεξαρτησία της Κυπριακής Δημοκρατίας
Η επίσημη παράδοση της εξουσίας από τους Βρετανούς το 1960 έγινε στη Βουλή. Για πολλούς θεσμικούς παράγοντες, το κτίριο θεωρείται σύμβολο της ίδιας της κρατικής υπόστασης της Κυπριακής Δημοκρατίας.
Η Βουλή είναι μικρή και γι’ αυτό όλοι γνωρίζουν όλους
Με μόλις 56 ενεργούς βουλευτές, η κυπριακή Βουλή λειτουργεί σε πολύ πιο «κλειστό» περιβάλλον από μεγάλα ευρωπαϊκά κοινοβούλια. Οι προσωπικές σχέσεις, οι παλιές πολιτικές διαδρομές και οι άτυπες συνεννοήσεις παίζουν συχνά μεγαλύτερο ρόλο απ’ όσο φαίνεται δημόσια.
Οι 24 «κενές έδρες» είναι από τα πιο παράξενα κοινοβουλευτικά φαινόμενα στην Ευρώπη
Η Βουλή λειτουργεί με 56 ενεργούς βουλευτές, αλλά συνταγματικά υπάρχουν 80 έδρες. Οι 24 που αναλογούν στους Τουρκοκύπριους, παραμένουν θεσμικά υπαρκτές αλλά πολιτικά ανενεργές. Αυτό δημιουργεί ένα πολύ ιδιαίτερο φαινόμενο – Η Κύπρος λειτουργεί κοινοβουλευτικά με ένα σύστημα που θεωρητικά δεν εφαρμόζεται πλήρως όπως σχεδιάστηκε το 1960. Πολύ λίγα κράτη στην Ευρώπη έχουν τόσο «παγωμένες» συνταγματικές πρόνοιες για δεκαετίες.
Το κάπνισμα μέσα στη Βουλή κάποτε ήταν απολύτως φυσιολογικό
Τις δεκαετίες του ΄80 και του ΄90, πολιτικοί συντάκτες θυμούνται τασάκια παντού στους χώρους της Βουλής, πολιτικοί κάπνιζαν σε γραφεία και διαδρόμους και ο καπνός θεωρείτο σχεδόν μέρος της κοινοβουλευτικής κουλτούρας. Είναι ίσως από τα στοιχεία που δείχνουν πόσο άλλαξε η πολιτική εικόνα τις τελευταίες δεκαετίες.
Οι εκλογές του 1976 έγιναν ενώ χιλιάδες ψηφοφόροι ζούσαν ακόμη ως πρόσφυγες
Μετά την τουρκική εισβολή του 1974, οι βουλευτικές εκλογές του 1976 πραγματοποιήθηκαν σε πρωτοφανές περιβάλλον: οικογένειες ζούσαν ακόμη σε αντίσκηνα ή προσωρινά καταλύματα, κοινότητες είχαν διαλυθεί και πολλοί ψηφοφόροι δεν ήξεραν αν θα επέστρεφαν ποτέ στα σπίτια τους. Παρ’ όλα αυτά, οι προσφυγικές επαρχίες Αμμοχώστου και Κερύνειας συνέχισαν κανονικά να εκλέγουν βουλευτές όπως και σήμερα.
Αυτό θεωρήθηκε πολιτική δήλωση ότι η Κυπριακή Δημοκρατία δεν αναγνωρίζει την απώλεια των κατεχόμενων περιοχών.
Οι προεκλογικές αφίσες κάποτε προκαλούσαν πραγματικούς «πολέμους»
Κατά τις δεκαετίες ’80 και ’90, όποτε και τα κοινωνικά δίκτυα δεν υπήρχαν, οι νεολαίες κομμάτων κατέβαζαν αφίσες αντιπάλων, ξανακολλούσαν πανό μέσα στη νύχτα και υπήρχε άτυπος ανταγωνισμός για το ποιος θα «κυριαρχήσει» οπτικά στις πόλεις. Υπήρχαν μάλιστα περίοδοι που ολόκληροι δρόμοι βάφονταν ουσιαστικά στα κομματικά χρώματα.
Οι κομματικές συγκεντρώσεις θεωρούνταν «επίδειξη δύναμης»
Δεν είχε σημασία μόνο το αποτέλεσμα της κάλπης τα παλαιότερα χρόνια, ούτε μετρούσαν υποψήφιους με followers στα κοινωνικά δίκτυα αλλά από το πόσο κόσμο μάζευε ένα κόμμα, πόσα αυτοκίνητα είχε η πομπή ή πόσες σημαίες υπήρχαν.
Ήταν ξεκάθαρο τις εποχές εκείνες ότι οι τηλεοπτικές εικόνες από τις συγκεντρώσεις μπορούσαν να επηρεάσουν το ψυχολογικό κλίμα πριν από τις εκλογές.
Οι βουλευτικές εκλογές στην Κύπρο είναι πολύ πιο προσωπικές απ’ ότι σε άλλες χώρες
Και αυτό δεν θέλει μεγάλη εξήγηση, καθώς στα μεγαλύτερα κράτη οι ψηφοφόροι συχνά γνωρίζουν μόνο τα κόμματα. Στην Κύπρο όμως, πολλοί ψηφίζουν άνθρωπο και όχι μόνο παράταξη, γνωρίζουν προσωπικά υποψηφίους, ή έχουν ακόμα και οικογενειακές/κοινωνικές σχέσεις μαζί τους.
